anoreksja nastolatki

40% nastolatk贸w w Polsce zmaga si臋 z problemami (nie)jedzenia

Karolina Otwinowska

Chuda g臋艣, wykluczona ze stada, bo by艂a nietypowych rozmiar贸w. G臋艣 wpad艂a w rozpacz, nawet w depresje. Pr贸bowa艂a si臋 ratowa膰 my艣lami o 艣mierci, ale nawet lis nie chcia艂 g臋si po艂kn膮膰, bo by艂a ko艣cista i nieapetyczna鈥 Taka mog艂a by膰 bajka o anorektycznej g臋si lub o ma艂ej dziewczynce, kt贸r膮 przeros艂o jedzenie.
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin

Napisa艂am jednak ksi膮偶k臋 prawdziw膮

Pami臋tnik o anoreksji. Chorobie, o najwi臋kszym wska藕niku umieralno艣ci w艣r贸d wszystkich zaburze艅 psychicznych. W nast臋pstwie pandemii jej 偶niwa s膮 przera偶aj膮ce. Szacuje si臋, 偶e na jad艂owstr臋t psychiczny choruje co setna, a mo偶e nawet co pi臋膰dziesi膮ta doros艂a osoba (1-2 proc.). U m艂odzie偶y zjawisko to jest kilka razy cz臋stsze. Zdarza si臋 nawet raz na 20-25 os贸b (4-5 proc.). A to oznacza, 偶e na jedn膮 klas臋 szkoln膮 przypada osoba z anoreksj膮 [1]. Mia偶d偶膮ce nastoletni膮 psychik臋 strach, stres, wyizolowanie skutkuj膮 falami zaburzenia. Psychiatrzy alarmuj膮, 偶e b臋dzie jeszcze gorzej. Do聽gabinet贸w specjalist贸w przychodz膮 ju偶 nawet 12-latki.

Odsetek ro艣nie

Naukowcy z聽RCPCH w聽Wielkiej Brytanii zaobserwowali nawet 4-krotny wzrost przypadk贸w w聽por贸wnaniu z聽2019 rokiem. Brakuje dost臋pu do specjalist贸w zdrowia psychicznego i lekarzy, nie聽pomagaj膮 przy tym zamkni臋te szko艂y, izolacja od聽r贸wie艣nik贸w i聽brak aktywno艣ci fizycznej. Uwaga m艂odych ludzi coraz silniej koncentruje si臋 na jedzeniu. O czekoladzie 艂atwiej jest my艣le膰 ni偶 o efektach pandemii鈥

Moja historia

Cho膰 anoreksja towarzyszy艂a mi nieomal ca艂e 偶ycie, to w艂a艣nie w 艣redniej szkole najdotkliwiej zmaga艂am si臋 z jej objawami. Wa偶y艂am 35 kg i co chwile l膮dowa艂am w szpitalu. Bywa艂o raz lepiej, raz gorzej鈥 w kubku zimnego kakao topi艂am skutki samotno艣ci. Po maturze wylecia艂am z kraju i odzyska艂am wzgl臋dn膮 r贸wnowag臋. Pom贸g艂 sport, przyjaciele, nowe plany na 偶ycie, inna kultura. Powr贸t do Polski na nowo wywr贸ci艂 moj膮 rzeczywisto艣膰. Powr贸ci艂y wspomnienia choroby i nowe problemy. Wtedy odgrzeba艂am stare listy czytelnik贸w 鈥濪iety(nie)偶ycia鈥. Do mailowej skrzynki wci膮偶 przychodzi艂y nowe wiadomo艣ci od moich czytelnik贸w 鈥 os贸b chorych i ich bliskich, bezradnie szukaj膮cych wsparcia. Wci膮偶 proszono o drogowskazy, o nadziej臋 i pomoc w walce z symptomami (nie)jedzeni: Jak pom贸c mojej c贸rce, kt贸ra nie je i codziennie umiera? Jak przesta膰 si臋 objada膰 i odzyska膰 normalne 偶ycie? Gdzie mog膮 mnie leczy膰? Kto? Czy jest nadzieja na koniec anoreksji? Czyta艂am na nowo listy, siedz膮c na pod艂odze, we w艂asnym za艂amaniu.

A偶 wreszcie wsta艂am postanowi艂am zaryzykowa膰

Z nowym planem na jutro, dla siebie i dla nas. Za艂o偶y艂am Fundacj臋 glodnienazarty.pl by pom贸c cierpi膮cym na zaburzenia od偶ywiania oraz ich bliskim. Komunikowa膰 o problemie, prowadzi膰 profilaktyk臋. Fundacja G艂贸d(nie)Na偶arty cho膰 ma dopiero nieca艂e dwa lata pragnie intensywnie rosn膮膰. W Polsce potrzebuje jej ju偶 ponad 40% nastolatk贸w, bo tylu zmaga si臋 z problemami (nie)jedzenia [1]. Co czuj膮 i my艣l膮 ich rodzice? Czy rozumiej膮 chorob臋? Czy sami otrzymuj膮 wsparcie? Gdy jedynym 艣wiate艂kiem nadziei pozostaje 偶ar贸wka w lod贸wce, nic dziwnego, 偶e choroba eksploduje w swej obj臋to艣ci.

