Jak leczy膰 niep艂odno艣膰?

Prawo do macierzy艅stwa. Przeczytaj o najnowszych zmianach prawnych dotycz膮cych leczenia niep艂odno艣ci.

Dagny Kurdwanowska

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin

 

1 listopada wchodzi w 偶ycie ustawa o leczeniu niep艂odno艣ci. Ma chroni膰 dziecko, ale wielu kobietom zamknie drog臋 do macierzy艅stwa.

Wprowadzaj膮c przepisy ustawodawca zamierza艂 chroni膰 m.in. prawo dziecka do informacji o jego pochodzeniu oraz uporz膮dkowa膰 zasady w post臋powaniu z materia艂em genetycznym. Rozwi膮zania zaproponowane w ustawie o leczeniu niep艂odno艣ci b臋d膮 rodzi艂y jednak wiele problem贸w. W przypadku par, kt贸re nie pozostaj膮 w zwi膮zku ma艂偶e艅skim, zobowi膮zuj膮 partnera do z艂o偶enia specjalnego o艣wiadczenia w Urz臋dzie Stanu Cywilnego. W przypadku kobiet samotnych lub par jednop艂ciowych praktycznie zamykaj膮 im drog臋 do macierzy艅stwa.聽O nowych przepisach i podej艣ciu do leczenia niep艂odno艣ci w Polsce z Mart膮 van der Toolen rozmawia Dagny Kurdwanowska.

Nowe przepisy najbardziej uderzaj膮 w Polki, kt贸re s膮 samotne lub s膮 w zwi膮zku z inn膮 kobiet膮.

W tej chwili kobiety samotne lub w zwi膮zkach homoseksualnych, kt贸re decyduj膮 si臋 na dziecko mog膮 przyj艣膰 do przychodni, zg艂osi膰 problem i je艣li nie ma przeciwwskaza艅, podda膰 si臋 inseminacji nasieniem dawcy b膮d藕 procedurze in vitro. W obu przypadkach u偶ywa si臋 nasienia jednego z bank贸w, kt贸re zlokalizowane s膮 w ca艂ej Europie i tym nasieniem dokonuje si臋 zap艂odnienia kom贸rki. Po 1 listopada sytuacja drastycznie si臋 zmieni. Od tego momentu, je艣li kobieta b臋dzie chcia艂a podda膰 si臋 takiej procedurze, musi zg艂osi膰 si臋 do przychodni z m臋偶em lub partnerem, kt贸ry ma stwierdzon膮 azoospermi臋. Je艣li jest to m膮偶, sytuacja jest prostsza, poniewa偶 polskie prawo stanowi, 偶e automatycznie jest uznane jego ojcostwo. W przypadku zwi膮zku partnerskiego, partner musi uda膰 si臋 do Urz臋du Stanu Cywilnego, podpisa膰 o艣wiadczenie, 偶e przyznaje si臋 do ojcostwa dziecka, kt贸re zostanie pocz臋te, a p贸藕niej w przychodni leczenia niep艂odno艣ci podpisa膰 dokument potwierdzaj膮cy, 偶e w USC stosowne o艣wiadczenie z艂o偶y艂.

Dla wielu kobiet oznacza to zamkni臋cie drogi do macierzy艅stwa.

Teoretycznie tak, a w praktyce bardzo mocno utrudnia zostanie matk膮.

I b臋dzie sprzyja膰 turystyce in vitro do kraj贸w z bardziej liberalnym prawem w tej kwestii, np. do Hiszpanii lub Czech.

Tak, dok艂adnie. Mo偶na oczywi艣cie pr贸bowa膰 znale藕膰 kogo艣, kto zgodzi si臋 zosta膰 ojcem dziecka, ale to tak偶e bardzo skomplikowane. M臋偶czyzna, kt贸ry zgodzi艂by si臋 na co艣 takiego nie jest przecie偶 anonimowym dawc膮, ale znajomym, koleg膮, przyjacielem. B臋dzie zna艂 matk臋, by膰 mo偶e pozna tak偶e dziecko, kt贸re si臋 urodzi. To tworzy zupe艂nie inn膮 relacj臋 鈥 emocjonaln膮, prawn膮.

