fundusze venture capital

W jaki spos贸b fundusze venture capital zabezpieczaj膮 drog臋 wyj艣cia z inwestycji?

Krystyna Kalinowska

Przedsi臋biorcy pozyskuj膮cy wsparcie funduszu venture capital musz膮 pami臋ta膰, 偶e tego typu inwestor - przyst臋puj膮c do sp贸艂ki - z g贸ry okre艣la czas trwania wsp贸艂pracy. Ma艂o tego 鈥 okre艣la r贸wnie偶 spos贸b i warunki wyj艣cia z inwestycji. Dlatego tak wa偶ne jest, by przedsi臋biorca ju偶 na etapie omawiania umowy inwestycyjnej mia艂 tego 艣wiadomo艣膰 i wynegocjowa艂 ofert臋 wsp贸艂pracy najlepsz膮 dla swojej firmy.

Projekty zarz膮dzane przez kompetentny i do艣wiadczony zesp贸艂, odznaczaj膮ce si臋 du偶ym potencja艂em wzrostu oraz pozwalaj膮ce na wyj艣cie z inwestycji z jednoczesnym zyskiem 鈥 to one maj膮 najwi臋ksz膮 szans臋 na pozyskanie inwestora w postaci funduszu venture capital. W zale偶no艣ci od prowadzonej polityki inwestycyjnej, wsp贸艂praca przy projekcie trwa od trzech do siedmiu lat. Po tym okresie przychodzi czas wycofania si臋 z inwestycji. Fundusze przewiduj膮 r贸偶ne warianty zako艅czenia inwestycji i proponuj膮 odpowiednie zapisy w umowie inwestycyjnej. Jakie zatem klauzule s膮 najcz臋艣ciej stosowane?

CZYTAJ TAK呕E: Najcz臋艣ciej pope艂niane b艂臋dy w procesie pozyskania inwestora聽

Prawo przy艂膮czenia (Tag 鈥 Along)

Jedn膮 z klauzul stosowanych w umowach jest prawo przy艂膮czenia si臋 do transakcji sprzeda偶y udzia艂贸w, realizowanej przez kt贸regokolwiek z pozosta艂ych udzia艂owc贸w. Taka klauzula zabezpiecza przed sytuacj膮, w kt贸rej na przyk艂ad inwestor bran偶owy wykupuje pakiet kontrolny udzia艂贸w od pozosta艂ych udzia艂owc贸w. Fundusz za艣 zostaje ze swoim pakietem udzia艂贸w mniejszo艣ciowych, bez mo偶liwo艣ci zrealizowania swojego zwrotu. Prawo przy艂膮czenia jest bardzo korzystne dla za艂o偶ycieli, poniewa偶 cz臋sto, gdy inwestor znajduje nabywc臋 swoich udzia艂贸w, w艂a艣ciciel ma okazj臋 sprzeda膰 udzia艂y na korzystnych warunkach.

Prawo poci膮gni臋cia do sprzeda偶y (Drag 鈥 Along)

Kolejn膮 klauzul膮 stosowan膮 w umowach pomi臋dzy inwestorem a przedsi臋biorc膮 jest prawo poci膮gni臋cia do sprzeda偶y. W ramach umowy wsp贸lnicy zobowi膮zuj膮 si臋 po up艂ywie okre艣lonego czasu do sprzeda偶y swoich udzia艂贸w na takich samych warunkach, jak te zaproponowane funduszowi venture capital. Klauzula umo偶liwia poszukiwanie nabywcy sp贸艂ki przez fundusz i w przypadku uzyskania satysfakcjonuj膮cej oferty zobowi膮zanie pozosta艂ych wsp贸lnik贸w do sprzeda偶y r贸wnie偶 swoich udzia艂贸w. Z punktu widzenia za艂o偶ycieli jest to mniej korzystna sytuacja, gdy偶 pozbawiaj膮 si臋 oni prawa do decyzji o momencie wyj艣cia oraz o wycenie swoich udzia艂贸w.

Opcja odkupu udzia艂贸w funduszu przez pozosta艂ych udzia艂owc贸w (Opcja put)

Opcja put w umowach inwestycyjnych dotyczy sytuacji, gdy strony umawiaj膮 si臋, 偶e po up艂ywie okre艣lonego czasu inwestor mo偶e skierowa膰 do pozosta艂ych udzia艂owc贸w 偶膮danie odkupu swoich udzia艂贸w po z g贸ry ustalonej cenie. Taka klauzula jest zwykle stosowana na wypadek niezbyt udanej inwestycji. Nie jest ona korzystna dla za艂o偶yciela, poniewa偶 niesie ze sob膮 ryzyko konieczno艣ci zwrotu zainwestowanych przez fundusz 艣rodk贸w.

Umorzenie udzia艂贸w

Taki spos贸b wyj艣cia z inwestycji polega na odkupieniu udzia艂贸w przez sp贸艂k臋 w celu umorzenia. Wi膮偶e si臋 to z konieczno艣ci膮 wygenerowania przez sp贸艂k臋 odpowiednich 艣rodk贸w, z kt贸rych umorzenie mo偶na sfinansowa膰. Poprzez tak膮 klauzul臋 inwestorzy zabezpieczaj膮 swoj膮 pozycj臋 w przypadku, gdy preferowane wyj艣cie kapita艂owe, na przyk艂ad sprzeda偶 udzia艂贸w, jest niemo偶liwe.

Prawo do przeprowadzenia IPO

Jedn膮 z metod zabezpieczenia drogi z inwestycji jest prawo do przeprowadzenia IPO. Polega ono na tym, 偶e po up艂ywie okre艣lonego czasu fundusz venture capital ma prawo do zainicjowania procesu wprowadzenia sp贸艂ki na gie艂d臋 papier贸w warto艣ciowych. Sp贸艂k臋 na gie艂d臋 wprowadza fundusz wraz z zarz膮dem sp贸艂ki.

Ka偶dy przedsi臋biorca, kt贸ry chce pozyska膰 wsparcie od jednego z funduszy venture capital powinien wiedzie膰, w jaki spos贸b zabezpieczaj膮 one zwykle drog臋 wyj艣cia z inwestycji. Istniej膮 r贸偶ne mo偶liwo艣ci. Dlatego warto si臋 z nimi zapozna膰 przed przyst膮pieniem do negocjacji warunk贸w transakcji.

***

Autork膮 tekstu jest Krystyna Kalinowska, Dyrektor Inwestycyjny z Podlaskiego Funduszu Kapita艂owego