wypalenie zawodowe

Straci┼éa┼Ť stron─Ö, bloga lub e-sklep? Zobacz, co mo┼╝esz zrobi─ç w takiej sytuacji

Zuzanna Taraszewska

Brak odpowiednich zabezpiecze┼ä, awaria, atak hakera lub zwyk┼éy b┼é─ůd cz┼éowieka wystarcz─ů, ┼╝eby straci─ç swoj─ů stron─Ö. Je┼Ťli robi┼éa┼Ť regularne backupy, mo┼╝esz spa─ç spokojnie. A je┼Ťli nie? Oto, jak mo┼╝na rozwi─ůza─ç t─Ö sytuacj─Ö kryzysow─ů.

329,3 miliona ÔÇô tyle adres├│w www zarejestrowanych by┼éo w globalnej sieci dok┼éadnie rok temu, czytamy w raporcie Verisign. 2,7 miliona stanowi┼éy te z ko┼äc├│wk─ů ÔÇ×.plÔÇŁ, kt├│re, jak podaje NASK, powstaj─ů ┼Ťrednio co 30 sekund. To du┼╝o, ale w ko┼äcu dzi┼Ť ma┼éo kt├│ra firma nie posiada swojej strony internetowej. Pojawia si─Ö coraz wi─Öcej blog├│w, tak jak coraz popularniejsze staj─ů si─Ö zakupy w sieci.

Stworzenie strony internetowej, e-sklepu czy postawienie bloga nie jest niczym skomplikowanym, a ju┼╝ tym bardziej ÔÇô niecodziennym. W zale┼╝no┼Ťci m.in. od zakresu pracy czy u┼╝ytej technologii, zajmuje od kilku (blog lub prosta strona-wizyt├│wka), do kilkunastu (strony z CMSem) lub kilkudziesi─Öciu dni (sklepy internetowe i portale). Koszt? Agencja czy webmaster za postawienie witryny mo┼╝e wzi─ů─ç od kilkuset do grubo ponad kilkudziesi─Öciu tysi─Öcy z┼éotych. Do tego dochodzi koszt rejestracji domeny, wykupienia hostingu i innych element├│w opcjonalnych, np. certyfikatu SSL.

I wydawa┼éoby si─Ö, ┼╝e to wszystko. Faktura wystawiona przez webmastera op┼éacona, domena zarejestrowana, a strona wrzucona na serwer. Nic tylko czeka─ç, a┼╝ zacznie zarabia─ç realne pieni─ůdze. Tymczasem zagro┼╝e┼ä czyhaj─ůcych na witryny internetowe jest wi─Öcej ni┼╝ mo┼╝na by┼éoby si─Ö spodziewa─ç, a czarny scenariusz mo┼╝e spotka─ç nawet stron─Ö utrzymywan─ů w dobrej firmie hostingowej!

Na jakie zagro┼╝enia warto uwa┼╝a─ç w nowym roku?

Po pierwsze ÔÇô atak hakerski, kt├│rego najcz─Östszym celem jest uzyskanie korzy┼Ťci ekonomicznych. To dla zysku cyberprzest─Öpcy wyszukuj─ů w internecie witryny, nad kt├│rymi mog─ů przej─ů─ç kontrol─Ö ÔÇô i nie chodzi wy┼é─ůcznie o strony korporacji, ale tak┼╝e strony nale┼╝─ůce do ma┼éych firm czy bloger├│w. Przechwycon─ů witryn─Ö najcz─Ö┼Ťciej wykorzystuj─ů do rozsy┼éania spamu, infekowania komputer├│w odwiedzaj─ůcych u┼╝ytkownik├│w – celem zaszyfrowania ich urz─ůdze┼ä i wy┼éudzenia okupu, a tak┼╝e jako no┼Ťnik w┼éasnych idei (zwykle politycznych). Tego rodzaju manipulacje bywaj─ů o tyle perfidne, ┼╝e strona mo┼╝e wci─ů┼╝ dzia┼éa─ç ÔÇô na pierwszy rzut oka ÔÇô prawid┼éowo, a jednocze┼Ťnie wykonywa─ç wrogie dzia┼éania ÔÇô rozsy┼éa─ç spam, infekowa─ç wirusami itp. Manipulowanie stron─ů przez cz┼éowieka, a coraz cz─Ö┼Ťciej ÔÇô tak┼╝e przez z┼éo┼Ťliwe automaty, wykonuj─ůce polecenia tw├│rc├│w ÔÇô to obecnie najwi─Öksze zagro┼╝enie dla witryn internetowych.

Po drugie – b┼é─ůd ludzki, najcz─Ö┼Ťciej sprowadzaj─ůcy si─Ö do omy┼ékowego skasowania czy nadpisania pliku, a tak┼╝e manipulacji lub skasowania bazy danych. Zdarza si─Ö, ┼╝e ┼║r├│d┼éem problemu jest nieop┼éacona na czas faktura ÔÇô za domen─Ö, SSL lub serwer.

