Rozwiń swój biznes w 5 krokach!

Jak by─ç asertywnym w pracy?

Izabela Wołyniec-Sobczak

M├│wi si─Ö, ┼╝e asertywno┼Ť─ç ÔÇ×to umiej─Ötno┼Ť─ç powiedzenia nieÔÇŁ ÔÇô jednak jest to nadmiernie uproszczona definicja, bo osoba komunikuj─ůca si─Ö asertywnie mo┼╝e przecie┼╝ te┼╝ si─Ö zgadza─ç na r├│┼╝ne rozwi─ůzania, a wi─Öc asertywnie m├│wi─ç tak.

Asertywno┼Ť─ç nie polega na osi─ůgni─Öciu mistrzostwa w m├│wieniu ÔÇ×nieÔÇŁ.

Asertywno┼Ť─ç to dbanie o siebie i dzia┼éanie w zgodzie ze sob─ů i w pe┼énym przekonaniu co do swoich warto┼Ťci. Poszanowanie granic jest tutaj kluczowe. Osoba asertywna wie, ┼╝e mo┼╝e odmawia─ç, ale nie odbiera te┼╝ tego prawa innym. W asertywno┼Ťci jest te┼╝ przestrze┼ä na m├│wienie ÔÇ×takÔÇŁ i przepraszanie.

Asertywno┼Ť─ç to nie tylko dbanie o swoje w┼éasne interesy, ale te┼╝ szacunek dla potrzeb innych ludzi, ich emocji i postaw.

Asertywno┼Ť─ç b─Ödzie sta┼éa na stra┼╝y Twoich granic.

Szefowa wrzucaj─ůca Ci bez przerwy dodatkowe projekty, kole┼╝anka, kt├│ra zadaje Ci 100 pyta┼ä dziennie czy klient wymuszaj─ůcy kolejn─ů seri─Ö poprawek ÔÇô z takimi sytuacjami poradzisz sobie, trenuj─ůc asertywno┼Ť─ç.

Ale czy to jest takie proste?

Oczywi┼Ťcie, ┼╝e nie. Asertywno┼Ť─ç trzeba ─çwiczy─ç. Nie nauczysz jej si─Ö w tydzie┼ä. Raz Ci si─Ö uda, raz nie. Daj sobie prawo do pope┼éniania b┼é─Öd├│w. Nie chodzi o to, by┼Ť od razu rozmawia┼éa z szefem o podwy┼╝ce, a na ka┼╝d─ů pro┼Ťb─Ö o wsparcie odpowiada┼éa ÔÇ×nieÔÇŁ z dumnie uniesion─ů g┼éow─ů.

Zacznij ─çwiczy─ç asertywno┼Ť─ç od drobnych sytuacji. To mo┼╝e by─ç na przyk┼éad:

  • reakcja na krytyczn─ů uwag─Ö, je┼Ťli do tej pory przyjmowa┼éa┼Ť je bez mrugni─Öcia okiem;
  • dopytanie o szczeg├│┼éy przydzielonego zadania, je┼Ťli dotychczas udawa┼éa┼Ť, ┼╝e wiesz, o co chodzi, a p├│┼║niej denerwowa┼éa┼Ť si─Ö na siebie, ┼╝e nie zapyta┼éa┼Ť szefowej;
  • zg┼éoszenie swojego pomys┼éu w czasie zebrania, je┼Ťli wcze┼Ťniej kr─Öpowa┼éa┼Ť si─Ö wychodzi─ç z inicjatyw─ů;
  • pro┼Ťba o pomoc przy projekcie, je┼Ťli czujesz, ┼╝e nie wyrobisz si─Ö przed terminem lub brakuje Ci kompetencji w pewnym obszarze.

Asertywno┼Ť─ç ÔÇô co stoi na przeszkodzie?

Wszystko brzmi fajnie, prawda? Wizja zdrowych relacji w pracy, koniec z nadgodzinami czy wys┼éuchiwaniem plotkuj─ůcej kole┼╝anki s─ů niezwykle kusz─ůce. Czemu jednak zachowanie asertywnej postawy nie jest takie proste?

Boimy si─Ö odrzucenia. Cz┼éowiek jest zwierz─Öciem stadnym. Akceptacja i uznanie przez innych s─ů jedn─ů z wa┼╝niejszych potrzeb ludzkich. Stawiaj─ůc granice, ┼éatwo wpa┼Ť─ç w poczucie winy, widz─ůc focha kole┼╝anki czy zaskoczenie szefa.

