Czym jest cyberbullying

Czym jest cyberbullying? Zobacz na czym polega wsp贸艂czesne oblicze przemocy i jak chroni膰 przed ni膮 siebie i swoje dziecko!

呕aneta Rachwaniec-Szczeci艅ska, Uniwersytet SWPS

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin

 

Nowoczesna przemoc nie zostawia si艅c贸w na ciele, nie niszczy ubra艅, podr臋cznik贸w, nie polega na gn臋bieniu ofiary w szkolnej toalecie. Przed wsp贸艂czesn膮 przemoc膮 nie mo偶na si臋 ukry膰, zostawia po sobie cz臋sto na zawsze bardzo materialny 艣lad, a jej pozosta艂o艣ci w psychice goj膮 si臋 du偶o trudniej ni偶 rany na ciele. Czym jest cyberbullying? 鈥 t艂umaczy 呕aneta Rachwaniec-Szczeci艅ska, psycholog z Uniwersytetu SWPS w Katowicach.

To rodzaj przemocy z u偶yciem nowoczesnych technologii, g艂贸wnie internetu oraz telefon贸w kom贸rkowych. Takie akty s膮 powtarzalne i maj膮 na celu wyrz膮dzenie szkody emocjonalnej innej osobie. Zjawisko przybiera r贸偶ne formy, takie jak: n臋kanie, gro藕by, publikowanie lub rozsy艂anie o艣mieszaj膮cych film贸w, zdj臋膰 czy informacji. To tak偶e wykluczanie z grup online np. facebookowych grup klasowych czy for贸w internetowych.

CZYTAJ TAK呕E: CZY JESTE艢 OFIAR膭 GASLIGHTING? SPRAWD殴 16 SYMPTOM脫W!

Przemoc przejawia si臋 r贸wnie偶 poprzez wzniecanie konflikt贸w, u偶ycie agresywnego j臋zyka, uzyskiwanie od kogo艣 online informacji w celu p贸藕niejszego ujawnienia ich i wykorzystania na niekorzy艣膰 danej osoby. Ostatnio mo偶na du偶o us艂ysze膰 o sextingu, czyli rozsy艂aniu tekst贸w lub obraz贸w o tematyce seksualnej.

Statystyki pokazuj膮, 偶e cyberprzemocy doznaje od 20 do nawet 50 proc. m艂odych ludzi. O tym, jak powa偶ny jest to problem 艣wiadczy nie tylko jego skala, ale r贸wnie偶 konsekwencje, jakie cyberbullying mo偶e powodowa膰. Media wielokrotnie nag艂a艣nia艂y ju偶 przypadki samob贸jstw nastolatk贸w, po tym, jak kto艣 umie艣ci艂 kompromituj膮ce ich filmy czy wpisy w sieci.

Gro藕ny brak 艣wiadomo艣ci

M艂odzie偶 cz臋sto nie jest 艣wiadoma, 偶e prze艣ladowanie kogo艣 za po艣rednictwem medi贸w elektronicznych to w艂a艣nie cyberbullying. Nie identyfikuj膮 takich zachowa艅 z przemoc膮. Ponadto, n臋kanie za po艣rednictwem internetu jest z perspektywy sprawcy du偶o prostsze 鈥 nie wymaga konfrontacji twarz膮 w twarz, zapewnia pozorn膮 anonimowo艣膰, pozostawia 艣lady na d艂ugo, a tak偶e zapewnia praktycznie nieograniczon膮 publiczno艣膰.

Z poj臋ciem cyberprzemocy nie spotka艂a si臋 r贸wnie偶 du偶a cz臋艣膰 rodzic贸w. S膮 oni nie艣wiadomi, 偶e popularny Facebook czy Youtube mog膮 by膰 przyczyn膮 zmian w zachowaniu ich dziecka.

