M─Ö┼╝czyzna ┼╝ongluj─ůcy pomara┼äczami w biurze (Foto. Canva Pro)

Jeste┼Ť szakalem czy ┼╝yraf─ů? Zobacz, jakim stylem komunikacji si─Ö pos┼éugujesz i jak budowa─ç porozumienie w razie konfliktu

Krystyna Marcinkowska

Czy wiedzieli┼Ťcie, ┼╝e kiedy si─Ö komunikujemy mamy w sobie co┼Ť z szakala lub ┼╝yrafy? To w┼éa┼Ťnie zwierz─Öta symbolizuj─ů j─Özyk, jakim si─Ö pos┼éugujemy. Co to oznacza dla naszych relacji? I jak nam mo┼╝e to pom├│c w sytuacjach konfliktowych?

Czy jeste┼Ť drapie┼╝nikiem?

W codziennym wirze obowi─ůzk├│w, tych zawodowych czy domowych, ┼éatwo o nieporozumienie lub sprzeczk─Ö. Kiedy dochodzi do spi─Öcia, coraz trudniej o wzajemne wys┼éuchanie i zrozumienie. Zamiast rozmowy o potrzebach i rozwi─ůzaniach pojawiaj─ů si─Ö krytyczne oceny (ÔÇ×jeste┼Ť niepowa┼╝nyÔÇŁ), zarzuty (ÔÇ×nie obchodzi ci─Ö to, co ja my┼Ťl─ÖÔÇŁ), naciski (ÔÇ×musisz zrozumie─çÔÇŽÔÇŁ) ÔÇô to znaczy, ┼╝e do g┼éosu dochodzi szakal. Sprawd┼║my na przyk┼éadzie, jak dzia┼éa ten drapie┼╝nik w warunkach biznesowych.

Pracownik, kt├│remu prze┼éo┼╝ony dzi─Ökuje za wykonan─ů prac─Ö, m├│wi: ÔÇ×Wiesz, z tych podzi─Ökowa┼ä, to dla mnie nic nie wynika, bo kieszenie mam ci─ůgle puste. To nie pierwszy raz, wi─Öc mo┼╝e znalaz┼éaby si─Ö dla mnie jaka┼Ť podwy┼╝ka albo chocia┼╝ dobra premia? ┼╗ycie jest coraz dro┼╝sze, a wynagrodzenia stoj─ů w miejscuÔÇŁ. W odpowiedzi s┼éyszy: ÔÇ×Uwa┼╝asz, ┼╝e ju┼╝ wszystkie rozumy pozjada┼ée┼Ť? Dzisiaj podwy┼╝ka, jutro awans? Tu nie ma miejsca na dw├│ch kierownik├│w! Ja w twoim wieku nie my┼Ťla┼éem o szybkiej karierze. Jak zrobisz co┼Ť naprawd─Ö sensownego, to mo┼╝emy porozmawia─ç, a teraz powiniene┼Ť si─Ö przede wszystkim uczy─ç. Musisz zrozumie─ç, ┼╝e w tej firmie nie ma nic za darmo. We┼║ si─Ö do robotyÔÇŁ.

ÔÇô Ta wypowied┼║ to przede wszystkim przekonania, ocena i nacisk ÔÇô w┼éa┼Ťnie taki spos├│b komunikowania si─Ö, w koncepcji porozumienia bez przemocy Marshalla B. Rosenberga, symbolizuje szakal. Pos┼éugiwanie si─Ö j─Özykiem tego drapie┼╝nika bardzo cz─Östo eskaluje nieporozumienia i rodzi konflikty. To styl komunikacji oparty na legendach (kt├│re niewiele maj─ů wsp├│lnego z faktami), s┼éownym nacisku i wyra┼╝aniu ┼╝─ůda┼ä ÔÇô komentuje Renata ┼Üwirydczuk, trener z firmy szkoleniowo-doradczej Integra Consulting Poland. Pracownikowi, kt├│ry us┼éysza┼éby tak─ů odpowied┼║, b─Ödzie trudno przyj─ů─ç perspektyw─Ö prze┼éo┼╝onego, kt├│ry ma z pewno┼Ťci─ů swoje powody, by oczekiwa─ç od podw┼éadnych rozwoju umiej─Ötno┼Ťci i dobrze wykonywanej pracy. A przecie┼╝ mo┼╝na inaczej.

Czy lepiej by─ç ┼╝yraf─ů?