Bywa, ┼╝e jeste┼Ťmy uwik┼éani w toksyczne relacje. Zmiana naszego zachowania wywo┼éa reakcj─Ö, nie zawsze tak─ů, jakiej by┼Ťmy sobie ┼╝yczyli. Mo┼╝esz us┼éysze─ç krytyczne komentarze i aluzje. Przygotuj si─Ö na nie zawczasu.

Formalne granice. Pewnie przysz┼éy Ci do g┼éowy takie pytania: ÔÇ×Czy wypada by─ç asertywnym wzgl─Ödem prze┼éo┼╝onego?ÔÇŁ, ÔÇ×Jak stawia─ç granice klientom ÔÇô przecie┼╝ to od nich zale┼╝y nasz zarobek?ÔÇŁ. To normalne w─ůtpliwo┼Ťci. Je┼╝eli Twoje otoczenie ┼éamie ustalone regu┼éy (np. warunki umowy o prac─Ö, zasady kontraktu) czy narusza inne normy, masz prawo na to zareagowa─ç.

Czy asertywnym trzeba by─ç zawsze?

Nie! Asertywno┼Ť─ç zale┼╝y od sytuacji. W idealnym ┼Ťwiecie mogliby┼Ťmy by─ç asertywnymi zawsze, obracaj─ůc si─Ö w┼Ťr├│d innych, r├│wnie ┼Ťwiadomych os├│b. Niestety ┼Ťwiat nie jest idealny, a asertywno┼Ť─ç nie jest zero-jedynkowa.

Czasem rezygnujemy z niej w imi─Ö swojego bezpiecze┼ästwa czy w trosce o inne osoby. Asertywnym mo┼╝naÔÇŽ bywa─ç.

Wyobra┼║ sobie sytuacj─Ö, w kt├│rej kole┼╝anka z pracy zalewa Ci─Ö opowie┼Ťciami o swoim rozwodzie. Masz ju┼╝ tego do┼Ť─ç i ch─Ötnie powiedzia┼éaby┼Ť, by przesta┼éa, ale znasz jej sytuacj─Ö. Wiesz, ┼╝e nie ma si─Ö komu wy┼╝ali─ç, jest w s┼éabej formie psychicznej. Nie odtr─ůcasz jej, cho─ç jeste┼Ť zm─Öczona tymi historiami.

W tym przypadku wybierzesz postaw─Ö biern─ů, rezygnuj─ůc ┼Ťwiadomie z asertywnego komunikatu, kt├│rym mog┼éaby┼Ť ÔÇ×dobi─çÔÇŁ kole┼╝ank─Ö.

Asertywno┼Ť─ç jest wyborem.

Nie ma nic z┼éego w tym, je┼Ťli nie zachowasz si─Ö asertywnie. Daj sobie przyzwolenie na b┼é─Ödy. Nie wpadaj w pu┼éapk─Ö asertywno┼Ťci bez wzgl─Ödu na wszystko.

Bez tego asertywno┼Ť─ç si─Ö nie uda

Wiesz, kiedy asertywno┼Ť─ç si─Ö nie uda? Je┼Ťli nie b─Ödziesz dzia┼éa─ç w zgodzie ze sob─ů. Asertywno┼Ť─ç jest zachowaniem, kt├│re ma sens tylko, je┼Ťli dobrze znasz siebie ÔÇô wiesz, co my┼Ťlisz i czujesz.

  • mam dobry kontakt ze sob─ů
  • wiem, czego chc─Ö
  • daj─Ö sobie prawo do decydowania
  • umiem postawi─ç granice
  • jestem asertywna

Cz─Östo na drodze do wypracowania asertywno┼Ťci stoj─ů przekonania. ┼╗adne techniki doskonalenia asertywno┼Ťci nie przynios─ů efekt├│w, je┼Ťli nie b─Ödziesz ┼Ťwiadoma swoich praw. Je┼Ťli czujesz, ┼╝e potrzebujesz nauczy─ç si─Ö asertywno┼Ťci w pracy to zg┼é─Öbi┼éam ostatnio ten temat na moim blogu.

Co mo┼╝e si─Ö wydarzy─ç, gdy b─Ödziesz asertywna?

Jest jeszcze jedna rzecz, kt├│r─ů warto sobie u┼Ťwiadomi─ç, pracuj─ůc nad asertywno┼Ťci─ů. Cz─Östo widz─ůc u siebie zmiany, oczekujemy, ┼╝e otoczenie te┼╝ si─Ö zmieni. Niestety nie ka┼╝dy zrozumie Twoj─ů przemian─Ö.

Kolega, kt├│remu do tej pory pomaga┼éa┼Ť w obowi─ůzkach, mo┼╝e poczu─ç si─Ö ura┼╝ony.

