co zrobi膰 po utracie pracy

Utrata pracy – i co dalej? 6 krok贸w, kt贸re musisz podj膮膰!

Katarzyna Niezgoda

Utrata pracy znajduje si臋 na trzeciej pozycji w rankingu najbardziej stresuj膮cych sytuacji w 偶yciu cz艂owieka. Jak sobie pom贸c?
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin

Wszystko wygl膮da inaczej po utracie pracy

Emocje zalewaj膮 nasz m贸zg. Pojawia si臋 strach, panika. Nic nie jeste艣my w stanie zrobi膰 w takim stanie naszego ducha. Do g艂owy przychodz膮 s艂owa piosenki Agnieszki Osieckiej.

A ja jestem, prosz臋 pana, na zakr臋cie.
Moje prawo to jest pa艅skie lewo.
Pan widzi: krzes艂o, 艂awk臋, st贸艂,
a ja 鈥 rozdarte drzewo
Na zakr臋cie

Utrata pracy znajduje si臋 na trzeciej pozycji w rankingu najbardziej stresuj膮cych sytuacji w 偶yciu cz艂owieka. Wyprzedza j膮 tylko 艣mier膰 osoby bliskiej i rozw贸d. Oczywiste jest zatem, 偶e budzi skrajne emocje i podobnie jak w przypadku borykania si臋 z utrat膮 kogo艣 bliskiego obserwujemy kolejne fazy reakcji na strat臋.

I Faza
B艂ogostan

Mamy prac臋, zarabiamy regularnie, konto bankowe przyjmuje co miesi膮c o偶ywczy strumie艅 pieni臋dzy. Mo偶emy planowa膰 wakacje, wypady z przyjaci贸艂mi, realizujemy nasze pasje, hobby, pomagamy osobom gorzej sytuowanym w naszej rodzinie, Jest dobrze, bezpiecznie, ciep艂o. Problemy, nawet je艣li si臋 pojawiaj膮, nie maj膮 a偶 tak dramatycznej i niebezpiecznej 鈥瀏臋by”. M贸wimy sobie: Dam rad臋. Znajomi do nas dzwoni膮. Wierzymy, 偶e szczerze interesuj膮 si臋 naszym 偶yciem i osi膮gni臋ciami. Osoby, kt贸re uwa偶amy za naszych przyjaci贸艂 zapraszaj膮 nas na przyj臋cia, obiady i inne wsp贸lne spotkania. Stanowimy cz臋艣膰 ich 偶ycia. Mamy dobre samopoczucie, bo tyle ludzi nas otacza.

Mo偶e czasami, kiedy budzimy si臋 nad ranem, zestresowani nowymi trudnymi zadaniami, my艣limy sobie: Czy ja zawsze b臋d臋 mia艂a tak膮 prac臋? Czy nikt mnie nie wyrzuci? Czy nie zlikwiduj膮 mojego stanowiska? Czy ten nowy mened偶er, kt贸ry w艂a艣nie przyszed艂 do firmy, nie b臋dzie kopa艂 pode mn膮 do艂ka ? Nie.. To niemo偶liwe. D藕wi臋k budzika p艂oszy te my艣li. P臋d poranka odbiera refleksj臋, a po przekroczeniu drzwi biura wch艂ania nas cyklon zdarze艅. Po pracy wychodzimy, jak nam si臋 wydaje, przez gwiezdne wrota i znajdujemy si臋 w domu. Echa dnia pracy dochodz膮 do nas w postaci kawa艂k贸w zda艅, szefa, koleg贸w. Nast臋pny dzie艅 pcha si臋 do naszej 艣wiadomo艣ci poprzez robaczki niedobrych my艣li: czy jutrzejsza prezentacja wypadnie dobrze? Czy uda mi si臋 jutro przekona膰 szefa i tych wa偶niak贸w, co przyjechali z Europy, 偶eby pos艂ucha膰, skrytykowa膰, obci膮膰 koszty, zmieni膰 bud偶ety, kaza膰 zwolni膰 kilka os贸b? I znowu nadchodzi kolejny dzie艅 i nas porywa. Dzie艅 艢wistaka. Pracujemy dalej, po艣wi臋camy si臋, zapominamy o realnym 艣wiecie istniej膮cym na zewn膮trz korporacji/organizacji. Zapominamy o sobie.

