Jak radzi膰 sobie ze stresem

Coraz wi臋cej z nas cierpi z powodu chronicznego stresu. Jak radzi膰 sobie ze stresem i dba膰 o r贸wnowag臋?

Krystyna Marcinkowska

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin

 

Wed艂ug bada艅 spo艣r贸d Europejczyk贸w to w艂a艣nie Polacy najgorzej radz膮 sobie z zachowywaniem r贸wnowagi mi臋dzy prac膮 a 偶yciem prywatnym. Na skutek braku balansu wielu z nich cierpi z powodu chronicznego stresu, co 藕le wp艂ywa nie tylko na ich zawodow膮 efektywno艣膰, ale i relacje mi臋dzyludzkie. Co Polacy i ich pracodawcy mog膮 zrobi膰, 偶eby poprawi膰 ten stan?

Eksperci zwracaj膮 uwag臋, 偶e cho膰 艣wiadomo艣膰 polskich firm dotycz膮ca kapita艂u ludzkiego wzrasta, wiele z nich nadal nie zdaje sobie sprawy z tego, 偶e g艂贸wnym 鈥瀙o偶eraczem鈥 efektywno艣ci pracownik贸w jest stres.

鈥 Jako nacja zbyt cz臋sto tolerujemy przepracowywanie si臋, 偶ycie w dyskomforcie. Praca w atmosferze ci膮g艂ej presji nie tylko przyczynia si臋 do tworzenie kultury stresu i napi臋cia w firmie, ale i do fluktuacji kadr oraz fali zwolnie艅 lekarskich. Zachodnie organizacje ju偶 wiele lat temu to zrozumia艂y. Dlatego wdra偶aj膮 swoiste programy antystresowe. Warto wzi膮膰 z nich przyk艂ad i szkoli膰 kadr臋 mened偶ersk膮 w tym, jak pomaga膰 pracownikom w wychodzeniu z takiego stanu. Ale te偶 jak nie generowa膰 niepotrzebnych stres贸w poprzez nieodpowiednio zorganizowane miejsce pracy i b艂臋dy w zarz膮dzaniu 鈥 zauwa偶a Marek Ma艂kowicz, trener biznesu i prezes zarz膮du firmy szkoleniowo-doradczej Integra Consulting Poland. Zar贸wno pracodawcy, jak i cz艂onkowie zespo艂u powinni u艣wiadomi膰 sobie, jakie mechanizmy kieruj膮 nimi w sytuacjach napi臋cia. I co mog膮 zrobi膰, aby szuka膰 w贸wczas r贸wnowagi i dzia艂a膰 efektywnie.

Przewlek艂y stres i zm臋czenie 鈥 co je nap臋dza?

Chyba ka偶dy z nas s艂ysza艂 o tym, 偶e przewlek艂y stres obni偶a dzia艂anie uk艂adu odporno艣ciowego. W konsekwencji mo偶e powodowa膰 to choroby autoimmunologiczne, takie jak nowotwory czy najzwyczajniej zwi臋ksza膰 podatno艣膰 na infekcje. Mo偶e by膰 r贸wnie偶 przyczyn膮 zawa艂贸w lub udar贸w. Dlaczego wi臋c tak wielu polskich pracownik贸w pozostaje w tym stanie?

– Mo偶na wymieni膰 kilka mechanizm贸w i zachowa艅, kt贸re odpowiadaj膮 za podtrzymywanie wysokiej aktywacji 鈥 wyja艣nia Marek Ma艂kowicz z Integra Consulting Poland. I wymienia kilka przyk艂ad贸w:

鈥 zaci臋ta p艂yta – gdy jeste艣my w stresie, wci膮偶 my艣limy o minionej sytuacji, poszukuj膮c drugiego dna. A powinni艣my najpierw obni偶y膰 poziom napi臋cia, bo nasze my艣lenie jest wtedy powa偶nie upo艣ledzone;

鈥 paranoiczny obraz 艣wiata 鈥 kiedy tworzymy sobie obraz rzeczywisto艣ci jako zagra偶aj膮cej nam, ka偶de zachowanie szefa interpretujemy jako nieprzychylne. Na przyk艂ad: je艣li si臋 u艣miecha 鈥 na pewno z nas szydzi;

鈥 wyuczona panika 鈥 przyzwyczaili艣my si臋 do tego, 偶e w 偶yciu zbyt cz臋sto reagujemy przera偶eniem i frustracj膮 przy naprawd臋 b艂ahych sytuacjach. Na przyk艂ad: przeklinamy, gdy upadnie nam szklanka, natychmiast jeste艣my niezadowoleni, kiedy stajemy w korku;

