kobieta korzystaj─ůca ze smartfona

Weekend na cyfrowym detoksie, czyli sprawd┼║, ile wytrzymasz bez swojego telefonu.

Mateusz Halawa, USWPS

 

Nowe technologie u┼éatwiaj─ů nam ┼╝ycie, ale coraz cz─Ö┼Ťciej chcieliby┼Ťmy od nich odpocz─ů─ç. I kiedy pr├│bujemy, okazuje si─Ö, ┼╝e nie tak ┼éatwo od┼éo┼╝y─ç telefon, przesta─ç sprawdza─ç Facebooka i wyj┼Ť─ç do ┼Ťwiata z ┼╝ycia online. Czy zatem cyfrowy detoks w dzisiejszych czasach mo┼╝e w og├│le si─Ö uda─ç? Ile wytrzymasz bez swojego telefonu? Czego obiecujemy sobie po cyfrowym detoksie ÔÇô wyja┼Ťnia Mateusz Halawa, Kierownik zespo┼éu humanistyki i nauk spo┼éecznych School of Form, Uniwersytetu SWPS w Poznaniu.

W 1854 roku Henry David Thoreau opublikowa┼é ÔÇ×WaldenaÔÇŁ, d┼éug─ů medytacj─Ö o prostym ┼╝yciu, w kt├│rym dojrza┼éy cz┼éowiek w samotno┼Ťci mo┼╝e odnale┼║─ç spok├│j, oddzieli─ç to, co wa┼╝ne, od tego, co niewa┼╝ne, i sta─ç si─Ö lepszy. Thoreau zdobywa┼é do┼Ťwiadczenia mieszkaj─ůc samotnie przez dwa lata w domu w lesie w Massachusetts. Od┼é─ůczy┼é si─Ö od zgie┼éku ┼Ťwiata, by poszukiwa─ç esencji swojego autentycznego ÔÇ×jaÔÇŁ, aby wreszcie m├│c by─ç sob─ů i ze sob─ů. Czytany dzisiaj ÔÇ×WaldenÔÇŁ zwraca uwag─Ö niebywa┼é─ů wprost aktualno┼Ťci─ů. Podobnie dzi┼Ť czuje si─Ö ka┼╝dy wycie┼äczony i zestresowany pracownik, kt├│remu po kolejnym zwo┼éanym przez Outlook bezsensownym spotkaniu, znad trzydziestu otwartych zak┼éadek w Chrome, w┼Ťr├│d wibruj─ůcych iPhon├│w, wracaj─ůc do domu, zdarzy┼éo si─Ö si─Ö westchn─ů─ç, ┼╝e w┼éa┼Ťciwie mo┼╝e to wszystko rzuci─ç i wyjecha─ç w Bieszczady?

Cyfrowe uzale┼╝nienie

Dziennikarz Wall Street Journal Michael Hsu, nawi─ůza┼é do ÔÇ×WaldenaÔÇŁ w dziale ÔÇ×Sprz─Öt i gad┼╝etyÔÇŁ, nawo┼éuj─ůc do uproszczenia ┼╝ycia z technologi─ů, kt├│ra staje si─Ö dzi┼Ť symbolem opresji. Jak wskazuje Hsu w czasach rewolucji informacyjnej wydaje nam si─Ö, ┼╝e u┼╝ywamy Facebooka, a w rzeczywisto┼Ťci to Facebook u┼╝ywa nas, kolonizuj─ůc umys┼é trywialnymi informacjami i czyni─ůc nas zak┼éadnikami powiadomie┼ä i lajk├│w. Z raport├│w ZenithOptimedia wynika, ┼╝e w ci─ůgu ostatnich pi─Öciu lat prawie podwoili┼Ťmy ilo┼Ť─ç czasu sp─Ödzanego online a korzystanie z sieci trwale przenosi si─Ö do mobilnych urz─ůdze┼ä, kt├│re mamy zawsze przy sobie.

