splecione r臋ce | wsparcie

Niepe艂nosprawno艣膰 i neuror贸偶norodno艣膰. Jak niwelowa膰 bariery na rynku pracy?

Na co powinni zwr贸ci膰 uwag臋 pracodawcy oraz o to, jak wygl膮da wsp贸艂cze艣nie budowanie kariery przez osoby neuror贸偶norodne i z niepe艂nosprawno艣ciami, Olga Kozierowska pyta go艣cicie najnowszego odcinka podcastu Sukces Pisany Szmink膮 - Ann臋 Majdak, Liderk臋 Zespo艂u i Przewodnicz膮c膮 Sieci Pracowniczej Enable w NatWest Group w Polsce oraz Ann臋 呕贸rawsk膮, Prezesk臋 Fundacji Kultury Bez Barier.

Olga Kozierowska: Jaka jest dzisiaj sytuacja na rynku pracy os贸b neuror贸偶norodnych i z niepe艂nosprawno艣ciami na rynku pracy?

Anna Majdak: Powiedzia艂abym, 偶e jest ci臋偶ka. Mimo, 偶e bezrobocie w Polsce jest na niskim poziomie – przynajmniej to bezrobocie rekordowalne – to osoby niepe艂nosprawne stanowi膮 niewielki procent os贸b zatrudnionych. Oko艂o 80% os贸b nie podejmuje zatrudnienia lub nie mo偶e takiego zatrudnienia znale藕膰. To dotyczy zar贸wno os贸b z niepe艂nosprawno艣ciami, jak i neuror贸偶norodnych.

Olga Kozierowska: Zatrzymajmy si臋 na chwil臋 przy s艂owie neuror贸偶norodny. Jakie to s膮 osoby? Z jakimi spotykaj膮 si臋 trudno艣ciami?

Anna Majdak: Tutaj mo偶emy wymieni膰 osoby w spektrum autyzmu, osoby z ADHD, ale r贸wnie偶 osoby w g艂臋bokiej depresji.

Olga Kozierowska: Ania powiedzia艂a, 偶e 80% os贸b z niepe艂nosprawno艣ciami nie podejmuj膮 w og贸le wyzwania, 偶eby znale藕膰 prac臋, albo te偶 tej pracy nie znajduje. W czym tkwi problem? Co le偶y u pod艂o偶a tego, 偶e oni tej pracy nie szukaj膮?

Anna 呕贸rawska: To ja zaczn臋 od nazwy jednej z tegorocznych kategorii w konkursie Sukces Pisany Szmink膮 Bizneswoman Roku, w kt贸rej Lo偶y Ekspert贸w zasiadam: 鈥濸racodawca R贸wnych Szans鈥. Przychodz膮c tutaj zapyta艂am w艣r贸d moich przyjaci贸艂, znajomych i ich znajomych, jak to naprawd臋 jest – czy r贸wne szanse istniej膮 czy ich nie ma? Spyta艂am osoby z r贸偶nymi niepe艂nosprawno艣ciami – g艂贸wnie osoby s艂abos艂ysz膮ce, g艂uche, osoby niedowidz膮ce i niewidome. W odpowiedzi na moje pytanie us艂ysza艂am: 鈥濧nia, nie ma czego艣 takiego jak szanse r贸wne dla nas. Jest lepiej. Natomiast jeszcze jest du偶o, du偶o do zrobienia鈥. Spyta艂am o powody. Pierwszym ju偶 jest sam system edukacji w szko艂ach. Dzieci nie s膮 uczone tego, 偶eby by艂y samodzielne. To ju偶 nawet nie chodzi o prac臋, tylko o to, 偶eby by艂y po prostu samodzielne. Cz臋sto m贸wi si臋 o tym, 偶e dzieci wychodz膮 ze specjalnych o艣rodk贸w szkolno-wychowawczych i maj膮 te偶 dodatkow膮 niepe艂nosprawno艣膰 – niepe艂nosprawno艣膰 spo艂eczn膮. I w贸wczas nie s膮 na tyle odwa偶ne, 偶eby wej艣膰 na rynek pracy, 偶eby poszuka膰 zatrudnienia.