W analogicznej do powy┼╝szej sytuacji szef pos┼éuguj─ůcy si─Ö j─Özykiem ┼╝yrafy powiedzia┼éby na przyk┼éad: ÔÇ×Naprawa, kt├│rej dokona┼ée┼Ť faktycznie by┼éa wa┼╝na. S┼éysz─Ö, ┼╝e oczekiwa┼ée┼Ť za t─Ö prac─Ö premii. Widz─Ö, ┼╝e ci na tym zale┼╝y, dlatego chcia┼ébym z tob─ů porozmawia─ç. Zapewnienie sprawno┼Ťci sprz─Ötu jest twoim obowi─ůzkiem, za kt├│ry otrzymujesz wynagrodzenie. Tym razem usun─ů┼ée┼Ť t─Ö awari─Ö szybciej ni┼╝ ostatnio i by┼éem ciekawy, jak to zrobi┼ée┼Ť. Rozmawiamy o tym, bo chcia┼ébym, ┼╝eby┼Ťmy wsp├│lnie ustalili zasady i warunki, po spe┼énieniu kt├│rych b─Öd─Ö m├│g┼é ci─Ö dodatkowo wynagrodzi─ç. Zale┼╝y mi na tym, aby sytuacja dla ciebie i dla mnie by┼éa przejrzysta. Mo┼╝e masz jakie┼Ť propozycje, co mo┼╝esz i chcesz robi─ç ponadstandardowo?ÔÇŁ.

ÔÇô W tej reakcji nie ma oceny pracownika, jest za to opis sytuacji, pr├│ba zrozumienia jego perspektywy i przedstawienie swojej potrzeby ÔÇô charakterystyczne dla j─Özyka ┼╝yrafy. Dlaczego w┼éa┼Ťnie ┼╝yrafa? Ma d┼éug─ů szyj─Ö, dzi─Öki kt├│rej widzi wi─Öcej ÔÇô dostrzega fakty w szerszym kontek┼Ťcie. Ma r├│wnie┼╝ bardzo sprawne serce, kt├│re jest symbolem empatii ÔÇô podej┼Ťcia nastawionego na dialog i zrozumienie. Wida─ç to w przytoczonej wypowiedzi, gdy prze┼éo┼╝ony dostrzega r├│wnie┼╝ potrzeby pracownika ÔÇô zauwa┼╝a Renata ┼Üwirydczuk z Integra Consulting Poland. Prze┼éo┼╝ony m├│wi─ůcy j─Özykiem ┼╝yrafy stara si─Ö zrozumie─ç pracownika, ale nie zapomina te┼╝ o swoich mo┼╝liwo┼Ťciach.

Zrozumienie nie zawsze b─Ödzie oznacza┼éo przyj─Öcie okre┼Ťlonej strategii, czyli sposobu realizacji potrzeby, kt├│r─ů proponuje rozm├│wca. Warto zwr├│ci─ç na to uwag─Ö, bowiem osobom pos┼éuguj─ůcym si─Ö j─Özykiem ┼╝yrafy cz─Östo b┼é─Ödnie przypisuje si─Ö uleg┼éo┼Ť─ç i brak w┼éasnego zdania. Nic bardziej mylnego ÔÇô one okazuj─ů innym ludziom, ┼╝e s─ů zainteresowane zar├│wno swoimi, jak i ich potrzebami. Kiedy ka┼╝dy z rozm├│wc├│w autentycznie s┼éucha, ale te┼╝ m├│wi o tym, czego potrzebuje, wzrasta szansa na porozumienie. Warto przy tym pami─Öta─ç, ┼╝e rozmowa o potrzebie jest czym┼Ť innym ni┼╝ przedstawianie strategii i ┼╝─ůdania, czyli pomys┼éu na to, jak inni maj─ů j─ů zrealizowa─ç. Na przyk┼éad osoba, kt├│ra potrzebuje ciszy, je┼Ťli zakomunikuje to innym w formie strategii: ÔÇ×wyjd┼║cie st─ůd natychmiast, bo przeszkadzacieÔÇŁ ÔÇô mo┼╝e nie dosta─ç od odbiorc├│w tego, czego faktycznie potrzebuje ÔÇô zrozumienia i spokoju.

PRZECZYTAJ TAK┼╗E: Jak rozwi─ůzywa─ç konflikty z szefem i wsp├│┼épracownikami?

Przed tob─ů trudna rozmowa? Przede wszystkim wys┼éuchaj.

W trudnych rozmowach bardzo pomocna jest umiej─Ötno┼Ť─ç empatycznego s┼éuchania, czyli autentycznego skupienia na rozm├│wcy, przyj─Öcia jego perspektywy, dostrze┼╝enia dobrej potrzeby, nawet je┼Ťli ÔÇ×zapakowanaÔÇŁ jest w strategi─Ö, na kt├│r─ů nie chcemy si─Ö zgodzi─ç.