W ostatnich latach umacnia si─Ö kulturowy trend, kt├│ry mo┼╝na by nazwa─ç ÔÇ×utopiami od┼é─ůczeniaÔÇŁ. S─ů to projekty czy praktyki nakierowane na wizj─Ö lepszego ┼╝ycia, dzi─Öki od┼é─ůczeniu si─Ö od technologii. Wsp├│┼éczesne utopie od┼é─ůczenia maj─ů wiele nazw. ÔÇ×Cyfrowy detoksÔÇŁ sugeruje, ┼╝e media sta┼éy si─Ö czym┼Ť w rodzaju uzale┼╝nienia, nad kt├│rym nale┼╝y zapanowa─ç. (W Korei Po┼éudniowej nastolatk├│w z niepokoj─ůcymi symptomami odstawienia komputera leczy si─Ö na specjalnych obozach). Uczestnicy ÔÇ×tygodnia bez ekran├│wÔÇŁ, zach─Öcaj─ů innych by ÔÇ×wy┼é─ůczyli monitory i w┼é─ůczyli ┼╝ycieÔÇŁ. Fizjolodzy snu ostrzegaj─ů przed niebezpiecze┼ästwami wszechobecnych monitor├│w i niebieskiego ┼Ťwiat┼éa ekran├│w, a rodzice coraz cz─Ö┼Ťciej staraj─ů si─Ö ogranicza─ç ÔÇ×czas ekranowyÔÇŁ swoich dzieci. Od┼é─ůczenie wymaga jednak prze┼éamania FOMO (ang. fear of missing out), czyli strachu przed przegapieniem czego┼Ť wa┼╝nego w nieko┼äcz─ůcym si─Ö strumieniu informacji.

Relacje rzeczywiste i wirtualne

W ksi─ů┼╝ce ÔÇ×E-migranciÔÇŁ r├│wnie┼╝ inspiruj─ůca si─Ö ÔÇ×WaldenemÔÇŁ Susan Maushart opisuje do┼Ťwiadczenie od┼é─ůczenia od technologii w swojej rodzinie. Przechodz─ůc przez fazy irytacji, frustracji i nudy, stopniowo relacje rodzinne nabra┼éy innego kszta┼étu: cz┼éonkowie zbli┼╝yli si─Ö do siebie a wsp├│lny czas by┼é inaczej zorganizowany.

Media formatuj─ů relacje mi─Ödzy nami. Wy┼é─ůczy─ç je, to da─ç sobie zadanie u┼éo┼╝enia tych relacji na nowo. Ostatecznie Maushart wraca do ┼Ťwiata. Podobnie dziennikarz ÔÇ×The VergeÔÇŁ, Paul Miller, kt├│ry nie korzysta┼é z sieci przez rok. Jego wniosek jest paradoksalny: chcia┼é by─ç w spo┼éecze┼ästwie inaczej ni┼╝ poprzez sie─ç, ale w┼éa┼Ťnie to alternatywne uspo┼éecznienie okaza┼éo si─Ö nieautentyczne. Prawdziwy Paul i prawdziwy ┼Ťwiat okazali si─Ö nierozerwalnie zwi─ůzani z internetem.

Projektanci coraz cz─Ö┼Ťciej podejmuj─ů problematyk─Ö technologicznego detoksu. Studio Kovert szuka pomys┼é├│w na nowe rodzaje przedmiot├│w-medi├│w, kt├│re mo┼╝na mie─ç ze sob─ů bez poczucia napi─Öcia nerwowego. Organizuj─ů wyjazdy, podczas kt├│rych obserwuj─ů uczestnik├│w i odnotowuj─ů zmiany ich zachowania po odstawieniu technologii. Zwr├│cili uwag─Ö na to, ┼╝e bez medi├│w ludzie rozmawiaj─ů inaczej, cz─Ö┼Ťciej patrz─ů sobie w oczy i do┼Ťwiadczaj─ů g┼é─Öbokiej wsp├│┼éobecno┼Ťci z drug─ů osob─ů. Co ciekawe, zmienia┼éy si─Ö ich cia┼éa, nie pochylone ju┼╝ nad kurczowo trzymanymi ekranami, po kt├│rych przesuwaj─ů si─Ö palce, lecz nagle wyprostowane, emanuj─ůce spokojem i otwarte na do┼Ťwiadczenie.