Relacje z szefem, kt├│remu nie potrafi┼éa┼Ť odm├│wi─ç, mog─ů ulec och┼éodzeniu.

Wa┼╝ne, by┼Ť mia┼éa tego ┼Ťwiadomo┼Ť─ç i nie wp─Ödza┼éa si─Ö w wyrzuty sumienia, widz─ůc nieprzychylne reakcje. To te┼╝ pokazuje, ┼╝e warto utrzymywa─ç asertywn─ů postaw─Ö rozpoczynaj─ůc prac─Ö w nowym ┼Ťrodowisku. Dzi─Öki temu nie pozwolisz otoczeniu ÔÇ×wej┼Ť─ç na g┼éow─ÖÔÇŁ ju┼╝ od samego pocz─ůtku.

Oczywi┼Ťcie praca nad asertywno┼Ťci─ů ma sens w ka┼╝dym przypadku ÔÇô nawet je┼Ťli przepracowa┼éa┼Ť 10 lat w danej firmie. Przekonasz si─Ö, ┼╝e ju┼╝ pierwsze efekty daj─ů niesamowit─ů satysfakcj─Ö i s─ů motywacj─ů do dalszej pracy nad sob─ů.

Na koniec przykładowa sytuacja w pracy.

Nadgodziny w Twojej firmie to standard. Regularnie zostajesz w pracy d┼éu┼╝ej, zdarza Ci si─Ö te┼╝ pracowa─ç w weekendy. Za nadprogramow─ů prac─Ö nie otrzymujesz dodatkowego wynagrodzenia, bo w tej firmie to ÔÇ×normalneÔÇŁ. Nie odmawiasz szefowej, gdy okazuje si─Ö, ┼╝e musisz zosta─ç d┼éu┼╝ej. Jednak ta sytuacja m─Öczy Ci─Ö i czujesz, ┼╝e masz do┼Ť─ç.

Mo┼╝esz zacz─ů─ç odmawia─ç szefowej, wymy┼Ťlaj─ůc w ostatniej chwili r├│┼╝ne powody albo przerzuca─ç cz─Ö┼Ť─ç zada┼ä na innych pracownik├│w.

Jak zareagowa─ç asertywnie?

Pami─Ötaj, ┼╝e masz prawo do odpoczynku i prawo do odmowy. Pomocne zdania proasertywne:

  • Wywi─ůzuj─Ö si─Ö ze swoich obowi─ůzk├│w.
  • Jestem warto┼Ťciowym pracownikiem.
  • Je┼╝eli mnie zwolni─ů, potrafi─Ö znale┼║─ç prac─Ö.

Reakcja asertywna:

Mo┼╝esz powiedzie─ç szefowej ÔÇ×Justyna, chcia┼éam da─ç zna─ç, ┼╝e nie mog─Ö ju┼╝ zostawa─ç codziennie po godzinach. Jestem w stanie pracowa─ç z pe┼énym zaanga┼╝owaniem i efektywnie 8 godzin dziennie, cz─Östo zostaj─Ö 9, gdy jest wa┼╝na i pilna potrzeba, ale 10-godzinny dzie┼ä pracy przekracza moje mo┼╝liwo┼Ťci. Poprosz─Ö o inny deadline na powierzone zadanie lub przydzielenie kogo┼Ť do pomocyÔÇŁ.

Podkre┼Ťlasz dotychczasow─ů dyspozycyjno┼Ť─ç, ale te┼╝ jasno komunikujesz, ┼╝e nie chcesz d┼éu┼╝ej zostawa─ç po godzinach, jednocze┼Ťnie sugeruj─ůc inne rozwi─ůzania.

POBIERZ E-BOOKA O ASERTYWNOŚCI W PRACY

Izabela Wołyniec-Sobczak

O Autorce

Izabela Wołyniec-Sobczak

Ambasadorka programu Sukces TO JA, coach i doradca kariery, rekruter oraz headhunter, ekspertka personal brandingu i trenerka umiej─Ötno┼Ťci mi─Ökkich. Jej misj─ů jest wspiera─ç kobiety, kt├│re pracuj─ů na etacie, w rozwoju zawodowym, aby z odwag─ů i pewno┼Ťci─ů siebie si─Öga┼éy po prac─Ö swoich marze┼ä. Prowadzi szkolenia jak i konsultacje indywidualne. Autorka ksi─ů┼╝ki ÔÇ×Zawodowa odnowa. Przygotuj si─Ö i zdob─ůd┼║ prac─Ö Twoich marze┼äÔÇŁ. Prowadzi grup─Ö na Facebooku ÔÇ×Mened┼╝erki swojej karieryÔÇŁ, w kt├│rej wspiera kobiety w ┼╝yciu zawodowym.