Dominika Jajszczak (fot. Jowita Pawluczy)

Krytyka mędrca jest lepsza niż pochwała głupca. Co musisz wiedzieć o dawaniu i przyjmowaniu krytyki?

Dominika Jajszczak

Jak krytyka Was najbardziej dotyka? To proste pytanie pad┼éo podczas poniedzia┼ékowego webinaru Sukces TO JA z Kasi─ů Malinowsk─ů i Joann─ů Rek-Faber. Najcz─Ö┼Ťciej pojawiaj─ůce si─Ö odpowiedzi wspomina┼éy krytyk─Ö od najbli┼╝szych albo kogo┼Ť z rodziny a zaraz po niej krytyk─Ö wewn─Ötrzn─ů, t─ů kt├│r─ů same sobie serwujemy.

Dlaczego krytyka bliskich tak nas dotyka?

To proste. W takiej sytuacji towarzysz─ů nam zawsze silne emocje. Potrzeba akceptacji bliskich jest w nas silnie zakorzeniona. Ich zdanie jest dla nas wa┼╝ne i bardzo si─Ö z nim liczymy. Co wi─Öcej wielu z nas nosi w sobie przekonanie, ┼╝e bliski powinni akceptowa─ç nas bez wzgl─Ödu na wszystko. A w rzeczywisto┼Ťci nierzadko jest inaczej. Ka┼╝dy przecie┼╝ ma w rodzinie przynajmniej jedn─ů ÔÇ×cioci─Ö dobr─ů rad─ÖÔÇŁ. Jednak powiedzmy sobie szczerze, je┼╝eli rodzina b─Ödzie nasz ka┼╝dy wybryk akceptowa┼éa bezgranicznie to nigdy nie ostrze┼╝e nas, je┼╝eli b─Ödziemy chcieli pope┼éni─ç jak─ů┼Ť totaln─ů g┼éupot─Ö. A takie sytuacje w ┼╝yciu tak┼╝e si─Ö zdarzaj─ů. Przecie┼╝ nikt nie jest idealny.

Co zrobić, żeby krytyka nie podcinała skrzydeł?

ÔÇ×Dostajesz prezent w postaci krytyki i decydujesz czy chc─Ö go przyj─ů─ç czy nie. Oczywi┼Ťcie, nie jest to prezent oboj─Ötny emocjonalnie, ale skala emocji jak─ů poruszy zale┼╝y tylko ode Ciebie. Prezent ten zawsze mo┼╝esz zwr├│ci─ç do nadawcyÔÇŁ ÔÇô m├│wi─ů Ambasadorki Sukces TO JA, Kasia Malinowska i Joanna Rek-Faber podczas webinaru.

Wyb├│r nale┼╝y do nas ÔÇô albo sklejamy si─Ö i wr─Öcz uto┼╝samiamy z krytyk─ů, kt├│r─ů nam podarowano, a je┼╝eli wiemy, ┼╝e nie jest prawdziwa mo┼╝emy j─ů obali─ç. Pami─Ötajmy, ┼╝e nie ka┼╝da krytyka jest konstruktywna i obiektywna.

Joanna Rek-Faber i Kasia Malinowska
Joanna Rek-Faber i Kasia Malinowska

Jak poradzi─ç sobie z krytyk─ů innych?

Najwa┼╝niejsze ÔÇô zbuduj dystans. Zr├│b krok do ty┼éu i kilka g┼é─Öbokich oddech├│w. Pom├│c Ci w tym mo┼╝e nasza nowa aplikacja MyOla (www.myola.pl). Zastosuj przez chwilk─Ö tzw. ÔÇ×defuzj─ÖÔÇŁ ÔÇô odklejenie si─Ö od swoich my┼Ťli. Taka kr├│tka pauza. W takich sytuacjach nie wkr─Öcaj si─Ö w silne emocje.

Warto działać według zasady trzech pytań.

  1. Czy to co usłyszałam jest dla mnie prawdziwe?
  2. Czy ta krytyka to informacja dla mnie u┼╝yteczna?
  3. Czy ta krytyka to jest fakt czy opinia?

Pami─Ötaj, z faktem zawsze dobrze jest si─Ö zmierzy─ç i go zbada─ç. Je┼Ťli jednak masz do czynienia z opini─ů to zastan├│w si─Ö, czy te s┼éowa s─ů dla Ciebie wa┼╝ne, czy jednak wybierasz nie przejmowanie si─Ö ni─ů. Ten wyb├│r pozostaw tylko sobie.

Ironia ÔÇô tw├│j przyjaciel?

Elementem, kt├│ry buduje dystans, zw┼éaszcza w momencie, kiedy krytyka jest bezwarto┼Ťciowa jest IRONIA. Ironia ┼Ťwietnie roz┼éadowuje napi─Öcie.