Cielesne symptomy od┼é─ůczenia

Poprzedni akapit napisa┼éem z pomoc─ů aplikacji Freedom, kt├│ra ma pomaga─ç w skupieniu, wy┼é─ůczaj─ůc dost─Öp do sieci, ale i tak co chwil─Ö machinalnie pr├│buj─Ö sprawdza─ç Facebooka. Firma Kleiner Perkins Caufield & Byers policzy┼éa, ┼╝e u┼╝ytkownicy smartfon├│w ┼Ťrednio odblokowuj─ů je nawet do 150 razy dziennie. Psycholodzy i neurolodzy obserwuj─ů od jakiego┼Ť czasu HPVS, syndrom fantomowych wibracji. U┼╝ytkownikom smartfon├│w wydaje si─Ö, ┼╝e ich urz─ůdzenie wibruje, o┼╝ywione po┼é─ůczeniem przychodz─ůcym, SMS-em lub powiadomieniem z jakiej┼Ť aplikacji. W istocie nic si─Ö nie dzieje, oni jednak czuj─ů wibracje, podobnie jak osoby, kt├│re po amputacji ko┼äczyny wci─ů┼╝ odczuwaj─ů w niej b├│l. To pokazuje, jak mocno media nie tylko wplot┼éy si─Ö w ┼╝ycie codzienne, ale wr─Öcz zros┼éy z naszymi cia┼éami.

Socjolog Marek Krajewski uwa┼╝a, ┼╝e w czasach nowych medi├│w do┼Ťwiadczamy inaczej swoich cia┼é. ÔÇ×Pod┼é─ůczone do sieci, zach─Öcaj─ůce do interakcji urz─ůdzenia technologiczne wprawiaj─ů w┼éa┼Ťcicieli w stan czuwaniaÔÇŁ ÔÇô pisa┼é. ÔÇ×Cia┼éo staje si─Ö cz─Ö┼Ťci─ů technologicznych sieci, nie tylko reaguje na impulsy z nich nap┼éywaj─ůce, ale tak┼╝e samo je generuje. Jednostka istnieje i odczuwa tylko wtedy, gdy jej organizm (ÔÇŽ) staje si─Ö aktywnym routerem, odbieraj─ůcym informacje i przesy┼éaj─ůcym je dalej, gdy jest zaanga┼╝owany w podtrzymywanie ┼╝ycia sieci, kt├│rej jest cz─Ö┼Ťci─ů.ÔÇŁ

Rozpoznanie, ┼╝e wyposa┼╝eni w elektroniczne gad┼╝ety i pod┼é─ůczeni do sieci jeste┼Ťmy dzi┼Ť routerami, jest jednocze┼Ťnie ekscytuj─ůce i przera┼╝aj─ůce. Ekscytuj─ůce, bo przekroczenie ogranicze┼ä ┼Ťmiertelnego cia┼éa, b┼éyskawiczna komunikacja z innymi, nieograniczony dost─Öp do informacji i rozszerzenie ┼Ťwiadomo┼Ťci na sie─ç pozostaj─ů marzeniem obywateli nowoczesno┼Ťci. Przera┼╝aj─ůce, bo wydaje si─Ö, ┼╝e w pogoni za tym marzeniem, nie tyle wyposa┼╝yli┼Ťmy cz┼éowieka w nowe narz─Ödzia, co stworzyli┼Ťmy nowy rodzaj cz┼éowieka: cyborga, cz┼éowieka-maszyn─Ö, kt├│rego cia┼éo pulsuje w rytmie i w interesie informacyjnych sieci.

