Justyna Ma艅kowska

Audiodeskrypcj膮 wydarze艅 sportowych mo偶emy chwali膰 si臋 w Europie

Coraz wi臋kszej liczbie instytucji zale偶y, by si臋 zmienia膰 i by膰 miejscem przyjaznym dla wszystkich. O tym, jak dostosowa膰 imprez臋 sportow膮 do potrzeb os贸b

Fundacja Katarynka stawia sobie za cel dawanie osobom niewidomym i nies艂ysz膮cym dost臋pu do kultury, sportu i kinematografii – tworzycie audiodeskrypcje i napisy do film贸w, dostosowujecie wystawy muzealne i wydarzenia sportowe, szkolicie i edukujecie. Czy macie wielu partner贸w, zg艂asza si臋 do was wielu organizator贸w wydarze艅 i instytucji?

Z do艣wiadczenia wiemy, 偶e otwieranie przestrzeni kultury, sportu czy kinematografii jest mo偶liwe tylko w partnerstwach. Obecnie mamy wielu du偶ych partner贸w: s膮 to na przyk艂ad studia i instytucje filmowe, telewizje, samorz膮dy. Te wsp贸艂prace s膮 bardzo wa偶ne, aby dost臋pno艣膰 mog艂a by膰 wdra偶ana na du偶膮 skal臋, systemowo. Ale niezwykle wa偶na jest te偶 dla nas wsp贸艂praca z instytucjami kultury, innymi organizacjami 鈥 tak偶e tymi z mniejszych miast. To tam rodzi si臋 wiele ciekawych inicjatyw i inspiracji. To w tych miejscach zapewnia si臋 te偶 mn贸stwo prze偶y膰 i wra偶e艅. Jeszcze kilka lat temu to g艂贸wnie my, jako fundacja, inicjowali艣my takie wsp贸lne dzia艂ania. Teraz role coraz cz臋艣ciej si臋 odwracaj膮. Widzimy, 偶e to instytucjom zale偶y na tym, aby co艣 zmienia膰, aby by膰 miejscem przyjaznym, zapraszaj膮cym wszystkich.

Dostosowanie dost臋pno艣ci film贸w czy wystaw 艂atwo sobie wyobrazi膰. Ale w jaki spos贸b przystosowa膰 do potrzeb os贸b niewidomych i nies艂ysz膮cych mecz pi艂ki no偶nej?

Audiodeskrypcja wydarze艅 sportowych to rzeczywi艣cie bardzo wyj膮tkowy obszar. Chodzi przecie偶 nie tylko o to, aby dostarczy膰 najwa偶niejszych informacji wizualnych osobom z niepe艂nosprawno艣ci膮 wzroku: wskaza膰 gdzie na murawie jest pi艂ka, jaki jest uk艂ad si艂 na boisku, opisa膰 stroje zawodnik贸w, ich technik臋 poda艅. To, co jest kluczowe, to udost臋pnianie wra偶e艅. Wiemy, 偶e mog膮 to zapewni膰 tylko profesjonali艣ci, dziennikarze sportowi. Aby utrzyma膰 poziom emocji i dynamik臋, komentatorzy zawsze pracuj膮 w parach. Kibice mog膮 s艂ucha膰 audiodeskrypcji uczestnicz膮c w wydarzeniu na 偶ywo. Wystarczy do tego radio ze s艂uchawkami.

Audiodeskryptorzy komentuj膮 tak偶e transmisje telewizyjne, wtedy dzia艂aj膮 w studio redakcji sportowej.

Audiodeskrybujemy nie tylko聽 mecze pi艂karskie, ale tak偶e boks, zawody olimpijskie, siatk贸wk臋, czy cho膰by 偶u偶el. Ostatnio jedna z niewidomych kibicek opowiada艂a, jak audiodeskryptor tak sugestywnie opisa艂 wyciek oleju silnikowego na torze 偶u偶lowym, 偶e wr臋cz zdawa艂o jej si臋, 偶e czuje jego zapach.聽 聽 聽

Jak wygl膮da w Polsce kwestia dost臋pno艣ci miejsc i wydarze艅 dla os贸b niewidomych i nies艂ysz膮cych? Jak wypadamy na tle Europy i 艣wiata?