ÔÇ×Ja mam pewien spos├│b, cho─çby na chamskie: „Jeste┼Ť g┼éupia”, odpowiadam: „O jak┼╝e si─Ö ciesz─Ö, ┼╝e Ty jeste┼Ť taki m─ůdry, wspania┼éy, czy┼╝ to nie cudownie? ┼Üwiat potrzebuje takich m─Ödrc├│w, jak Ty.” – wtedy wytr─ůcam komu┼Ť jego bro┼ä.ÔÇŁ ÔÇô napisa┼éa podczas webinaru jedna z uczestniczek.

Krytyk wewn─Ötrzny

Jednak najgorsza krytyka to g┼éos krytyka wewn─Ötrznego, czyli ta, kt├│r─ů sami sobie serwujemy. W wi─Ökszo┼Ťci przypadkach silnie powi─ůzana z nasz─ů nisk─ů pewno┼Ťci─ů siebie, czy brakiem poczucia w┼éasnej warto┼Ťci. Wed┼éug Kasi Malinowskiej krytyk wewn─Ötrzny wykazuje si─Ö precyzj─ů chirurga ÔÇô zawsze wie, gdzie i w kt├│rym momencie zacz─ů─ç dzia┼éa─ç. I cho─ç chirurg stara si─Ö uratowa─ç nasze ┼╝ycie to krytyk wewn─Ötrzny niekoniecznie. Co ciekawe, krytyk wewn─Ötrzny mo┼╝e przyjmowa─ç r├│┼╝ne g┼éosy ÔÇô mamy, taty, kole┼╝anki czy chocia┼╝by by┼éego partnera i odpala─ç si─Ö w konkretnych sytuacjach. Im lepiej to zg┼é─Öbimy, tym ┼éatwiej jest znale┼║─ç nam ┼║r├│d┼éo powstawania krytyki wewn─Ötrznej. A im szybciej znajdziemy to ┼║r├│d┼éo tym pr─Ödzej mo┼╝emy co┼Ť z tym zrobi─ç.

Samokrytyka rozwija si─Ö szczeg├│lnie u os├│b cierpi─ůcych na niepochamowany perfekcjonizm. U os├│b, dla kt├│rych ich dzia┼éania czy osi─ůgni─Öcia nigdy nie s─ů wystarczaj─ůce. W├│wczas wyhamowanie negatywnego dialogu wewn─Ötrznego to podstawa. Jak obali─ç g┼éos krytyka wewn─Ötrznego?

─ćwiczenie 1

Joanna Rek-Faber poleca ─çwiczenie opieraj─ůce si─Ö na za┼éo┼╝eniu – potraktuj siebie jak swoj─ů przyjaci├│┼ék─Ö. Wypisz na kartce wszystkie rzeczy, kt├│re powiedzia┼éaby┼Ť swojej przyjaci├│┼éce, gdyby opowiedzia┼éa Ci o danej sytuacji. ÔÇ×Zrobi┼éa┼Ť to, co mog┼éa┼ŤÔÇŁ, ÔÇ×Da┼éa┼Ť z siebie wszystkoÔÇŁ, ÔÇ×Podj─Ö┼éa┼Ť tak─ů decyzj─Ö, bo by┼éa ona wed┼éug ciebie najlepszaÔÇŁ, ÔÇ×Zrobi┼éa┼Ť tak, bo nie mia┼éa┼Ť innej alternatywyÔÇŁ. Jak ju┼╝ wypiszesz porady, to zamie┼ä czasownik na pierwsz─ů osob─Ö ÔÇô ÔÇ×zrobi┼éamÔÇŁ, ÔÇ×da┼éamÔÇŁ, ÔÇ×podj─Ö┼éamÔÇŁ.

─ćwiczenie 2

Kasia Malinowska stosuje ÔÇ×s┼éoik codziennych sukces├│wÔÇŁ. Codziennie na ma┼éej karteczce zapisuje sw├│j dzisiejszy sukces, a nast─Öpnie wrzuca do s┼éoika. Nie musi by─ç to sukces spektakularny. Wa┼╝ne s─ů tak┼╝e ma┼ée rzeczy takie jak ÔÇ×Zapanowa┼éam dzisiaj na emocjamiÔÇŁ, ÔÇ×Rozwi─ůza┼éam konfliktÔÇŁ, ÔÇ×Nie przypali┼éam dzisiaj nale┼Ťnik├│w na ┼Ťniadanie co zawsze mi si─Ö zdarzaÔÇŁ. Na koniec miesi─ůca przeczytaj karteczki, kt├│rymi zape┼éni┼éa┼Ť s┼éoik. Po pierwsze zdasz sobie spraw─Ö z tego, o jak wielu osi─ůgni─Öciach i mi┼éych chwilach zapominasz dos┼éownie po kilkunastu dniach. Po drugie, zrozumiesz jak wiele wymiar├│w i twarzy ma sukces. Przecie┼╝ nie zawsze musi si─Ö on wi─ůza─ç z prac─ů i finansami. Po trzecie, ka┼╝dy z nas ma potrzeb─Ö bycia pochwalonym, docenionym, zauwa┼╝onym. Je┼╝eli ┼Ťwiat zewn─Ötrzny nam tego nie daje, to daj sobie to sama. Ze s┼éoikiem codziennych sukces├│w b─Ödzie Ci ┼éatwiej ma┼ée sukcesy celebrowa─ç.