Nomofobia – strach przed znalezieniem si─Ö w sytuacji bez dost─Öpu do telefonu

Pracuj─ůc ze studentami School of Form (kierunek wzornictwo na Uniwersytecie SWPS), czasami proponuj─Ö im i sobie eksperyment polegaj─ůcy na sp─Ödzeniu 24 godzin bez telefonu i medi├│w elektronicznych, bez telewizora czy muzyki. Robimy notatki. Spotykamy si─Ö kilka dni p├│┼║niej i zaj─Öcia z regu┼éy wygl─ůdaj─ů jak sesja terapii grupowej. Jedna ze studentek opowiada, ┼╝e przez ca┼éy dzie┼ä prze┼Ťladowa┼éy j─ů my┼Ťli o tym, ┼╝e jej bliscy zgin─Öli, a ona jest tego nie┼Ťwiadoma. Bez poczucia, ┼╝e jest potencjalnie dost─Öpna, uchwytna, ┼╝e czuwa ÔÇô czu┼éa l─Ök. Inni si─Ö zgadzaj─ů: nie chodzi o jakie┼Ť konkretne nieobejrzane zdj─Öcia i nieprzeczytane newsy, czy to ze ┼Ťwiata czy od znajomych. Na┼éadowany smartfon pod┼é─ůczony do sieci traktujemy jak amulet, kt├│ry chroni nas od z┼éego. W opowie┼Ťciach od┼é─ůczonych wracaj─ů metafory amputacji (ÔÇ×jak bez r─ÖkiÔÇŁ) i niedomagania (ÔÇ×taka jestem upo┼Ťledzona, niepe┼énaÔÇŁ).

Inni czuj─ů si─Ö g┼éupi bez podr─Öcznego GoogleÔÇÖa: zdani na w┼éasn─ů pami─Ö─ç i w┼éasn─ů wiedz─Ö popadaj─ů w bezradno┼Ť─ç. Regularne u┼╝ywanie wyszukiwarki sprawia, ┼╝e ludzie znacznie przeceniaj─ů swoj─ů faktyczn─ů inteligencj─Ö, udowodnili niedawno psycholodzy z Yale. Kto┼Ť wspomina o chodzeniu po nieznanym mie┼Ťcie z Google Maps: ÔÇ×Wtedy wiem, gdzie jestem, a teraz, bez iPhona, nie mog─Ö na sobie polega─çÔÇŁ. Zwr├│─çmy uwag─Ö na to sformu┼éowanie – cho─ç w istocie polegamy na iPhonie, prze┼╝ywamy to jako poleganie na sobie.

Badacze z Uniwersytetu Iowa stworzyli nawet kwestionariusz, w kt├│rym mo┼╝emy rozpozna─ç w┼éasne problemy w stwierdzeniach takich jak ÔÇ×bez telefonu czu┼ébym si─Ö oderwany od swojej to┼╝samo┼Ťci onlineÔÇŁ czy ÔÇ×bez telefonu czu┼ébym si─Ö dziwnie, bo nie wiedzia┼ébym, czym si─Ö zaj─ů─çÔÇŁ. Nasze eksperymenty w School of Form ujawniaj─ů seri─Ö paradoks├│w, kt├│re lepiej pozwol─ů nam zrozumie─ç, dlaczego tak trudno si─Ö od┼é─ůczy─ç.

Po pierwsze, chcemy znale┼║─ç spok├│j i prostot─Ö, bo nadmiar tre┼Ťci i szybko┼Ť─ç transmisji nas przyt┼éaczaj─ů, ale okazuje si─Ö, ┼╝e od┼é─ůczeni czujemy niepok├│j. Okazuje si─Ö, ┼╝e to sie─ç jest naszym punktem zaczepienia w ┼Ťwiecie i daje nam pewno┼Ť─ç osadzenia w relacjach z innymi, kt├│r─ů socjolog Anthony Giddens nazywa ÔÇ×bezpiecze┼ästwem ontologicznymÔÇŁ. W miar─Ö jak spo┼éecze┼ästwa staj─ů si─Ö zbiorowo┼Ťciami jednostek dora┼║nie ┼é─ůcz─ůcych si─Ö w zmieniaj─ůce si─Ö sieci, a przestaj─ů by─ç uk┼éadami trwa┼éych grup, pewno┼Ť─ç p┼éyn─ůc─ů z przynale┼╝no┼Ťci znajdujemy coraz cz─Ö┼Ťciej w komunikacji zapo┼Ťredniczonej przez media.