Przemoc bez wysi艂ku

Wsp贸艂cze艣nie, ten rodzaj przemocy wymaga od sprawcy du偶o mniej wysi艂ku, a do usuni臋cia 艣lad贸w, ju偶 nie wystarczy jedynie wiadro farby. Obecnie, m艂odzi ludzie maj膮 dost臋p do ca艂ego wachlarza narz臋dzi, kt贸re u偶ywane w z艂ym celu, potrafi膮 niszczy膰 偶ycie innych.

Nastolatki cz臋sto nie wiedz膮, 偶e ich dzia艂ania s膮 nie tylko przemoc膮, ale r贸wnie偶 podlegaj膮 karze i mog膮 powodowa膰 konsekwencje prawne na mocy art. 190 Kodeksu Karnego 搂1 鈥濳to grozi innej osobie pope艂nieniem przest臋pstwa na jej szkod臋 lub szkod臋 osoby najbli偶szej, je偶eli gro藕ba wzbudza w zagro偶onym uzasadnion膮 obaw臋, 偶e b臋dzie spe艂niona podlega grzywnie, karze ograniczenia wolno艣ci albo pozbawienia wolno艣ci do lat 2鈥.

Nastolatki, w odpowiedzi na pytanie: 鈥濩zym jest przemoc?鈥, bez wahania wymieniaj膮: kopanie, bicie, szarpanie, wyzwiska. Nie zastanawiaj膮 si臋 nad obmawianiem, hejtowaniem, obra藕liwymi wpisami w Internecie. 鈥濶o co pani, przecie偶 to tylko 偶arty鈥 鈥 cz臋sto reaguj膮 w ten spos贸b. 呕arty, kt贸re jak pokazuj膮 statystyki, potrafi膮 zabija膰.

鈥濲eden strza艂 wystarczy鈥 鈥 UNICEF przeciw cyberbullingowi

Problem cyberprzemocy jest na tyle powa偶ny, 偶e w dzia艂ania maj膮ce na celu zapobieganie negatywnym zjawiskom, w艂膮czy艂 si臋 tak偶e UNICEF. Zdj臋cia kampanii 鈥濲eden strza艂 wystarczy鈥 s膮 poruszaj膮ce. Trudno unikn膮膰 nasuwaj膮cego si臋 skojarzenia cyberbullyingu z egzekucj膮. UNICEF zwraca r贸wnie偶 uwag臋 na wa偶ny aspekt przemocy 鈥 bior膮 w niej udzia艂 nie tylko sprawcy, ale i 艣wiadkowie. Ponadto, do wspierania agresji mo偶e przyczyni膰 si臋 tak偶e 藕le zorganizowany system szkolny. To przede wszystkim: brak wyci膮gania konsekwencji od sprawc贸w, przymykanie przez nauczycieli oczu na problem, czy uznawanie, 偶e cyberprzemoc jest mniej szkodliwa ni偶 agresja bezpo艣rednia, cielesna.

Elementem program贸w profilaktycznych i wychowawczych wielu szk贸艂 jest zapobieganie cyberprzemocy. Ich realizacja przez nauczycieli pozostaje spraw膮 odr臋bn膮. Istotna jest r贸wnie偶 wsp贸艂praca rodzic贸w ze szko艂膮, stanowcze domaganie si臋 wyci膮gni臋cia konsekwencji od sprawc贸w i podj臋cia dzia艂a艅 maj膮cych chroni膰 osoby doznaj膮ce przemocy. Wa偶ne, by cyberbullyingu nie ignorowa膰, nie traktowa膰 w kategorii m艂odzie艅czych wybryk贸w, gdy偶 jego konsekwencje mog膮 by膰 bardzo powa偶ne 鈥 od tych natury psychologicznej, poprzez zmiany szko艂y, autoagresj臋, a偶 do samob贸jstw ofiar cyberprzemocy.

Po czym pozna膰, 偶e dziecko mo偶e by膰 ofiar膮 przemocy?

