Czy to dobrze, dzieci wierz膮 w 艣w. miko艂aja?

Czy to dobrze, 偶e dzieci wierz膮 w 艣w. Miko艂aja?

Dagny Kurdwanowska

Czy to dobrze, 偶e dzieci wierz膮 w 艣w. Miko艂aja i dlaczego tak wa偶ne jest wsp贸lne 艣wi臋towanie opowiada psycholog, dr Lidia Zab艂ocka-呕ytka.

Pami臋tacie swoj膮 ekscytacj臋 zwi膮zan膮 z Miko艂ajkami i Bo偶ym Narodzeniem? Wieczorem trudno by艂o zasn膮膰, tak bardzo chcia艂o si臋, 偶eby by艂 ju偶 nast臋pny dzie艅. Bo nast臋pnego dnia w bucie lub pod choink膮 czeka艂y niespodzianki, a w ca艂ym domu panowa艂a niezwyk艂a, magiczna atmosfera. Jej cz臋艣ci膮 zawsze by艂 艣w. Miko艂aj, kt贸ry w tajemniczy spos贸b dostawa艂 si臋 do domu, zostawia艂 wymarzone prezenty i znika艂, zanim ktokolwiek go zauwa偶y艂. Pami臋tacie te偶 pewnie, 偶e z czasem zaczynali艣cie nabiera膰 podejrze艅 i w膮tpliwo艣ci, czy ten ca艂y Miko艂aj w og贸le jest prawdziwy. Rodzice musieli w贸wczas radzi膰 sobie z arcytrudnym pytaniem, kt贸re brzmia艂o: Mamo, tato, czy 艣w. Miko艂aj istnieje?

Dzi艣 niewiele si臋 zmieni艂o i by膰 mo偶e us艂yszeli艣cie ju偶 to pytanie od w艂asnych dzieci. Niekt贸rzy mog膮 pomy艣le膰, 偶e to problem sztuczny i niewarty uwagi. Tak jednak nie jest. Od tego, w jaki spos贸b rozmawiamy z dzie膰mi o 艣wi臋tach, Miko艂aju i prezentach zale偶y, jaki obraz 艣wi膮t zabior膮 ze sob膮 w doros艂o艣膰. Czy b臋dzie kojarzy艂 si臋 z magi膮 i dzieleniem najlepszych chwil?

O tym, jak rozmawia膰 z dzie膰mi o 艣w. Miko艂aju, kiedy i w jaki spos贸b powiedzie膰 im, 偶e 艣w. Miko艂aj nie istnieje oraz w jaki spos贸b tworzy si臋 prawdziw膮 magi臋 艣wi膮t Dagny Kurdwanowska rozmawia z dr Lidi膮 Zab艂ock膮-呕ytk膮, psychologiem, nauczycielk膮 akademick膮 i mam膮 tr贸jki dzieci, z kt贸rych dwoje jeszcze wierzy w 艣w. Miko艂aja.

艢wi臋ty Miko艂aj jest dla dzieci jednym z najwa偶niejszych symboli dzieci艅stwa. Jak膮 jeszcze rol臋 pe艂ni ta posta膰?

Zdaje si臋, 偶e to dla doros艂ych 艣w. Miko艂aj bywa jednym z najwa偶niejszych symboli dzieci艅stwa. Dla dzieci mo偶e by膰 jedn膮 z bardzo wa偶nych postaci obok ukochanych ksi臋偶niczek czy superbohater贸w. Jest kim艣, kto 鈥瀖o偶e wszystko鈥, np. znale藕膰 dziecko w zupe艂nie innym mie艣cie, gdy rodzina sp臋dza 艢wi臋ta poza domem, czy kupi膰 upragnion膮 zabawk臋, na kt贸r膮 mama i tata nie maj膮 pieni臋dzy. Poza tym 艣w. Miko艂aj zawsze pojawia si臋 w 艢wi臋ta – czyli zim膮, w pewnych okre艣lonych okoliczno艣ciach. 艢niegu mo偶e nie by膰, ale 艣w. Miko艂aj jest. To ostatnie jest elementem gwarantuj膮cym pewien rytm, sta艂o艣膰, a co za tym idzie tak偶e poczucie bezpiecze艅stwa. Pojawienie si臋 Miko艂aja wi膮偶e si臋 tak偶e z pewn膮 wyj膮tkowo艣ci膮, czyli 艣wi臋tem, na kt贸ry czeka si臋 ca艂y rok (podobnie jak na urodziny). Zazwyczaj to czekanie si臋 op艂aca!

Czy to dobrze, 偶e dzieci wierz膮 w 艣wi臋tego Miko艂aja?

Posta膰 艣w. Miko艂aja, niezale偶nie od postaw religijnych czy filozoficznych, wprowadza w 艣wiat dziecka element niezwyk艂o艣ci, tak偶e zabawy, co jest naturalne dla dziecka i wpisuje si臋 w jego potrzeby rozwojowe. Dlatego przekonanie dzieci o istnieniu 艣w. Miko艂aja na pewno nie zaszkodzi, o ile m贸wi si臋 o 艣w. Miko艂aju zgodnie z potrzebami dziecka, np. nie straszy si臋 nim, nie wzbudza zbyt du偶ych oczekiwa艅.

Niekt贸rzy uwa偶aj膮, 偶e im d艂u偶ej dzieci wierz膮 w Miko艂aja, tym wi臋ksze rozczarowanie ich czeka, kiedy oka偶e si臋, 偶e on nie istnieje. Mo偶e lepiej od pocz膮tku im m贸wi膰, 偶e to fikcyjna posta膰?