To nie jedyny problem, jaki rodzi ta ustawa.

Cz臋艣膰 kobiet, kt贸re podchodzi艂y ju偶 do kt贸rej艣 ze wspomnianych procedur 鈥 inseminacji lub in vitro 鈥 ma zamro偶one zarodki. Po 1 listopada strac膮 prawo do ich wykorzystania, staraj膮c si臋 o dziecko kolejny raz i nie posiadaj膮c m臋偶a lub partnera.

Co si臋 stanie w贸wczas z zarodkami?

Po up艂ywie okre艣lonego czasu, czyli maksymalnie 20 lat taki materia艂 automatycznie zostanie przekazany do adopcji prenatalnej innej niep艂odnej parze. Materia艂 zostanie wykorzystany, ale nie przez osob臋 samotn膮, cho膰 to do niej nale偶y zamro偶ony materia艂.

Kolejny absurd prawny 鈥 ustawa pozwala, 偶eby z metody in vitro skorzysta艂a 60-latka, kt贸ra ma partnera, a odmawia tego prawa samotnej 30-latce.

Nowa ustawa nie wprowadza 偶adnych ogranicze艅 je艣li chodzi o wiek kobiety, za to wprowadza ograniczenia ze wzgl臋du na jej stan cywilny, jej sytuacj臋 偶yciow膮 czy orientacj臋 seksualn膮. Co wi臋cej, nadal legalna jest adopcja dziecka przez samotn膮 kobiet臋. Odmawia si臋 jej jednak prawa do posiadania w艂asnego dziecka, cho膰 dzi臋ki tym procedurom mia艂aby tak膮 szans臋.

PRZECZYTAJ TAK呕E: GDY DECYZJA O MACIERZY艃STWIE MUSI POCZEKA膯

Ka偶da kobieta powinna mie膰 prawo do macierzy艅stwa? Pani tak偶e d艂ugo stara艂a si臋 o dziecko.

Nie mog艂am zaj艣膰 w ci膮偶臋 i w ko艅cu trafi艂am do jednej z warszawskich przychodni. Na pierwszy rzut oka wszystko wygl膮da艂o wspaniale. Szybko okaza艂o si臋, 偶e trafi艂am w trybiki machiny i wszyscy byli zainteresowani g艂贸wnie ginekologiczn膮 stron膮 tego przedsi臋wzi臋cia. Wizyty trwa艂y oko艂o kwadransa, wszystko odbywa艂o si臋 za szybko, 偶eby spokojnie porozmawia膰, o wszystko dopyta膰. Moja pani doktor by艂a ciep艂膮 osob膮, ale po prostu nie mia艂a czasu, 偶eby odpowiada膰 na wszystkie moje pytania. Podesz艂am do kilku inseminacji, kt贸re si臋 nie uda艂y. P贸藕niej podda艂am si臋 procedurze in vitro. Uda艂o si臋 za drugim razem. Nikt przez ca艂y ten czas nie zaproponowa艂 mi spotkania na przyk艂ad z psychologiem.

Jak Pani radzi艂a sobie ze stresem?

Stres, kt贸ry wywo艂any jest diagnostyk膮 niep艂odno艣ci i jej leczeniem jest olbrzymi. Psycholodzy m贸wi膮 nawet, 偶e jest por贸wnywalny do stresu u chorych na raka. Dlatego w ko艅cu sama zacz臋艂am szuka膰 sposob贸w na to, jak o siebie dodatkowo zadba膰. W ko艅cu trafi艂am do lekarki specjalizuj膮cej si臋 w akupunkturze. Sesje u niej by艂y prze艂omem 鈥 podesz艂am znowu do in vitro, urodzi艂am dziecko, a po p贸艂 roku by艂am w kolejnej ci膮偶y, pocz臋tej ju偶 w spos贸b naturalny. To najlepszy argument dla tych, kt贸rzy twierdz膮, 偶e in vitro nie jest sposobem na leczenie niep艂odno艣ci.