Jeste艣 pracodawc膮, kt贸ry realizuj膮 inicjatywy i projekty lub wprowadzaj膮 rozwi膮zania dla pracownik贸w neuror贸偶norodnych i/lub z niepe艂nosprawno艣ciami?

Zg艂o艣 swoj膮 organizacj臋 do nagrody Pracodawca R贸wnych Szans w konkursie Bizneswoman Roku

S膮 r贸偶ne agencje po艣rednictwa pracy i trafiaj膮 tam rzeczywi艣cie osoby z r贸偶nymi niepe艂nosprawno艣ciami. My te偶 – jako Fundacja Kultury Bez Barier – od czasu do czasu dostajemy propozycje zatrudnienia tych os贸b u nas na sta偶u, ale naprawd臋 w wi臋kszo艣ci przypadk贸w – i b臋d臋 tu dzisiaj bardzo szczera – jeste艣my bardzo rozczarowani kompetencjami tych os贸b. Ja nie mog臋 zatrudni膰 takiej osoby z lito艣ci. Ja musz臋 j膮 zatrudni膰 za kompetencje, dlatego, 偶e w innym wypadku to obni偶a morale moich pracownik贸w. Pracownik贸w kompetentnych, te偶 niekt贸rych z niepe艂nosprawno艣ciami, kt贸rzy naprawd臋 zapracowali sobie na to, gdzie s膮 teraz. Cz臋sto niepe艂nosprawno艣膰 wynika z tego, 偶e np. stracili wzrok w trakcie swojego 偶ycia. Pracowali ju偶 wcze艣niej na rynku pracy, stracili wzrok, musieli si臋 zrehabilitowa膰 i wr贸cili albo dbali o t臋 rehabilitacj臋 wcze艣niej, np. w rodzinie g艂uchych, gdzie mama, tata, babcia zdecydowali, 偶e id膮 do logopedy, bo musz膮 w przysz艂o艣ci mie膰 szans臋 na prac臋. Zatem to otoczenie ma te偶 bardzo du偶e znaczenie. Otoczenie, w jakim wyrastaj膮 osoby z niepe艂nosprawno艣ciami i ich historia.

Kolejna bardzo du偶a bariera w tym dost臋pie do r贸wnych szans na rynku pracy, to brak edukacji w艣r贸d pracodawc贸w. Pracodawcy nie wiedz膮, jakie mog膮 mie膰 potrzeby osoby z r贸偶nymi niepe艂nosprawno艣ciami czy te偶 neuror贸偶norodne i jak na nie odpowiedzie膰. Nie pytaj膮, bo boj膮 zapyta膰 albo nie wiedz膮 czy wypada. A tak naprawd臋 jasno艣膰 w tej komunikacji, okre艣lenie tych zakres贸w obowi膮zk贸w, tego jakie s膮 potrzeby i z jednej i z drugiej strony jest naprawd臋 punktem wyj艣cia. Du偶o m贸wi si臋 o onboardingu. Jak sz艂am na nagranie to sobie pomy艣la艂am, 偶e idealn膮 sytuacj膮 by艂by taki onboarding,, w kt贸rym nie tylko si臋 przygotowuje pracownika do tego, 偶eby wiedzia艂, jak ma pracowa膰, gdzie ma pracowa膰, co ma robi膰, ale te偶 zesp贸艂

Olga Kozierowska: Tak, to jest w艂a艣nie ogniwo, kt贸rego brakuje w tej ca艂ej uk艂adance. Je偶eli zatrudniam osob臋 w spectrum, kt贸ra nie lubi jak jest g艂o艣no albo jasno, bo po prostu wtedy ma trudno艣ci w funkcjonowaniu, to trzeba osobom z zespo艂u wyt艂umaczy膰, dlaczego tak jest. Je偶eli b臋d膮 mieli tego 艣wiadomo艣膰, to b臋d膮 te偶 umieli efektywnie wsp贸艂pracowa膰 z tak膮 osob膮. A brak 艣wiadomo艣ci b臋dzie powodowa艂, 偶e ta osoba po jakim艣 czasie po prostu b臋dzie si臋 czu艂a jak jaki艣 wyrzutek.