To mo偶e by膰 trudne i niepotrzebne. Wyobra藕my sobie przedszkolaka i przekonajmy go, 偶e np. jego ukochany superbohater to tylko rysunek w ksi膮偶ce lub figurka z plastiku. Dziecko, w pewnym momencie samo to zrozumie, ale przechodzi tak偶e przez okres, w kt贸rym bardzo wierzy w moc swego superbohatera i wyobra偶a sobie z nim r贸偶ne przygody. Podobnie ze 艣w. Miko艂ajem. Nadchodzi czas, gdy dziecko zaczyna mie膰 w膮tpliwo艣ci w jego istnienie, zadaje doros艂ym wi臋cej pyta艅, sprawdza odpowiedzi z tym, co m贸wi膮 inne dzieci. Ponownie podkre艣lam, 偶e warto 鈥瀒艣膰鈥 za potrzebami dziecka. Dok艂adnie s艂ucha膰 pyta艅 i odpowiada膰 na to, o co pyta dziecko, nie wi臋cej.

Cz臋sto zdarza si臋, 偶e ma艂e dzieci dowiaduj膮 si臋 od starszych, kt贸re powiedz膮 im to niechc膮cy albo w z艂o艣ci. Jest dobry moment dla dzieci i rodzic贸w na tak膮 rozmow臋? Kiedy powiedzie膰 prawd臋?

To jedna z sytuacji, kiedy mo偶na porozmawia膰 z dzieckiem o 鈥瀙rawdziwo艣ci鈥 艣w. Miko艂aja. Warto zapyta膰 dziecko, co o tym my艣li i w ten spos贸b sprawdzi膰, czego oczekuje. Bardzo wa偶ne jest, jak膮 postaw臋 prezentuje rodzic. Je艣li doros艂y sam uwa偶a, 偶e m贸wienie o 艣w. Miko艂aju jest bez sensu i jest to mydlenie oczu i tak to przedstawi dziecku, mo偶e si臋 to sko艅czy膰 dla dziecka bardzo du偶ym rozczarowaniem i poczuciem bycia oszukiwanym przez rodzica. Je艣li jednak doro艣li skorzystaj膮 z tego, 偶e dziecko (starsze) jest ju偶 w stanie dzieli膰 si臋 z innymi i przygotowywa膰 innym podarunki, mo偶e zach臋ci膰 je do tego, by na艣ladowa艂o 艣w. Miko艂aja. Tym samym zachowa膰 wyj膮tkowo艣膰 czasu 艣wi膮t, zwi膮zan膮 z wzajemnym obdarowywaniem siebie. Rodzice w ten spos贸b mog膮 wzmacnia膰 lub kszta艂towa膰 w dziecku postawy altruistyczne, wra偶liwo艣膰 oraz gotowo艣膰 dziecka do samodzielno艣ci. Nie trzeba tak偶e czeka膰 na to, 偶e kto艣 powie dziecku o tym, 偶e nie ma 艣w. Miko艂aja. Pocz膮wszy od przedszkola mo偶na bawi膰 si臋 z dzie膰mi w 艣w. Miko艂aja i przygotowywa膰 z nimi prezenty dla innych. Jest to ju偶 wst臋p do przekazania informacji, 偶e to realni ludzie wzajemnie si臋 obdarowuj膮 w 艣wi膮teczny czas.

No w艂a艣nie, 艣w. Miko艂aj to tak偶e prezenty. Jak rozmawia膰 z dzie膰mi o 艣wi臋tach, 偶eby nie kojarzy艂y ich tylko z aspektem materialnym?

艢wi膮teczny czas wi膮偶e si臋 z przygotowaniami, czasem wolnym – generalnie jest inaczej ni偶 zazwyczaj. Warto w艂膮cza膰 dziecko w przygotowania, porz膮dki, ozdabianie mieszkania, pisanie 偶ycze艅. Zach臋cam, by rozmawia膰 z dzie膰mi, t艂umaczy膰 i opowiada膰 co i dlaczego w okresie 艣wi膮t si臋 robi. W ten spos贸b przenosi si臋 鈥瀙unkt ci臋偶ko艣ci鈥 z samego 艣w. Miko艂aja i prezent贸w na wsp贸lny czas. To naprawd臋 jest zale偶ne od rodzic贸w i mo偶liwe do kszta艂towania. Dzieci obserwuj膮 doros艂ych, powielaj膮 ich zachowania. Je艣li rodzice m贸wi膮 tylko o zakupach, prezentach, z du偶ym prawdopodobie艅stwem b臋dzie to tak偶e jedyne zainteresowanie dzieci.

Najwa偶niejsze, czego mo偶na nauczy膰 dziecko z okazji 艣wi膮t to, 偶e najcenniejsze jest dawanie?

Oczywi艣cie, dawanie jest cenne, jednak my艣l臋, 偶e warto zwr贸ci膰 tak偶e uwag臋 na cieszenie si臋 z tego, co mamy, ze wsp贸lnie sp臋dzonej chwili. Zdarza si臋, 偶e aktualnie dzieci otrzymuj膮 jednocze艣nie kilka r贸wnie fascynuj膮cych prezent贸w i nie potrafi膮 si臋 nimi bawi膰, co jest zrozumia艂e. Bywa, 偶e 偶膮daj膮 kolejnych podarunk贸w. Zabawa z dzieckiem, wsp贸lne cieszenie si臋 otrzyman膮 zabawk膮 uczy dziecko 艣wi臋towania i daje wi臋ksz膮 rado艣膰 ni偶 sam prezent.