II FAZA
Utrata

Czy kto艣 swoj膮 prac臋 lubi i ceni czy te偶 nienawidzi, nadaje ona porz膮dek czasowy dniom, tygodniom, latom; rozszerza horyzonty spo艂eczne poza rodzin臋 i przyjaci贸艂 wzmacnia uczestniczenie w realizacji cel贸w kolektywnych; okre艣la status spo艂eczny cz艂owieka; wymusza zorientowane na rzeczywisto艣膰 dzia艂ania (J. Czapi艅ski. Psychologia szcz臋艣cia. Przegl膮d bada艅 i zarys teorii cebulowej)

Sta艂o si臋 stracili艣my prac臋. Powod贸w jest tyle, ile os贸b w tej sytuacji. Jeste艣my w szoku mniejszy lub wi臋kszym. Mniejszym, kiedy odbierali艣my jakie艣 sygna艂y wcze艣niej, ale nie brali艣my ich pod uwag臋. Wi臋kszy kiedy po艣wi臋cali艣my si臋 pracy prawie na poziomie pracoholizmu i bum ! Wypowiedzenie, porozumienie stron, utrata zaufania szefa, likwidacja stanowiska. Rozpoczyna si臋 galop my艣li: kredyt, dzieci w prywatnych szko艂ach, kredyt na luksusowy dom lub mieszkanie i do sp艂aty potrzeba jeszcze 30 lat. Co ja powiem m臋偶owi, rodzinie. A znajomi? Dwug艂os w naszej g艂owie rozbrzmiewa argumentacj膮 za i przeciw. Znajomi mi pomog膮. Przecie偶 wsp贸艂ma艂偶onek pracuje. Damy rad臋. Nie, nie damy przecie偶 zabraknie na szko艂臋, na wakacje, zaj臋cia dodatkowe dla dzieci.

Reakcje na utrat臋 pracy s膮 bardzo r贸偶ne. Jedni b臋d膮 udawali przed rzesz膮 bli偶szych lub dalszych os贸b, 偶e nic si臋 nie sta艂o. Jeden ze znanych mi przypadk贸w nie powiedzia艂 NIKOMU. Przejad艂 wszystkie oszcz臋dno艣ci, po偶yczy艂 du偶e pieni膮dze i w efekcie, 偶eby wyj艣膰 ze spirali zad艂u偶enia musia艂 sprzeda膰 mieszkanie i zaczyna膰 wszystko od nowa.

Przeczytaj tak偶e: Szukasz pracy? Te portale musisz odwiedzi膰!

III Faza
Zaprzeczenie

Kolejn膮 faza jest zaprzeczenie. Osoba zwolniona nie chce wierzy膰 w zaistnia艂膮 sytuacj臋, 艂udzi si臋 偶e jutro wszystko b臋dzie po staremu. Przecie偶 pracowa艂a tak dobrze. Przypadek Marii. Du偶a ameryka艅ska korporacja. Maria daje wyciska膰 z siebie ostatnie soki. Wstaje o 6 rano wraca oko艂o 21. Sw贸j stan zm臋czenia po ca艂ym dniu pracy okre艣la w kr贸tkim zdaniu: 鈥濲estem zombi”. Jednym z jej wielkich odkry膰 w procesie coachingu jest fakt, 偶e 鈥瀒stnieje 偶ycie w tygodniu” czyli nie tylko w sobot臋 i niedziel臋. Kiedy jej powiedzia艂am, 偶e ludzie chodz膮 w poniedzia艂ki lub 艣rody lub jakikolwiek inny dzie艅 tygodnia do teatru, kina czy do restauracji 鈥 nie wierzy艂a mi. Odkrycie Marii jest na poziome odkrycia 偶ycia na Marsie. Dodatkowym czynnikiem, kt贸ry 鈥瀠艂atwia艂” Marii prac臋 鈥瀙o godzinach” jest fakt, 偶e jest singielk膮. A dlaczego jest singielk膮? Bo nie ma czasu nikogo pozna膰. Maria straci艂a t臋 鈥瀎antastyczn膮” prac臋.