┼╗eby zrozumie─ç to zjawisko, socjolodzy Anthony Elliott i John Urry si─Ögaj─ů wr─Öcz po psychoanaliz─Ö i twierdz─ů, ┼╝e cyfrowe i mobilne media staj─ů si─Ö dzi┼Ť maszynami do poskramiania egzystencjalnego l─Öku. To on le┼╝y u podstaw nomofobii. Gdy jeste┼Ťmy w zasi─Ögu, a bateri─Ö mamy na┼éadowan─ů, nie┼Ťwiadomie roz┼éadowujemy emocjonalne napi─Öcia, bawi─ůc si─Ö smartfonem.

Projektanci i programi┼Ťci dobrze o tym wiedz─ů, dlatego podkre┼Ťlaj─ů znaczenie dotyku i tworz─ů interfejsy, kt├│re daj─ů nam poczucie, ┼╝e gad┼╝et o┼╝ywa pod naszymi palcami, wydaje si─Ö nas s┼éucha─ç, zna nasze potrzeby, przechowuje nasze wspomnienia i przywo┼éuje koj─ůce do┼Ťwiadczenia. Ten kierunek rozwoju technologii znakomicie sportretowa┼é Spike Jonze, opowiadaj─ůc w filmie ÔÇ×OnaÔÇŁ mi┼éosn─ů histori─Ö mi─Ödzy m─Ö┼╝czyzn─ů a jego systemem operacyjnym, m├│wi─ůcym zmys┼éowym g┼éosem Scarlett Johansson. Thoreau zach─Öca┼é do tego, by poby─ç samemu, ale z dost─Öpem do sieci nie jest si─Ö samemu nigdy, bo w dobie interaktywnych medi├│w, jak bohater ÔÇ×OnejÔÇŁ, ┼╝yjemy w emocjonalnych relacjach z przedmiotami-mediami, kt├│re wydaj─ů si─Ö o┼╝ywia─ç w naszych r─Ökach.

Po drugie, pod─ů┼╝aj─ůc za Thoreau, chcemy poczu─ç si─Ö wolni i wyzwoli─ç od ┼Ťwiata przepracowania i konsumpcji, ale okazuje si─Ö, ┼╝e od┼é─ůczeni tracimy sprawczo┼Ť─ç. Obecny etap ┼╝ycia z technologi─ů ma dosy─ç przebieg┼é─ů cech─Ö: rozmy┼éy si─Ö w nim granice i zmieni┼é rodzaj w┼éadzy, kt├│r─ů ma nad nami technologia. Robotnica w dziewi─Ötnastowiecznej fabryce odchodzi┼éa od maszyny do rzeczywisto┼Ťci zdecydowanie odmiennej. Wyra┼║nie oddzielone w niej by┼éy: czas pracy w fabryce, czas pracy w domu i czas wolny.


CZYTAJ TAK┼╗E:┬áZASYPIASZ I BUDZISZ SI─ś Z TELEFONEM? OTO 27 POWOD├ôW, DLA KT├ôRYCH POTRZEBNY CI CYFROWY DETOKS


Dzi┼Ť te podzia┼éy upadaj─ů, szczeg├│lnie u tych, kt├│rzy pracuj─ů w bran┼╝ach kreatywnych. Te same urz─ůdzenia towarzysz─ů nam w mi┼éo┼Ťci, przyja┼║ni i wypoczynku, co w pracy i konsumpcji. Te wymiary nieustannie si─Ö mieszaj─ů, dlatego tak du┼╝o rozmawiamy dzi┼Ť o prokrastynacji, problemach ze skupieniem i spadku produktywno┼Ťci pracownik├│w zaj─Ötych ┼Ťledzeniem tre┼Ťci na Facebooku z jednej strony oraz spadku atrakcyjno┼Ťci partner├│w zaabsorbowanych s┼éu┼╝bow─ů korespondencj─ů po pracy z drugiej strony. Od┼é─ůczenie jest w tym przypadku tyle┼╝ atrakcyjne, co niemo┼╝liwe, bo ani partner, ani szef nie lubi zbyt d┼éugo czeka─ç na odpowied┼║.