Przy okazji organizacji IV Narodowego Kongresu 呕ywno艣ci, Instytutu 呕ywno艣ci i 呕ywienia podkre艣la艂, 偶e:

W Polsce z problemem聽nadwagi lub oty艂o艣ci聽zmaga si臋 obecnie聽67,3% doros艂ych m臋偶czyzn i 53% doros艂ych kobiet. Prognozy krajowe zapowiadaj膮聽wzrost wyst臋powania nadwagi lub oty艂o艣ci do 2/3 populacji do roku 2030. Alarmuj膮cym jest fakt聽utrzymywania si臋 tendencji wzrostu nadwagi i oty艂o艣ci w艣r贸d polskich dzieci, zaliczanych od blisko聽10 lat do najszybciej tyj膮cych w Europie. Ju偶 dzi艣,聽co trzeci ch艂opiec o艣miolatek ma nadwag臋 lub oty艂o艣膰, a procent ten wzr贸s艂 wyra藕nie w ostatnich 4 latach. [2]鈥

Co powoduje zaostrzenie choroby?

Izolacja, obni偶enie nastroju, kompleksy i niezadowolenie z siebie, nienawi艣膰 do cia艂a oraz nasilony perfekcjonizm 鈥 co jeszcze powoduje zaostrzenie choroby? Strach nasila objawy l臋ku, a zamkni臋cie z problemami w samotno艣ci skutkuje lawin膮 depresji. Nie ulega w膮tpliwo艣ci, 偶e jako艣膰 偶ycia os贸b z anoreksj膮 jest znacznie obni偶ona z powodu wyniszczenia organizmu i post臋puj膮cych zaburze艅 somatycznych. Uszkodzenia wewn臋trznych organ贸w, z臋b贸w i ko艣ci, zaburzenia hormonalne, kardiologiczne, gastrologiczne staj膮 si臋 z czasem nieodwracalne. Zaawansowana osteoporoza i menopauza u kobiet poni偶ej 30-tki wydaje si臋 by膰 absurdem鈥 w przypadku anoreksji nie jest.

Najwi臋kszy wska藕nik 艣miertelno艣ci

W Postulacie opieki paliatywnej nad osobami z anoreksj膮 dr Ma艂gorzata Starzomska-Romanowska wspomina, 偶e:

鈥濿arto mie膰 na uwadze, 偶e anoreksja jest uwa偶ana za chorob臋 charakteryzuj膮c膮 si臋 najwi臋kszym wska藕nikiem 艣miertelno艣ci spo艣r贸d wszystkich psychiatrycznych chor贸b. Wed艂ug najnowszych doniesie艅 umiera od 4 do 20% chorych. Najcz臋stsz膮 bezpo艣redni膮 przyczyn膮 艣mierci s膮 b臋d膮ce nast臋pstwem wyniszczenia i towarzysz膮cych mu zaburze艅 elektrolitowych i sercowo-naczyniowych zastoinowa niewydolno艣膰 kr膮偶enia bezobjawowy wysi臋k osierdziowy oraz zawa艂 serca jako ko艅cowy etap choroby wie艅cowej serca. Ponadto odnotowuje si臋 tak偶e przypadki nag艂ej 艣mierci w nast臋pstwie zatoru t臋tnicy p艂ucnej i zakrzepicy 偶y艂 g艂臋bokich. Jako inn膮 cz臋st膮 (jednak o wiele rzadsz膮 w por贸wnaniu z chorobami uk艂adu kr膮偶enia) przyczyn膮 zgonu w przebiegu anoreksji wymienia si臋 samob贸jstwo.鈥

Izolacja nie pomaga

Cho膰 przebieg anoreksji mo偶e by膰 zar贸wno ostry, prowadz膮cy do 艣mierci co 艂agodny z szans膮 wyzdrowienia, to w wi臋kszo艣ci przypadk贸w choroba 鈥瀟owarzyszy鈥 cierpi膮cemu nieomal ca艂e 偶ycie, diametralnie zmieniaj膮c codzienne funkcjonowanie. dr Ma艂gorzata Starzomska-Romanowska w swojej publikacji wspomina tak偶e, 偶e 鈥wyniki bada艅 nad jako艣ci膮 偶ycia os贸b zaburzeniami jedzenia (prowadzone jeszcze przed czasem pandemii), wykaza艂y, 偶e osoby te maj膮 wyra藕n膮 艣wiadomo艣膰 pogarszania si臋 jako艣ci ich 偶ycia w nast臋pstwie z艂ego stanu fizycznego, szczeg贸lnie dotkliwie odczuwalnego b贸lu fizycznego oraz pogarszaj膮cych si臋 aspekt贸w psychicznych. Wyniki te przypominaj膮 wyniki dotycz膮ce pacjent贸w ze schizofreni膮, przy czym jako艣膰 偶ycia u os贸b z zaburzeniami jedzenia wydaje si臋 by膰 ni偶sza ni偶 u os贸b z du偶膮 depresj膮 i zespo艂em napad贸w paniki鈥.