Z uwagi na specyfik臋 cyberbullyingu, rodzicowi mo偶e by膰 trudniej zorientowa膰 si臋, 偶e dziecko do艣wiadcza przemocy. Istniej膮 jednak objawy, kt贸re mog膮 wskazywa膰 偶e m艂ody cz艂owiek doznaje krzywdy. Oto kilka mo偶liwych: oznaki zmartwienia, zdenerwowania pojawiaj膮ce si臋 podczas korzystania z komputera lub telefonu, izolacja od r贸wie艣nik贸w – koledzy i kole偶anki nie odwiedzaj膮 dziecka/nastolatka i sam nie jest do nich zapraszany. nie sp臋dza czasu z osobami w swoim wieku, szuka towarzystwa innych grup ni偶 w艂asna grupa r贸wie艣nicza, niech臋tne chodzenie do szko艂y, mo偶e nast膮pi膰 r贸wnie偶 pogorszenie wynik贸w szkolnych, budzenie si臋 w nocy z krzykiem lub p艂aczem, koszmary nocne, trudno艣ci z zasypianiem, zachowania autoagresywne, zmiany w zachowaniu: p艂aczliwo艣膰, dra偶liwo艣膰, zwi臋kszenie poziomu l臋ku, utrata zainteresowania dla dotychczasowych hobby, brak apetytu, b贸le 偶o艂膮dka, b贸le g艂owy.

Cz臋sto ofiar膮 cyberbullyingu padaj膮 te same osoby, kt贸re do艣wiadczaj膮 r贸wnie偶 鈥瀟radycyjnych鈥 form przemocy. Warto zatem zwr贸ci膰 uwag臋 r贸wnie偶 na takie oznaki: chodzenie do szko艂y okr臋偶n膮 drog膮, niczym nieuzasadnione wybieranie dalszej trasy w obawie przed napotkaniem prze艣ladowc贸w, zniszczone ubrania, rzeczy osobiste, podr臋czniki, 艣lady na ciele: si艅ce, zadrapania, cz臋sto powtarzaj膮ce si臋, nieuzasadnione konkretn膮 potrzeb膮 pro艣by o pieni膮dze.

Jak chroni膰 siebie i dziecko?

Niestety, nie ma skutecznych metod przeciwdzia艂ania cyberprzemocy. Bardzo istotny jest kontakt rodzic贸w z dzieckiem, zbudowanie zaufania tak, by nastolatek nie ba艂 si臋 powiedzie膰 o swoich problemach. Je艣li dziecko czy nastolatek pada ofiar膮 cyberbullyingu nale偶y konsekwentnie reagowa膰 oraz wymaga膰 stanowczej reakcji ze strony szko艂y. W przypadku gdy te dzia艂ania nie przynosz膮 rezultatu, powinno si臋 spraw臋 zg艂osi膰 policji, gdy偶 cyberprzemoc jest karalna, a brak reakcji jedynie zach臋ci sprawc贸w do dalszych atak贸w.

Pomocne mo偶e okaza膰 si臋 tak偶e zgromadzenie dowod贸w 鈥 maili, sms贸w, film贸w 鈥 pomog膮 one w ustaleniu sprawcy. Nale偶y r贸wnie偶 powstrzyma膰 osob臋 b臋d膮c膮 ofiar膮 cyberbullyingu od odwetu. Mo偶na bowiem nie tylko pogorszy膰 sytuacj臋, ale r贸wnie偶 doprowadzi膰 do z艂amania prawa. Bardzo wa偶ne jest zapewnienie m艂odemu cz艂owiekowi odpowiedniego wsparcia. Pomocna mo偶e by膰 wizyta u psychologa. Ka偶dy rodzaj przemocy pozostawia 艣lad w psychice osoby jej doznaj膮cej. Psycholog pomo偶e m艂odej osobie poradzi膰 sobie z l臋kiem czy spadkiem samooceny.

***

O autorce:

呕aneta Rachwaniec-Szczeci艅ska, psycholog, Uniwersytet SWPS Katowice

 

 

 

Zarejestruj si臋 aby otrzyma膰 newsletter

 

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost臋p w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid艂owego dzia艂ania strony. Je偶eli nie wyra偶asz na to zgody, mo偶esz zmieni膰 ustawienia w swojej przegl膮darce. Zobacz wi臋cej w Polityce Prywatno艣ci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close