ÔÇô Trudno┼Ťci w porozumieniu zaczynaj─ů si─Ö zwykle od braku uwa┼╝nego s┼éuchania i prowadzenia r├│wnolegle dialogu wewn─Ötrznego. Na przyk┼éad, gdy w czasie rozmowy my┼Ťlimy ÔÇ×on mnie w og├│le nie rozumie, jest skupiony tylko na sobieÔÇŁ ÔÇô trudno nam b─Ödzie zrozumie─ç po┼éo┼╝enie rozm├│wcy. ÔÇ×ZaparkujmyÔÇŁ ten dialog wewn─Ötrzny, ┼╝eby pos┼éucha─ç. Za chwil─Ö wr├│cimy, do tego co jest wa┼╝ne dla nas. Kolejnym utrudnieniem w budowaniu porozumienia jest kierowanie si─Ö przekonaniami, opowiadanie sobie legend i snucie domys┼é├│w. W efekcie nasze emocje, kt├│re powstaj─ů pod wp┼éywem interpretacji, cho─ç prawdziwe, nie zawsze b─Öd─ů adekwatne do fakt├│w czy intencji rozm├│wcy. Chroni─ůc siebie, pr├│bujemy zawalczy─ç o nas samych i skupiamy si─Ö na wyra┼╝aniu gotowych strategii, czyli pomys┼é├│w na to, co inni powinni zrobi─ç, ┼╝eby nasza potrzeba by┼éa zrealizowana ÔÇô t┼éumaczy Renata ┼Üwirydczuk.

Je┼Ťli potrafimy wprost i z szacunkiem wyra┼╝a─ç swoje my┼Ťli, emocje oraz potrzeby i jednocze┼Ťnie jeste┼Ťmy otwarci na my┼Ťli, emocje i potrzeby naszego rozm├│wcy, to mo┼╝emy dotrze─ç do tego, co jest istotne nie tylko dla innych, ale i nas samych. W wyniku takich rozm├│w cz─Östo okazuje si─Ö, ┼╝e oczekiwana pocz─ůtkowo strategia nie jest jedyn─ů, kt├│ra prowadzi do zaspokojenia danej potrzeby. Wtedy obie strony maj─ů szans─Ö znale┼║─ç inny spos├│b, kt├│ry jest mo┼╝liwy do zaakceptowania przez ka┼╝d─ů z nich.

ÔÇô Warto sprawdza─ç, czy nawet za zachowaniami ÔÇô strategiami, kt├│re nas denerwuj─ů, nie kryj─ů si─Ö dobre intencje i potrzeby naszego rozm├│wcy. Dla przyk┼éadu, pod strategi─ů polegaj─ůc─ů na ci─ůg┼éym przerywaniu wypowiedzi mo┼╝e le┼╝e─ç ch─Ö─ç bycia zauwa┼╝onym i zrozumianym. Czy jest w tym co┼Ť z┼éego, ┼╝e chcemy by─ç wa┼╝ni dla innych? Szerokie spojrzenie ┼╝yrafy, kt├│ra poszukuje prawdziwej potrzeby, mo┼╝e nam pom├│c w nawi─ůzaniu autentycznego kontaktu z rozm├│wc─ů. Gdy przyjmiemy perspektyw─Ö drugiej osoby, jej te┼╝ ┼éatwiej b─Ödzie zrozumie─ç nasze po┼éo┼╝enie ÔÇô wyja┼Ťnia Renata ┼Üwirydczuk.

Nie walcz, tylko powiedz, czego potrzebujesz

Warto pami─Öta─ç te┼╝ o tym, ┼╝e jednym z powod├│w tego, ┼╝e nasze pro┼Ťby nie s─ů spe┼éniane, mo┼╝e by─ç ich niejasne wyra┼╝anie. ÔÇô Zanim zaczniemy walczy─ç o ÔÇ×swojeÔÇŁ warto zada─ç sobie pytanie: o co wa┼╝nego chc─Ö zadba─ç dla siebie i jak o to poprosi─ç innych. Nawi─ů┼╝my kontakt sami ze sob─ů, aby sprawdzi─ç, czego naprawd─Ö potrzebujemy i m├│wmy o tym otwarcie. Na przyk┼éad, zamiast: ÔÇ×jako┼Ť dziwnie to t┼éumaczysz, niczego nie mo┼╝na zrozumie─çÔÇŁ, powiedzmy: ÔÇ×zale┼╝y mi na tym, ┼╝eby ci─Ö dobrze zrozumie─çÔÇŁ. S┼éowa maj─ů znaczenie. Gdy prowadzimy rozmow─Ö w j─Özyku ┼╝yrafy, zwi─Ökszamy szans─Ö na to, ┼╝e dostaniemy dok┼éadnie to, czego potrzebujemy. Nasza uwaga i energia b─Ödzie w├│wczas skupiona na budowaniu autentycznego porozumienia i wzajemnej pomocy w realizacji codziennych obowi─ůzk├│w ÔÇô podsumowuje Renata ┼Üwirydczuk z Integra Consulting Poland.

 

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost─Öp w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid┼éowego dzia┼éania strony. Je┼╝eli nie wyra┼╝asz na to zgody, mo┼╝esz zmieni─ç ustawienia w swojej przegl─ůdarce. Zobacz wi─Öcej w Polityce Prywatno┼Ťci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close