Anna 呕贸rawska: I to jest najcz臋stszy pow贸d tego negatywnego samopoczucia w pracy wielu os贸b z niepe艂nosprawno艣ciami. Gdy spyta艂am, jak sytuacja wygl膮da艂a w pandemii, to dla os贸b s艂abos艂ysz膮cych i g艂uchych by艂a idealna. 艁膮czyli si臋 na Teamsach czy Zoomach z komputera wyposa偶onego w dobre g艂o艣niki, je偶eli otrzymali od pracodawcy taki dobrze wyposa偶ony sprz臋t. Ta sytuacja by艂a dla nich doskona艂a, bo odpalali wtedy tylko aplikacj臋 do transkrypcji i rozumieli to, co m贸wili wszyscy pracownicy na zebraniu, o ile nie wchodzili sobie w zdanie. Byli aktywnie w艂膮czeni w spotkanie, mogli naturalnie zabiera膰 g艂os. W przypadku spotkania na 偶ywo albo integracji takie osoby odpadaj膮. S膮 wykluczane dlatego, 偶e nie nad膮偶aj膮 za tym, kto m贸wi, co m贸wi, bo ca艂y czas musz膮 patrze膰 na usta i dobrze s艂ysze膰. I to jest problem, z kt贸rym my tak偶e borykamy si臋 w mojej Fundacji. Gdy jeste艣my w emocjach, wymy艣lamy projekt podczas burzy m贸zg贸w, wchodzimy sobie w zdanie, wtedy nasza Paulina m贸wi: „Stop. Ja znowu nie wiem, co Wy do mnie m贸wicie. M贸j program szaleje, uspok贸jcie si臋.”

Anna Majdak: Ja jeszcze chcia艂abym si臋 odnie艣膰 do tego, co powiedzia艂a Ania o tym, 偶e cz臋sto zg艂aszaj膮 si臋 osoby, kt贸rych nie mo偶na zatrudni膰, poniewa偶 brakuje im kompetencji. Wiele jest te偶 takich os贸b – szczeg贸lnie neuror贸偶norodnych – kt贸re pracuj膮 poni偶ej swoich kompetencji albo nie s膮 w stanie utrzyma膰 pracy i znajduj膮 si臋 wtedy w tych 80%. Nie s膮 w stanie znale藕膰 pracy albo jej utrzyma膰, poniewa偶 nie ma lider贸w czy w艂a艣nie 艣rodowisk pracy, w kt贸rych oni byliby w stanie funkcjonowa膰. Nie ma tego zrozumienia ze strony pracodawcy i wyj艣cia w stron臋 r贸偶nych potrzeb, czyli w艂a艣nie mo偶liwo艣ci w艂膮czenia transkrypcji, czy dogodno艣ci 艂膮czenia si臋 na zoomie. U艂atwi膰 spraw臋 mo偶e chocia偶by takie zwyk艂e zrozumienie sytuacji, 偶e zanim osoba neuror贸偶norodna, np. w spektrum autyzmu 鈥瀙rzetrawi鈥 co艣, co艣 si臋 wydarzy艂o przed chwil膮 na spotkaniu lub zosta艂o powiedziane, musi min膮膰 troszk臋 wi臋cej czasy. Na pytanie na ko艅cu spotkania: 鈥濩zy s膮 jakie艣 pytania?鈥 5 sekund tej osobie nie wystarczy. Potrzeba poczeka膰 20-30 sekund i prawdopodobnie w艂a艣nie wtedy ta osoba si臋 odezwie. Warto te偶 doda膰 na koniec takiego spotkania, 偶e je偶eli s膮 jakie艣 pytania, to mo偶na r贸wnie偶 napisa膰 lub odezwa膰 si臋 po spotkaniu.

Pos艂uchaj ca艂ego podcastu na naszej stronie albo na Youtube w wersji z napisami:

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost臋p w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid艂owego dzia艂ania strony. Je偶eli nie wyra偶asz na to zgody, mo偶esz zmieni膰 ustawienia w swojej przegl膮darce. Zobacz wi臋cej w Polityce Prywatno艣ci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close