─ćwiczenie 3

Kolejne ─çwiczenie zaproponowane przez Joann─Ö Rek-Faber: Wybierz najwa┼╝niejsze rzeczy, sytuacje, osi─ůgni─Öcia, kt├│re wydarzy┼éy si─Ö w tym roku i wypisz jakie cechy Ci w tym pomog┼éy. To b─Ödzie Twoja lista mocy. Najlepiej pozostaw j─ů sobie w jakim┼Ť widocznym miejscu, ┼╝eby┼Ť o niej pami─Öta┼é. Zw┼éaszcza w chwilach kryzysowych.

Co zrobi─ç, aby Twoja krytyka wobec innych by┼éa warto┼Ťciowa?

Po pierwsze liczy si─Ö forma. Od tego jak tak─ů krytyk─Ö przedstawisz mo┼╝e zale┼╝e─ç, ile dana osoba wniosk├│w z niej wyci─ůgnie i jak wa┼╝ne b─Öd─ů te wnioski. Dobrze, je┼╝eli Twoja krytyka ma raczej form─Ö ÔÇ×utulaj─ůcej uwagiÔÇŁ. W├│wczas nie podetniesz komu┼Ť skrzyde┼é, a nawet mo┼╝esz go zmotywowa─ç!

ÔÇ×Ludzie s─ů w stanie przyj─ů─ç ka┼╝d─ů krytyk─Ö – o ile jest powiedziana w postaci ┼╗ARTOBLIWEJ. W├│wczas mo┼╝na skierowa─ç j─ů do ka┼╝dego i dotyczy─ç mo┼╝e ka┼╝dego aspektu. Ma┼éo tego – najskuteczniejsza odpowied┼║ z naszej strony na krytyk─Ö to r├│wnie┼╝ ┼╗ART.ÔÇŁ ÔÇô skomentowa┼éa podczas webinaru jedna z uczestniczek.┬á

>> Ca┼éy webinar ÔÇ×Krytyka. Jak sobie z ni─ů radzi─ç?ÔÇŁ mo┼╝esz obejrze─ç tutaj! <<

***

Ten tekst nie powsta┼éby, gdyby nie do┼Ťwiadczenia i m─ůdro┼Ťci, kt├│re podczas webinaru „Krytyka. Jak sobie z ni─ů radzi─ç?” przekaza┼éy Joanna Rek-Faber i Kasia Malinowska, Ambasadorki programu Sukces TO JA.

Joanna Rek-Faber ÔÇô Ambasadorka programu Sukces TO JA. Od lat zwi─ůzana z edukacj─ů. Swoj─ů prac─Ö opiera na pozytywnej motywacji ┬ái warto┼Ťciowej relacji. Dzi┼Ť ┼é─ůczy nauczanie, prowadzenie w┼éasnej dzia┼éalno┼Ťci i prac─Ö coachingowo-mentoringow─ů. Wspiera kobiety na ich drodze do pe┼énego, spe┼énionego i szcz─Ö┼Ťliwego ┼╝ycia. Jest certyfikowanym trenerem metody Points of You┬«, prowadzi warsztaty oraz spotkania dla kobiet w ┼üodzi. Prywatnie kobieta szcz─Ö┼Ťliwa, mama Alicji i Gucia, mi┼éo┼Ťniczka ksi─ů┼╝ek, ruchu i herbaty.
Wi─Öcej na: https://www.facebook.com/kropkamocy/

Kasia Malinowska ÔÇô Ambasadorka programu Sukces To Ja, trenerka rozwoju osobistego, certyfikowany coach. Ekspertka w zakresie budowania PEWNO┼ÜCI SIEBIE. Laureatka konkursu Polskie Lwice Biznesu 2016. Pisze felietony oraz artyku┼éy o tematyce rozwojowej dla magazynu Coaching oraz LIFE in ┼é├│dzkie. Tw├│rczyni cyklu warsztat├│w rozwojowych Kobiety! Czas na kaw─Ö, kt├│ry otrzyma┼é wyr├│┼╝nienie w konkursie Presti┼╝owy Produkt Roku 2016. Prowadzi spotkania z kobietami w ┼üodzi oraz Warszawie. Prywatnie mama 13 letniej Michaliny. Jej wielka pasj─ů jest czarno-bia┼éa fotografia portretowa.
Wi─Öcej na: https://www.facebook.com/kasia.malinowska.927