Co musisz wiedzie膰 zanim za艂o偶ysz wideobloga? To wa偶ne, je艣li planujesz na nim zarabia膰!

Dr Piotr Piesiewicz, USWPS

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin

 

Vlogowanie dla cz臋艣ci os贸b jest sposobem na sp臋dzanie wolnego czasu, na dzielenie si臋 swoj膮 pasj膮, dla innych jest narz臋dziem do zdobywania szerokiej publiczno艣ci, promocji w艂asnej tw贸rczo艣ci i zarabiania na 偶ycie. Czy wideoblogerzy, zwani r贸wnie偶 vlogerami lub youtuberami, s膮 dostawcami audiowizualnej us艂ugi na 偶膮danie? (1) Dr Piotr Piesiewicz ze Szko艂y Prawa Uniwersytetu SWPS wyja艣nia, jakim regulacjom prawnym podlegaj膮 tw贸rcy tre艣ci w sieci.

Czy blogi to prasa?

Rosn膮ca popularno艣膰 blogowania wymusi艂a konieczno艣膰 zbadania tego zjawiska przez prawnik贸w. Tematem nurtuj膮cym wielu internetowych tw贸rc贸w jest pytanie, czy blog powinien zosta膰 uznany za pras臋. W tym obszarze prze艂omowy okaza艂 si臋 wyrok S膮du Najwy偶szego, w kt贸rym s膮d wskaza艂, 偶e w my艣l prawa prasowego, pras膮 s膮 nie tylko dzienniki i czasopisma, lecz tak偶e 鈥渨szelkie istniej膮ce i powstaj膮ce w wyniku post臋pu technologicznego publikacje periodyczne za pomoc膮 druku, wizji, fonii lub innej techniki rozpowszechniania鈥. Warto podkre艣li膰, 偶e cho膰 dana tre艣膰 rozpowszechniana jest za po艣rednictwem internetu, nie ma znaczenia dla jej klasyfikacji prawnej jako prasy. Nie oznacza to jednak, 偶e ka偶dy blog powinien by膰 z g贸ry uznany za pras臋, a jego tw贸rca powinien go niezw艂ocznie zarejestrowa膰. Rozstrzygaj膮ca jest tutaj funkcja, jak膮 pe艂ni dany blog, a nie forma przekazu. Cz臋艣膰 blog贸w z racji swojej periodyczno艣ci i spe艂nienia innych warunk贸w wskazanych w tre艣ci ustawy mo偶e zosta膰 uznana za pras臋.

Videoblog niczym telewizja?

Analogicznie wygl膮da sytuacja w przypadku wideoblog贸w – z g贸ry nie mo偶na ich okre艣li膰 jako audiowizualne us艂ugi medialne na 偶膮danie w rozumieniu ustawy o radiofonii i telewizji. W tym przypadku r贸wnie偶 liczy si臋 funkcja, a nie forma przekazu. Zakwalifikowanie vlogera jako dostawcy audiowizualnej us艂ugi medialnej na 偶膮danie, z jednej strony wyklucza konieczno艣膰 rejestracji wideobloga jako prasy, ale z drugiej nak艂ada na niego obowi膮zki wynikaj膮ce z ustawy o radiofonii i telewizji. Takie us艂ugi przyjmuj膮 form臋 quasi-telewizyjn膮.

To oznacza, 偶e s膮 skierowane do tych samych odbiorc贸w, co przekazy telewizyjne, a ich charakter i spos贸b dost臋pu do nich daje odbiorcy tre艣ci podstawy do oczekiwania ochrony regulacyjnej. W zwi膮zku z tym, aby unikn膮膰 nier贸wno艣ci w zakresie swobody przep艂ywu i w zakresie konkurencji, interpretacja poj臋cia audycji b臋dzie si臋 zmienia膰 wraz z post臋pem technologicznym i sposobem rozpowszechniania telewizyjnego.

Wideoblog jako audiowizualna us艂uga na 偶膮danie

Wi臋kszo艣膰 wideobloger贸w, tworz膮c filmy do sieci, pokazuje swoj膮 pasj臋, w ten spos贸b buduj膮c spo艂eczno艣膰 skupion膮 wok贸艂 okre艣lonej tematyki. Dzia艂alno艣膰 pozosta艂ych tw贸rc贸w jest w coraz wi臋kszym stopniu profesjonalna i wielokrotnie przek艂ada si臋 na komercyjne sukcesy. Tylko ta grupa bloger贸w mo偶e by膰 uznana za grup臋 艣wiadcz膮c膮 ,,audiowizualne us艂ugi medialne na 偶膮danie鈥 i w konsekwencji jest zobowi膮zana do spe艂nienia wymog贸w, jakie ustawa o radiofonii i telewizji nak艂ada na dostawc贸w us艂ug medialnych. Tw贸rcy takich vlog贸w niejednokrotnie zamieszczaj膮 na swoich kana艂ach przekazy handlowe (np. przekazy sponsorskie lub lokowanie produktu). Oznacza to, 偶e taka audycja powinna by膰 wyra藕nie oznaczona jako zawieraj膮ca przekaz handlowy (np. lokowanie produktu), aby nie sprawia艂a wra偶enia przekazu o neutralnym charakterze.