IV Faza
Gniew

Im mniejsza alternatywa dla samookre艣lenia, im mniej obszar贸w na kt贸rych cz艂owiek wspiera swoje poczucie warto艣ci i sensu tym trudniej przej艣膰 przez te faz臋. Po fazie zaprzeczenia, wraz z u艣wiadomieniem sobie realno艣ci utraty pracy, dosy膰 szybko nast臋puje faza gniewu. Etap ten stanowi skrajnie subiektywny obraz rzeczywisto艣ci. Cz臋sto towarzyszy mu wy偶alanie si臋 na by艂ego pracodawc臋, mo偶e i nawet wyra偶amy si臋 o nim jak najgorzej. Ten etap prowadzi cz臋sto do depresji i kompletnej utraty kontaktu z rzeczywisto艣ci膮. Gniew uruchamia gadzi膮 cz臋艣膰 naszego m贸zgu atak 鈥搖cieczka. Gniew to najgorszy z je藕d藕c贸w Apokalipsy. Podnosi ci艣nienie, uwalnia choroby, powoduje agresj臋 nie tylko na zewn膮trz ale i do wewn膮trz.

Przyk艂ad Marii 鈥 depresja. Maria mia艂a jednak to szcz臋艣cie, 偶e bliska rodzina i znajomi pomogli w leczeniu i wyj艣ciu na prost膮. Zrobili to poprzez proste pytanie 鈥濩o mo偶emy dla ciebie zrobi膰?”.

Skorzystaj z bezp艂atnych narz臋dzi, kt贸re pomog膮 znale藕膰 Ci nowa prac臋!

V Faza
Uspokojenie

Po fazie gniewu nast臋puje etap wyciszenia. Organizm jest wyczerpany bojkotowaniem siebie samego, autodestrukcyjnego my艣lenia o sobie, poczucia beznadziei i przechodzi do fazy odpoczynku. Wracaj膮 dobre my艣li. Odradza si臋 wiara w siebie. Chcemy wyj艣膰 do ludzi. Zachowujemy ci膮g logiczny w naszym my艣leniu. Tutaj zwykle nast臋puje rozpocz臋cie poszukiwania pracy. Ile czasu up艂ynie do tej fazy? R贸偶nie. W r贸偶nych przypadkach oczywi艣cie. Zwykle troch臋 za du偶o. I niestety w tej fazie telefon nadal milczy. Znajomi uwa偶ani za dobrych znajomych nie dzwoni膮, oferty pracy nie sypi膮 si臋 z nieba. Coraz cz臋艣ciej spotykamy si臋 z lud藕mi. Niekt贸rzy chc膮 nas o wszystko wypyta膰, pozna膰 szczeg贸艂y naszego 鈥瀗ieszcz臋艣cia”. Po takiej rozmowie jeste艣my wyczerpani ponownym emocjonalnym prze偶ywaniem sytuacji. Inni b臋d膮 nas poucza膰: 鈥瀂robi艂a艣/艂e艣 藕le. Jeszcze inni wbijaj膮 ci n贸偶 najg艂臋biej: A nie m贸wi艂em/艂am. B臋d膮 podawa膰 ci na tacy swoje 鈥炁紋ciowe m膮dro艣ci”. Zwr贸膰 si臋 ku tym osobom, kt贸re zadaj膮 pytanie: 鈥濿 czym konkretnie mog臋 ci pom贸c?”