To wa偶ne, 偶eby zadba膰 o kobiet臋 w tym czasie tak偶e od strony emocjonalnej, nie tylko medycznej?

Bardzo wa偶ne! Po wizytach w przychodni wraca艂am do domu, siada艂am przed komputerem i zaczyna艂am szuka膰 w Internecie 鈥 informacji, ale i wsparcia. U kobiet poznanych na forach znajdowa艂am empati臋, ukojenie, rady. Kiedy ju偶 przez to wszystko przesz艂am i zacz臋艂am z wi臋kszym dystansem analizowa膰 sytuacj臋, dosz艂am do wniosku, 偶e nie ma w Warszawie miejsca, kt贸re zaopiekowa艂oby si臋 parami w inny, bardziej kompleksowy spos贸b.

To wtedy zrodzi艂 si臋 pomys艂 na stworzenie kliniki leczenia niep艂odno艣ci?

Nie uda艂oby si臋 ani za艂o偶y膰 kliniki, ani jej rozwin膮膰, gdyby nie ludzie, z kt贸rymi pracuj臋. Zacz臋艂am zach臋ca膰 do wsp贸艂pracy osoby, kt贸re pozna艂am w trakcie swoich do艣wiadcze艅. Przez nich poznawa艂am kolejnych lekarzy, kt贸rzy wierzyli w t臋 sam膮 ide臋, co ja 鈥 indywidualnego, empatycznego i holistycznego podej艣cia do pacjenta. Jeste艣my zdania, 偶e in vitro nie jest procedur膮, od kt贸rej powinno si臋 zaczyna膰. Najpierw warto spr贸bowa膰 innych metod 鈥 czasem pomaga zmiana diety, zmiana nawyk贸w, stylu 偶ycia. In vitro to procedura, kt贸r膮 nale偶y stosowa膰, gdy inne sposoby zawiod膮 lub gdy mamy 100% pewno艣ci, 偶e z powodu wzgl臋d贸w medycznych nie ma szans na naturalne pocz臋cie. Lekarze, psycholodzy, dietetycy, z kt贸rymi pracuj臋 to 艣wietni fachowcy, kt贸rzy 艂膮cz膮 do艣wiadczenie, wyszkolenie, empati臋, cierpliwo艣膰 i wiar臋 w nasz膮 koncepcj臋. Wielu z nich zreszt膮 tak偶e przesz艂a przez leczenie niep艂odno艣ci.

Dlatego motto kliniki brzmi: 鈥瀂namy si臋 na leczeniu niep艂odno艣ci i dok艂adnie wiemy przez co przechodzisz鈥?

Ci ludzie wiedz膮 przez co przechodzi pacjent, bo sami przez to przechodzili. Znaj膮 ten problem od podszewki. Wiedz膮 jak wa偶ne jest to, 偶eby mie膰 czas dla pacjenta, zapyta膰 jak si臋 czuje, jak uk艂adaj膮 si臋 jego relacje z partnerem, relacje z bliskimi i przyjaci贸艂mi. To wszystko jest wbrew pozorom bardzo wa偶ne. W naszej klinice para ma tak偶e mo偶liwo艣膰 skorzystania z r贸偶norodnych form wsparcia psychologicznego oferowanych przez bardzo do艣wiadczon膮 psycholog niep艂odno艣ci, Tatian臋 Ostaszewska-Mosak, kt贸ra ma te偶 rozleg艂膮 wiedz臋 medyczn膮. Z naszym psychologiem mo偶na tak偶e porozmawia膰 przez telefon w trakcie dy偶uru telefonicznego lub by膰 w sta艂ym kontakcie mailowym.
Opiek臋 nad par膮 niep艂odn膮 sprawuje w naszej przychodni zesp贸艂 interdyscyplinarny: lekarze specjali艣ci, psycholog, dietetyk, lekarka specjalizuj膮ca si臋 w akupunkturze.

Wystr贸j te偶 ma tworzy膰 nastr贸j harmonii?