Choroba dotyka coraz wi臋kszej liczby os贸b

Cho膰 w Polsce trudno o aktualne badania obrazuj膮ce nag艂y i stale rosn膮cy wzrost zachorowa艅 na zaburzenia od偶ywiania, psychiatrzy i terapeuci zgodnie twierdz膮, i偶 choroba dotyka coraz wi臋kszej liczy os贸b. Niepewno艣膰, stres, odosobnienie zwi膮zane z pandemi膮 sprzyja rozkwitowi anoreksji i kompulsywnego objadania. Czekolada, fast foody, pizza i s艂odycze pomagaj膮 w roz艂adowaniu napi臋膰 zar贸wno dzieci, co doros艂ych. Dr Agnes Ayton, przewodnicz膮ca Wydzia艂u Zaburze艅 Od偶ywiania w Royal College of Psychiatrists, zauwa偶a jak silnie izolacja przek艂ada si臋 na zburzenia psychiczne, wymagaj膮ce nag艂ej pomocy. W Oksfordzie, gdzie na co dzie艅 pracuje, oko艂o 20% hospitalizacji stanowi膮 skierowania pilne, a odsetek pacjent贸w wzr贸s艂 w ostatnim czasie do 80%. W okresie od pa藕dziernika do grudnia 2019 r. liczba dzieci i m艂odzie偶y wzros艂a czterokrotnie w por贸wnaniu z tymi samymi miesi膮cami w 2020 r. 鈥Izolacja spo艂eczna wydaje si臋 mie膰 du偶y wp艂yw nie tylko zaburzenia od偶ywiania, ale tak偶e l臋k, depresj臋 i nadu偶ywanie alkoholu. Do pewnego stopnia niepok贸j i zaburzenia od偶ywiania s膮 ze sob膮 艣ci艣le powi膮zane鈥 鈥 t艂umaczy dr Agnes. Z kolei dr Lorna Richards, psychiatra os贸b doros艂ych cierpi膮cych na zaburzenia od偶ywiania podkre艣la znaczenie takich czynnik贸w jak strach, niepewno艣膰, zmiany w rutynie i 偶yciu domowym ludzi.聽 Narastaj膮ce objawy l臋ku, brak aktywno艣ci fizycznej, pr贸ba odwr贸cenia uwagi od codziennych problem贸w oraz koncentracja na jedzeniu to nieliczne z kolejnych czynnik贸w przek艂adaj膮cych si臋 na rozkwit anoreksji. Jak szybki b臋dzie jej wzrost? Ile jeszcze os贸b musi znikn膮膰 by jad艂owstr臋t psychiczny zosta艂 zauwa偶ony? By艣my r贸wnie pilnie podj臋li skuteczne dzia艂ania zapobiegaj膮c 鈥瀋hocia偶鈥 tej epidemii?

Dlatego Fundacja G艂贸d(nie)Na偶arty tak pilnie poszukuje pomocy鈥

Partner贸w zaanga偶owanych spo艂ecznie, aktywist贸w i przedsi臋biorc贸w, kt贸rych wspieraj膮ce posi艂ki umo偶liwi膮 nam realizacj臋 dzia艂a艅. Kampania spo艂eczna, oferty wydawnicze i wiele z zainicjowanych przeze mnie projekt贸w uzyska艂o rekomendacj臋 leader贸w biznesu, psycholog贸w i ekspert贸w CSR dostrzegaj膮cych du偶膮 warto艣膰 w moich planach. Z podw贸jn膮 si艂膮 wychodz臋 zaburzeniom od偶ywiania naprzeciw. Dzieci, m艂odzie偶, kobiety, doros艂ych 鈥 traktuj臋 nas wszystkich 艣miertelnie powa偶nie.

***

Autork膮 tekstu jest Karolina Otwinowska – autorka ksi膮偶ek, psycholog, inicjatorka Fundacji G艂贸d(nie)Na偶arty glodnienazarty.pl. Kontakt: karolinaaotwinowska@gmail.com

***

Przypisy:

[1] Raport O艣rodka Rozwoju Edukacji 鈥瀂aburzenia od偶ywiania si臋 鈥撀爌roblem wsp贸艂czesnej m艂odzie偶y鈥

[2] http://www.izz.waw.pl/

Zarejestruj si臋 aby otrzyma膰 newsletter

 

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost臋p w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid艂owego dzia艂ania strony. Je偶eli nie wyra偶asz na to zgody, mo偶esz zmieni膰 ustawienia w swojej przegl膮darce. Zobacz wi臋cej w Polityce Prywatno艣ci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close