Zamiast mniej technologii wybieramy wi─Öc wi─Öcej technologii: kolejne aplikacje, kt├│re odfiltruj─ů po┼╝─ůdane komunikaty od niepo┼╝─ůdanych; kolejne urz─ůdzenia, kt├│re pozwol─ů nam na od┼éo┼╝enie innych urz─ůdze┼ä, jak iWatch, reklamowanyÔÇözupe┼énie serio!ÔÇöobietnic─ů, ┼╝e dzi─Öki niemu nie b─Ödziemy musieli tak cz─Östo patrze─ç w iPhoneÔÇÖa. Wszystkie te dzia┼éania nakierowane s─ů na odzyskanie podmiotowo┼Ťci, poczucia sprawstwa i wolno┼Ťci, a pomagaj─ů nam w nich ju┼╝ nie dwudziestowieczne, nieludzkie i kanciaste maszyny, lecz przyja┼║nie gaworz─ůce z nami i ws┼éuchane w nas obiekty. Ich w┼éadza nad nami polega na tym, ┼╝e s─ů do nas podobne i m├│wi─ů g┼éosem Waldena: ÔÇ×Prostota, prostota i jeszcze raz prostota!ÔÇŁ

Od czas├│w Thoreau zasz┼éa znacz─ůca zmiana: ludzie chc─ůcy od┼é─ůczy─ç si─Ö od zgie┼éku ┼Ťwiata i do┼Ťwiadczy─ç swojego prawdziwego ÔÇ×jaÔÇŁ maj─ů dzi┼Ť do dyspozycji ┼Ťwietnie zaprojektowane cyfrowe aplikacje do medytacji zen, tak jakby ┼Ťwiat poza technologi─ů by┼é nie do pomy┼Ťlenia. W ten spos├│b cyfrowe media obiecuj─ů rozwi─ůza─ç problemy, kt├│re same wsp├│┼étworz─ů.

Po co si─Ö od┼é─ůcza─ç?

Oczywi┼Ťcie by pozna─ç siebie, odpowiadamy za ÔÇ×WaldenemÔÇŁ, by ┼╝y─ç ┼Ťwiadomie, by pod─ů┼╝a─ç za swoim rozumem i emocjami. Utopie od┼é─ůczenia koncentruj─ů si─Ö cz─Östo w┼éa┼Ťnie na tym zadaniu. Pobrzmiewa w nim charakterystyczne dla indywidualistycznej kultury nowo┼╝ytnego Zachodu przekonanie, ┼╝e istnieje jakie┼Ť integralne, mocne ÔÇ×jaÔÇŁ, kt├│re mo┼╝na pozna─ç, wyrazi─ç i ulepszy─ç. Trzecia i bodaj najwa┼╝niejsza nauczka z pr├│b od┼é─ůczenia jest taka, ┼╝e podejmujemy je, bo chcemy dost─Öpu do tej prawdziwej to┼╝samo┼Ťci, ale jak widzieli┼Ťmy okazuje si─Ö, ┼╝e od┼é─ůczenie ko┼äczy si─Ö raczej to┼╝samo┼Ťciowym kryzysem.

Nagle nie mo┼╝na na sobie polega─ç, trudno ze sob─ů wytrzyma─ç, nie ma si─Ö komu zaprezentowa─ç. Bez baz danych kontakt├│w i archiw├│w zdj─Ö─ç; bez skalibrowanych do naszych gust├│w algorytm├│w PageRank (Google) i EdgeRank (Facebook), kt├│re filtruj─ů nam rzeczywisto┼Ť─ç; bez zak┼éadek i folderu ÔÇ×Moje DokumentyÔÇŁ; bez nieustannego potwierdzania w┼éasnego istnienia przez reakcje innych i samodzielnie wykonywane selfie ÔÇöpoczucie ÔÇ×jaÔÇŁ okazuje si─Ö zaskakuj─ůco s┼éabe.