Profesjonalni vlogerzy maj膮 pewne obowi膮zki wynikaj膮ce z ustawy o radiofonii i telewizji dotycz膮ce udost臋pniania przekaz贸w handlowych (reklam, tre艣ci sponsorowanych, lokowania produktu). Przede wszystkim powinien by膰 on 艂atwo rozpoznawalny przez odbiorc贸w i nie mo偶e on dotyczy膰 wybranych kategorii towar贸w lub us艂ug: papieros贸w, alkoholu, 艣wiadcze艅 zdrowotnych i produkt贸w leczniczych oraz nak艂ania膰 bezpo艣rednio ma艂oletnich do nabywania produkt贸w i us艂ug. Co wi臋cej, przekaz handlowy nie mo偶e narusza膰 godno艣ci osobistej, zawiera膰 tre艣ci dyskryminuj膮cych ze wzgl臋du na ras臋, p艂e膰, narodowo艣膰, pochodzenie etniczne, wyznanie lub 艣wiatopogl膮d, niepe艂nosprawno艣膰, wiek, orientacj臋 seksualn膮; nie wolno rani膰 przekona艅 religijnych lub politycznych, zagra偶a膰 moralnemu rozwojowi ma艂oletnich, sprzyja膰 zachowaniom zagra偶aj膮cym zdrowiu, bezpiecze艅stwu lub ochronie 艣rodowiska.

Oferowanie audiowizualnych us艂ug medialnych na 偶膮danie nie wymaga zg艂oszenia do rejestru lub innych form wyra偶enia zgody na tego typu dzia艂alno艣膰 przez KRRiT. Rada ma jednak obowi膮zek identyfikowania podmiot贸w oferuj膮cych audiowizualne us艂ugi medialne na 偶膮danie i egzekwowania obowi膮zk贸w wynikaj膮cych z ustawy o radiofonii i telewizji.

Wideoblog a reklamy

Rynek wideoblog贸w coraz bardziej profesjonalizuje si臋 nie tylko w zakresie sposob贸w przygotowywania nagra艅, lecz tak偶e poprzez zawieranie um贸w pomi臋dzy tw贸rcami, agencjami po艣rednicz膮cymi a reklamodawcami. Trudno nie wymaga膰 od vloger贸w znajomo艣ci przepis贸w prawa dotycz膮cych przekaz贸w handlowych (np. reklamy, lokowania produkt贸w), skoro przedmiotem obrotu gospodarczego jest czas oraz ,,powierzchnia reklamowa鈥 na tworzonych przez nich kana艂ach.

Dostawcy audiowizualnych us艂ug medialnych na 偶膮danie podnosz膮 odpowiedzialno艣膰 za tre艣膰 tworzonych przez siebie audycji. Powinni r贸wnie偶 zapewni膰 swobodny dost臋p do informacji na temat nazwy, nazwiska, nazwy lub firmy, kt贸ra dostarcza us艂ug臋, adresie siedziby oraz danych kontaktowych. Wideoblogerzy b臋d膮cy dostawcami audiowizualnej us艂ugi medialnej na 偶膮danie powinni r贸wnie偶 d膮偶y膰 do zapewniania dost臋pno艣ci dostarczanych audycji dla os贸b niepe艂nosprawnych z powodu dysfunkcji narz膮du wzroku lub s艂uchu. Co wi臋cej, zobowi膮zani s膮 do tego, aby co roku z艂o偶y膰 sprawozdanie z wykonywania obowi膮zk贸w do KRRiT pod gro藕b膮 kary finansowej.

Coraz pr臋偶niej rozwijaj膮ca si臋 blogosfera i vlogosfera sprawia, 偶e wielu tw贸rc贸w zastanawia si臋 nad prawnymi regulacjami zwi膮zanymi z ich dzia艂alno艣ci膮. Z orzecznictwa s膮dowego wynika, 偶e w okre艣lonych przypadkach blog mo偶e zosta膰 uznany za pras臋, natomiast z analizy przepis贸w to, i偶 w okre艣lonych przypadkach vlog mo偶e by膰 uznany za audiowizualn膮 us艂ug臋 na 偶膮danie. Nie jest to jednak z g贸ry przes膮dzone, a ka偶dy przypadek nale偶y rozpatrywa膰 indywidualnie. Jest to szczeg贸lnie istotne, gdy偶 prawna klasyfikacja jako prasy lub audiowizualnej us艂ugi medialnej na 偶膮danie wi膮偶e si臋 z obowi膮zkami okre艣lonymi w ustawach.

***

O autorze:

dr Piotr Piesiewicz, prawnik, Szko艂a Prawa, Uniwersytetu SWPS

***

(1)聽Dostawca us艂ug medialnych to wed艂ug dyrektywy osoba fizyczna lub prawna, kt贸ra ponosi odpowiedzialno艣膰 redakcyjn膮 za wyb贸r audiowizualnej tre艣ci audiowizualnej us艂ugi medialnej i decyduje o sposobie zestawienia jej tre艣ci. Audiowizualna us艂uga medialna 艣wiadczona przez dostawc臋 us艂ug medialnych umo偶liwiaj膮c膮 u偶ytkownikowi odbi贸r audycji w wybranym przez niego momencie i na jego 偶yczenie w oparciu o katalog audycji przygotowany przez dostawc臋 us艂ug. Mog膮 one by膰 te偶 handlowym przekazem audiowizualnym.
Audiowizualna us艂uga medialna na 偶膮danie to us艂uga medialna 艣wiadczona w ramach prowadzonej w tym zakresie dzia艂alno艣ci gospodarczej polegaj膮cej na publicznym udost臋pnianiu audycji audiowizualnych na podstawie katalogu ustalonego przez podmiot dostarczaj膮cy us艂ug臋.

Zarejestruj si臋 aby otrzyma膰 newsletter

 

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost臋p w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid艂owego dzia艂ania strony. Je偶eli nie wyra偶asz na to zgody, mo偶esz zmieni膰 ustawienia w swojej przegl膮darce. Zobacz wi臋cej w Polityce Prywatno艣ci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close