Nie tylko wystr贸j, ale ca艂a koncepcja kliniki. Starali艣my si臋, 偶eby pacjenci mieli poczucie intymno艣ci i dyskrecji. Sala zabiegowa oraz pracownie rozrodu wspomaganego po艂膮czone s膮 ze sob膮 okienkami podawczymi, wi臋c materia艂 przekazywany jest bezpo艣rednio do laboratorium i nikt nie biega z nim po korytarzu. Tak jest r贸wnie偶 w przypadku pokoju do oddawania nasienia 鈥 to specjalny salonik, w kt贸rym panowie mog膮 poczu膰 si臋 komfortowo. Do niedawna w jednej z przychodni panowie musieli oddawa膰 nasienie w toalecie.

Zgaduj臋, 偶e by艂o to dla nich bardzo stresuj膮ce do艣wiadczenie.

Dbanie o intymno艣膰 jest wa偶ne, poniewa偶 ludzie, kt贸rzy wchodz膮 do takiej kliniki maj膮 ochot臋 za艂o偶y膰 czapk臋 niewidk臋. Wstydz膮 si臋.

Wok贸艂 in vitro naros艂o wiele mit贸w, z艂ych emocji. Teraz dochodzi do tego nowe, nieprzyjazne prawo. Ten wstyd bierze si臋 z tego, 偶e pary, kt贸re poddaj膮 si臋 leczeniu niep艂odno艣ci czuj膮 si臋 naznaczone, pi臋tnowane?

Ten wstyd ma kilka 藕r贸de艂. Po pierwsze trzeba si臋 przyzna膰 przed sob膮 i innymi, 偶e dotkn臋艂a nas niep艂odno艣膰. Wiele os贸b odbiera to jako pora偶k臋. W naszym kraju niep艂odno艣ci ci膮gle nie traktuje si臋 jako choroby, kt贸r膮 po prostu mo偶na leczy膰. Po drugie pojawia si臋 w艂a艣nie pi臋tnowanie, o kt贸rym pani wspomnia艂a. Terapia in vitro ma wielu przeciwnik贸w. Cz臋sto wynika to po prostu z niewiedzy, na czym dok艂adnie polegaj膮 wszystkie procedury.

Pani w艂膮czy艂a si臋 w budowanie 艣wiadomo艣ci. W czerwcu tego roku zosta艂 wydany Raport Koalicji na rzecz Kompleksowej Terapii Niep艂odno艣ci. FertiMedica by艂a pomys艂odawc膮 tego raportu.

Do wsp贸艂pracy zaprosili艣my Stowarzyszenie 鈥濶asz Bocian鈥, Polskie Stowarzyszenie Psycholog贸w Niep艂odno艣ci, a patronat honorowy obj臋艂o Ministerstwo Pracy i Polityki Spo艂ecznej. 鈥濿spieramy p艂odno艣膰鈥 stworzy艂y osoby zajmuj膮ce si臋 na co dzie艅 t膮 tematyk膮. Jest w艣r贸d nich m.in. prof. Marian Szamatowicz, kt贸ry dokona艂 pierwszego w Polsce udanego zap艂odnienia in vitro, czy prof. Violetta Skrzypulec-Plinta, specjalistka z zakresu ginekologii, po艂o偶nictwa, endokrynologii i seksuologii. Ten dokument m贸wi przede wszystkim o tym, 偶e leczenie niep艂odno艣ci to nie tylko technologia. Bardzo wa偶ne s膮 tak偶e inne aspekty, m.in. ca艂a sfera psychologiczno-emocjonalna i w艂a艣nie kompleksowe, holistyczne podej艣cie. Zale偶y nam na tym, 偶eby edukowa膰, zwi臋ksza膰 艣wiadomo艣膰, ale i wesprze膰 tych, kt贸rzy przez to przechodz膮, walcz膮c wytrwale o dziecko.

Marta van der Toolen jest za艂o偶ycielk膮 FertiMedica Centrum P艂odno艣ci.

Zarejestruj si臋 aby otrzyma膰 newsletter

 

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost臋p w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid艂owego dzia艂ania strony. Je偶eli nie wyra偶asz na to zgody, mo偶esz zmieni膰 ustawienia w swojej przegl膮darce. Zobacz wi臋cej w Polityce Prywatno艣ci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close