Cyfrowy detoks zamiast oczyszcza─ç prawdziwe ÔÇ×jaÔÇŁ z zak┼é├│ce┼ä, ujawnia, ┼╝e bez sieci nasze ÔÇ×jaÔÇŁ jest niepe┼éne albo podatne na rozpad. Nowe media s─ů ┼Ťwiadomie projektowane i u┼╝ywane jako maszyny to┼╝samo┼Ťciowe, narz─Ödzia dla usieciowionych indywidualist├│w. Russell Belk pisze, ┼╝e nale┼╝y w┼éa┼Ťciwie my┼Ťle─ç o ÔÇ×rozszerzonym jaÔÇŁ, w kt├│rym to, co o sobie wiemy, jest uwik┼éane w linki, tagi i profile. Innymi s┼éowy, b─Öd─ůc online jestem w kontakcie nie tylko z innymi, ale przede wszystkim ze sob─ů samym w oczach innych. Sie─ç staje si─Ö rodzajem lustra. Etnograficzne badania u┼╝ytkownik├│w nowych medi├│w pokazuj─ů, ┼╝e by pozna─ç siebie i pracowa─ç nad sob─ů, raczej intensyfikuj─ů oni korzystanie z technologii, ni┼╝ pr├│buj─ů si─Ö od niej od┼é─ůcza─ç.

Im wi─Öksz─ů rol─Ö cyfrowe media odgrywaj─ů w naszej codzienno┼Ťci, tym mocniej powracaj─ů w kulturze utopie od┼é─ůczenia. Dzieje si─Ö tak dlatego ┼╝e takie projekty s─ů rodzajem medytacji nad miejscem cz┼éowieka w coraz bardziej stechnologizowanym ┼Ťwiecie.

W Zachodniej Virginii istnieje miasto Green Bank, odci─Öte od wszelkich bezprzewodowych sieci, by nie zak┼é├│ca─ç dzia┼éania radioteleskopu. To ÔÇ×miasto bez zasi─ÖguÔÇŁ zyska┼éo garstk─Ö nowych mieszka┼äc├│w, kt├│rzy twierdz─ů, ┼╝e ich cia┼éa s─ů szczeg├│lnie wra┼╝liwe na fale elektromagnetyczne. Przyci─ůga jednak uwag─Ö o wiele wi─Ökszej liczby os├│b na ca┼éym ┼Ťwiecie, bo pokazuje, jak bardzo wsz─Ödzie indziej nasz─ů przestrze┼ä wype┼énia niewidzialny przep┼éyw danych.

Badacz Adrian Mackenzie pisze, ┼╝e (w wi─Ökszo┼Ťci miejsc poza Green Bank) do┼Ťwiadczamy dzi┼Ť nieustannego pod┼é─ůczenia do przedmiot├│w infrastruktur; wi-fi sta┼éo si─Ö naszym powietrzem. Dlatego projektanci, programi┼Ťci i arty┼Ťci podejmuj─ů dzi┼Ť nowy problem: jak aktualizowa─ç wci─ů┼╝ ┼╝ywe marzenia ÔÇ×WaldenaÔÇŁ w na wskro┼Ť cyfrowej i sieciowej rzeczywisto┼Ťci, w kt├│rej inaczej ni┼╝ w czasach Thoreau nie ma ju┼╝ gdzie od technologii uciec.

O autorze:

Mateusz Halawa, Kierownik zespołu humanistyki i nauk społecznych School of Form, Uniwersytet SWPS w Poznaniu

Źródło: USWPS, na podstawie eseju opublikowanego w magazynie o trendach rynku i kultury F5 Print Edition.