W Polsce bardzo wiele wydarze艅 takich jak pokazy filmowe聽 czy spektakle teatralne nadal organizuj膮 g艂贸wnie organizacje pozarz膮dowe 鈥 s膮 to wi臋c inicjatywy trzeciego sektora. Jeste艣my blisko naszych odbiorc贸w i wiemy, jak wa偶ne jest dla nich poczucie atmosfery kina czy teatru, jak kluczowe jest uczestnictwo na 偶ywo. Te dzia艂ania mocno zaburzy艂a, niestety, pandemia.

Do艣膰 trudna sytuacja jest te偶 w kinematografii. Mimo 偶e w Polsce obowi膮zuj膮 przepisy, kt贸re obliguj膮 producent贸w film贸w finansowanych przez Polski Instytut Sztuki Filmowej do tworzenia dostosowa艅, to w kinach nadal nie ma regularnych pokaz贸w bez barier. W tym obszarze jest jeszcze mn贸stwo do zrobienia.

Du偶o lepszy jest obraz dost臋pno艣ci polskich muze贸w, gdzie cz臋sto inicjatorami zapraszania os贸b ze szczeg贸lnymi potrzebami s膮 cho膰by edukatorzy. Cz臋sto zale偶y im, aby dotrze膰 do wykluczonych grup.

Tak偶e audiodeskrypcja sportowa to co艣, czym chwalimy si臋 w Europie. Robimy to na du偶膮 skal臋, profesjonalnie, a us艂ugi zazwyczaj zlecaj膮 kluby ekstraklasy, stacje telewizyjne czy PZPN. Co ciekawe nie dopinguj膮 ich do tego konkretne przepisy, ale wewn臋trzne przekonanie o potrzebie dost臋pno艣ci.

Zauwa偶asz rosn膮c膮 艣wiadomo艣膰 w kwestii dost臋pno艣ci?

Zdecydowanie tak. Szczeg贸lnie ostatnie 2 lata s膮 bardzo intensywne. T臋 rosn膮c膮 艣wiadomo艣膰 mocno rozbudzi艂y dwie ustawy o zapewnieniu dost臋pno艣ci w obszarze architektury, us艂ug oraz dost臋pno艣ci cyfrowej, kt贸re nak艂adaj膮 nowe obowi膮zki na publiczne podmioty, m.in. instytucje kultury. Cho膰 ustawy wesz艂y w 偶ycie w 2019 roku, proces zmiany 艣wiadomo艣ci i dzia艂a艅 b臋dzie jeszcze d艂ugo trwa艂. To, co bardzo mnie cieszy, to fakt, 偶e wielu organizator贸w wydarze艅 kulturalnych chce faktycznie otwiera膰 swoje przestrzenie na osoby z niepe艂nosprawno艣ciami.

We Wroc艂awiu, w kt贸rym dzia艂amy na co dzie艅,聽 ilo艣膰 dost臋pnych wydarze艅 w ostatnich kilku latach聽 bardzo ro艣nie. Jeszcze 5 lat temu聽聽聽聽 聽wi臋kszo艣膰 wydarze艅 organizowa艂a nasza Fundacja. Dzi艣 to tylko jaki艣 fragment tego krajobrazu. Bardzo si臋 z tego cieszymy, bo to by艂o naszym celem, do tego d膮偶yli艣my.

Sk膮d pomys艂 za艂o偶enia fundacji, dlaczego postanowi艂a艣 zwr贸ci膰 si臋 w艂a艣nie w t臋 stron臋?

Pocz膮tki mojej drogi zawodowej to dziennikarstwo radiowe. Bohaterami聽 moich news贸w by艂y cz臋sto osoby wykluczone, w trudnej sytuacji spo艂ecznej. Narasta艂o we mnie poczucie, 偶e nie chc臋聽 ju偶 tylko opisywa膰, informowa膰 jak wygl膮da ta rzeczywisto艣膰. Ros艂o we mnie poczucie, 偶e chcia艂abym mie膰 jaki艣 wp艂yw, by膰 zmian膮 w 艣wiecie. Kt贸rego艣 dnia, po jednym z nagra艅, kt贸rego bohaterem by艂 niewidomy Patryk, zacz臋艂am przekopywa膰 Internet. I tak zetkn臋艂am si臋 z audiodeskrypcj膮. Zachwyci艂o mnie to, 偶e mo偶na tworzy膰 opisy wszystkiego, co wizualne, i wspiera膰 w ten spos贸b osoby niewidome. Z t膮 ide膮 posz艂am do mojego kolegi radiowca – Mariusza. Oboje wiedzieli艣my, 偶e to mo偶e by膰 co艣 wyj膮tkowego. A my, jako radiowcy, mamy wszystkie narz臋dzia, aby si臋 tym zaj膮膰. I tak od 12 lat wsp贸lnie prowadzimy Fundacj臋 Katarynka, kt贸ra dzia艂a ju偶聽 obecnie du偶o szerzej i wspiera osoby z r贸偶nymi potrzebami.