VI Faza
Dzia艂anie

W tej fazie poszukiwanie pracy jest konstruktywne. Skoncentrujemy si臋 na przemy艣leniach, co mo偶na zrobi膰 inaczej, aby skr贸ci膰 czas pomi臋dzy Faz膮 B艂ogostanu a Faz膮 Dzia艂ania i nie przechodzi膰 bole艣nie lub przej艣膰 mniej bole艣nie i kr贸cej pozosta艂e Fazy. Znamy wiele przyk艂ad贸w os贸b, kt贸re przesz艂y przez wszystkie fazy. Pos艂u偶my si臋 przyk艂adem jednej z nich 鈥 Katarzyny Niezgody, kt贸ra stworzy艂a autorski program 鈥濩urriculum Vitae” opieraj膮c si臋 na swoich do艣wiadczeniach z dw贸ch stron lustra 鈥 Bycia i Nie Bycia prezesem i udowodni艂a, 偶e dzia艂anie jest skuteczne.

Kasia Niezgoda we wsp贸艂pracy z Jolanta 艁uczkowsk膮 (Coach biznesowy) i Anet膮 Pietrzak (Coach, poszukiwacz zaginionych talent贸w) uruchomi艂a specjalny program dla Menad偶er贸w na Ostrym Zakr臋cie Zawodowym, kt贸ry ma im pom贸c w powrocie do pracy. Program jest r贸wnie偶 przeznaczony dla Menad偶er贸w, kt贸rzy nie s膮 na zakr臋cie i nie chc膮 na nim by膰, czyli dla tych kt贸rzy s膮 w Fazie B艂ogostanu, ale chc膮 zaplanowa膰 swoj膮 przysz艂o艣膰 zawodow膮.

Oto program 鈥濩urriculum Vitae” w pigu艂ce:

  • W Fazie B艂ogostanu my艣l o swojej przysz艂o艣ci 鈥 zbadaj swoje warto艣ci, zbadaj swoje talenty, zobacz swoj膮 przysz艂o艣膰 zawodow膮 w perspektywie 10 lat.
  • Sprawd藕, czy przekonania na temat samego siebie s膮 adekwatne. Innymi s艂owy przegl膮daj si臋 w lustrach postrzegania ciebie przez Twoich rozm贸wc贸w. Mo偶esz du偶o odkry膰 i du偶o zmieni膰.
  • Zbadaj sw贸j styl funkcjonowania Bezpiecze艅stwo 鈥 Zagro偶enie. Je艣li go zbadasz, unikniesz uruchomienia 鈥瀏adziego m贸zgu” i powstrzymasz zachowania ucieczkowe lub agresywne.
  • Otaczaj si臋 lud藕mi m膮drymi i autentycznymi. Zwracaj uwag臋, co ich interesuje w Twoim 偶yciu. Je艣li interesuje ich, ile zarabiasz i na co wydajesz 鈥 to nie s膮 osoby dla Ciebie. W Fazie Utraty nie dzwo艅 do nich.
  • Dzwo艅 do autentycznych i m膮drych ludzi, kt贸rzy zadaj膮 pytanie: 鈥濲ak konkretnie mog膮 ci pom贸c?”
  • W Fazie Gniewu naucz si臋 kontrolowa膰 swoje my艣li i zachowaj dyscyplin臋 psychiczn膮. Odnie艣 si臋 do osi膮gni臋膰 przesz艂ych, kiedy potrafi艂e艣 te dyscyplin臋 zachowa膰. Otw贸rz sw贸j umys艂.
  • Stw贸rz sw贸j najlepszy, ale autentyczny 偶yciorys 鈥 Curriculum Vitae.
  • Pracuj tam gdzie chcesz i r贸b to co chcesz, w oparciu o swoje warto艣ci!

Zarejestruj si臋 aby otrzyma膰 newsletter