Po trzecie ÔÇô z┼éa wola, czyli wynik konfliktu z webmasterem, w efekcie kt├│rego dochodzi do zablokowania strony czy manipulowania informacjami na niej zawartymi.

Po czwarte ÔÇô awaria serwera, bo cho─ç poziom niezawodno┼Ťci maszyn w firmach hostingowych utrzymywany jest na bardzo wysokim poziomie, zawsze istnieje ryzyko wyst─ůpienia takiej sytuacji.

Skutki wszystkich powy┼╝szych sytuacji mo┼╝na w znacznym stopniu odwr├│ci─ç, gdy posiadamy systematycznie wykonywany backup strony www. Wtedy wystarczy dos┼éownie kilka klikni─Ö─ç, aby przywr├│ci─ç j─ů do stanu sprzed awarii, ataku czy innej manipulacji. Gorzej, gdy backupu nie ma.

Dlaczego warto robi─ç backup strony?

Gdy strona znika, przede wszystkim o pomoc nale┼╝y zapyta─ç firm─Ö hostingow─ů. Dobre firmy backupuj─ů dane minimum raz dziennie i przechowuj─ů je przez okre┼Ťlony czas: niekt├│re przez dob─Ö lub 2-3 dni, te lepsze ÔÇô raczej 14 dni. A 2 tygodnie to wystarczaj─ůco d┼éugo, aby zorientowa─ç si─Ö, ┼╝e strona www nie dzia┼éa, poniewa┼╝ pad┼éa ofiar─ů ataku, awarii czy manipulacji.

Obok wsparcia ze strony firmy hostingowej, warto samodzielnie wykonywa─ç backup strony. Natomiast wybieraj─ůc hosting ÔÇô upewniajmy si─Ö, ┼╝e firma przechowuje backupy odpowiednio d┼éugo. Osobi┼Ťcie rekomenduj─Ö bra─ç pod uwag─Ö operator├│w przechowuj─ůcych dane minimum 7-14 dni. Nawet, gdy kopia zapasowa zostanie nadpisana przez ju┼╝ zainfekowan─ů wersj─Ö, w┼éa┼Ťciciel nadal b─Ödzie szans─Ö dost─Öpu do nieuszkodzonych plik├│w ÔÇô radzi dr in┼╝. Artur Pajkert z Hekko.pl, sp├│┼éki nale┼╝─ůcej do Grupy R22 S.A.

PRZECZYTAJ TAK┼╗E: Jak zrobi─ç dobry landing page?

Co w sytuacji, gdy nie ma backupu?

Nie wykonywa┼éa go ani firma hostingowa, ani w┼éa┼Ťciciel witryny? Wtedy warto zainteresowa─ç si─Ö darmowym serwisem internetowym web.archive.org, kt├│ry zgrywa kopie stron internetowych i umo┼╝liwia zobaczenie, jak wygl─ůda┼éy danego dnia. Oczywi┼Ťcie nie wszystkie witryny s─ů przez serwis archiwizowane i us┼éuga nie jest wykonywana ka┼╝dego dnia. Zawsze jest jednak szansa, ┼╝e znajdzie si─Ö tam kopi─Ö w┼éasnej strony, umo┼╝liwiaj─ůc─ů jej odtworzenie ÔÇô np. skopiowanie tekst├│w, grafik i innych element├│w. Nie jest to pe┼ény backup wszystkich plik├│w ┼║r├│d┼éowych strony, ale w wielu wypadkach pomo┼╝e uratowa─ç sytuacj─Ö i u┼éatwi─ç napraw─Ö po ÔÇ×katastrofieÔÇŁ.


Zrzut ekranu z web.archive.org dla witryny Hekko.pl

Im wi─Öcej os├│b odwiedza stron─Ö internetow─ů, e-sklep czy bloga, tym staj─ů si─Ö one cenniejsze w oczach haker├│w i innych os├│b, chc─ůcych zmanipulowa─ç je dla osi─ůgni─Öcia swoich cel├│w. – Internet to ÔÇô poza korzy┼Ťciami ÔÇô tak┼╝e coraz wi─Öcej zagro┼╝e┼ä, dlatego warto powtarza─ç i edukowa─ç: systematycznie wykonywany backup, zar├│wno przez firm─Ö hostingow─ů, jak i podejmowany samodzielnie ÔÇô to warunek konieczny obecno┼Ťci w sieci w dzisiejszych czasach. Polityka w zakresie kopii bezpiecze┼ästwa powinna stanowi─ç istotne kryterium wyboru dostawcy us┼éug hostingowych ÔÇô podsumowuje Jakub Dwernicki, prezes Hekko.pl.