Jakie macie plany na przysz艂o艣膰?

Jeste艣my w trakcie rozwoju instytucjonalnego, stale powi臋kszamy nasz zesp贸艂, aby sprosta膰 potrzebom instytucji kultury, samorz膮d贸w, czy na przyk艂ad producent贸w filmowych, ale chcemy nadal by膰 blisko odbiorc贸w i zapewnia膰 im dost臋pno艣膰 wra偶e艅 i uczestnictwo w wydarzeniach.

To, co dla nas teraz jest bardzo istotne, to rozw贸j samorzecznictwa w obszarze dost臋pno艣ci kultury. Nasze dzia艂ania 鈥 szkolenia, konsultacje, produkcj臋 wydarze艅 鈥 zawsze realizujemy przy udziale os贸b ze szczeg贸lnymi potrzebami. Widzimy jednak, 偶e brakuje ekspert贸w z niepe艂nosprawno艣ciami, kt贸rzy mog膮 艂膮czy膰 艣wiat kultury i dost臋pno艣ci, kt贸rzy maj膮 kompetencje w obu obszarach. Naszym marzeniem jest wspieranie i inspirowanie m艂odych ludzi do 偶ywego uczestnictwa i tworzenia kultury. Chcieliby艣my, aby stali si臋 oni prawdziwymi ekspertami 鈥 samorzecznikami. Aby m贸wili w swoim imieniu z pozycji r贸wno艣ci. Chcieliby艣my stworzy膰 tak膮 ku藕ni臋 kadr, pracowni臋 dost臋pnej kultury we Wroc艂awiu.

Ca艂y czas pracujemy tak偶e nad rozwojem naszego portalu filmowego Adapter. Chcemy poszerzy膰 ofert臋 filmow膮, a tak偶e stworzy膰 produkt dla nowej grupy odbiorc贸w. To jednak na razie jeszcze niespodzianka.

Justyna Ma艅kowska

Justyna Ma艅kowska 鈥 Wiceprezeska Fundacji na Rzecz Rozwoju Audiodeskrypcji KATARYNKA, kt贸ra otwiera dost臋p do kultury, sportu i kinematografii osobom niewidomym i nies艂ysz膮cym. Tworzy audiodeskrypcje i napisy, opracowuje t艂umaczenia na j臋zyk migowy, wspiera dostosowanie wystaw muzealnych, a tak偶e prowadzi szkolenia i dzia艂ania edukacyjne w ca艂ej Polsce. Jest finalistk膮 13. edycji konkursu Bizneswoman Roku w kategorii Organizacja dost臋pna osobom ze szczeg贸lnymi potrzebami, kt贸rej patronuje firma NatWest.

Bizneswoman Roku - Grafika promocyjna

Organizator konkursu: Fundacja Sukcesu Pisanego Szmink膮
Partner strategiczny: Mastercard
Partner edukacyjny: Microsoft
Partnerzy kategorii: BNP Paribas, DPD Polska, IGT Poland, Google Cloud, HUAWEI, SKANSKA, Orange, NatWest Group
Partner merytoryczny: Accenture
Partnerzy konkursu: CCC, IKEA, Mokosh, Vital Voices, embaUW, Humanites, Perspektywy Women in Tech
Patronat Honorowy Konkursu: Prezydent Miasta Sto艂ecznego Warszawy
Patroni medialni: Grupa TVN, Polska Press Grupa, Rzeczpospolita, Forbes Women, Wysokie Obcasy, Wysokie Obcasy Praca, Tw贸j Styl, MamStartUp, Imperium Kobiet, Law Business Quality, ONA Strona Kobiet, ISB news.tv, Think Tank
Partnerzy gali: Miloo Home, Peroni