鈥 brak kontaktu ze sob膮 鈥 nie po艣wi臋camy czasu w ci膮gu dnia na to, aby u艣wiadomi膰 sobie, jak si臋 czujemy i dostrzec brak r贸wnowagi;

鈥 brak wypracowanych zdrowych nawyk贸w zwi膮zanych z organizacj膮 dnia, dzi臋ki kt贸rym mo偶liwe jest roz艂adowanie istniej膮cego napi臋cia. Na przyk艂ad poprzez rozmawianie z blisk膮 osob膮, robienie przerw, aktywno艣膰 fizyczn膮;

鈥 akceptacja niezdrowych relacji i sytuacji, przez kt贸r膮 tkwimy w zwi膮zku czy firmie, gdzie sytuacje stresuj膮ce powtarzaj膮 si臋 do艣膰 cz臋sto. Na przyk艂ad k艂贸cimy si臋, doznajemy upokorze艅 z czyjej艣 strony.

Co robi膰, gdy jeste艣my zestresowani?

Ze stresem mo偶na sobie radzi膰 w r贸偶ny spos贸b. Jednym z mechanizm贸w jest zwi臋kszona mobilizacja. Gdy aktywacja naszego uk艂adu nerwowego jest na wysokim poziomie, mi臋艣nie napi臋te, a ci艣nienie krwi podwy偶szone, dzia艂amy w trybie przetrwania 鈥 walki lub ucieczki. W pierwszym z nich jeste艣my wci膮偶 napi臋ci, 艂atwo wybuchamy, atakujemy z byle powodu. Roz艂adowujemy presj臋 w spos贸b niekonstruktywny, kt贸ry dodatkowo negatywnie oddzia艂uje na inne osoby. A to mo偶e wzbudza膰 ich agresj臋 鈥 tak zaczyna si臋 b艂臋dne ko艂o. Ten styl reagowania niestety od razu powoduje spadek efektywno艣ci pracownik贸w.

Funkcjonowanie w tym trybie przez d艂u偶szy czas mo偶e doprowadzi膰 po miesi膮cach czy latach do wypalenia zawodowego i niech臋ci do pracy w danej firmie. W trybie ucieczki natomiast unikamy odpowiedzialno艣ci 鈥 nieprzyjemnych i trudnych zada艅 lub konfliktowych os贸b. Odk艂adamy na p贸藕niej wa偶ne zadania, wy艂膮czamy swoj膮 uwag臋. Dla niekt贸rych reakcj膮 na stres jest natomiast swoisty stan zamro偶enia 鈥 apatia, brak inicjatywy czy nawet jakiejkolwiek reakcji, bezradno艣膰 i twierdzenie, 偶e nic nie da si臋 zrobi膰. 艁atwo wi臋c wyobrazi膰 sobie teraz, w jaki spos贸b stres mo偶e obni偶a膰 efektywno艣膰 zawodow膮 pracownik贸w, a poprzez to ca艂ej firmy.

W przeciwie艅stwie do tych ma艂o konstruktywnych zachowa艅 w obliczu trudno艣ci, istnieje tak偶e stan proaktywno艣ci i spo艂ecznego zaanga偶owania. W tym przypadku traktujemy stres jako co艣 naturalnego i aktywnie poszukujemy wsparcia na zewn膮trz oraz sposobno艣ci do roz艂adowania kumuluj膮cego si臋 napi臋cia. Niekt贸rzy spontanicznie znajduj膮 przyjaznego rozm贸wcy, kt贸ry ich wys艂ucha, inni nawi膮zuj膮 kontakt z bliskimi lub te偶 staraj膮 si臋 na chwil臋 zapomnie膰 o sytuacji trudnej 鈥 zanurzaj膮c w inn膮 aktywno艣膰 czy te偶 roz艂adowuj膮c nadmiar pobudzenia poprzez aktywno艣膰 fizyczn膮, 艣wiadome oddychanie. Pracownicy, kt贸rzy stosuj膮 ten rodzaj mechanizm贸w osi膮gaj膮 najwy偶szy poziom efektywno艣ci, gdy偶 nie zabieraj膮 si臋 za zadania dop贸ki najpierw nie zredukuj膮 napi臋cia.

Zestresowany pracownik, zestresowana firma 鈥 jak szuka膰 r贸wnowagi?

艢wiadomo艣膰 w艂asnych reakcji na stres i skutk贸w d艂ugotrwa艂ego pozostawania w stanie wysokiej aktywacji oraz rozpoznanie, co wywo艂a艂o w nas okre艣lone zachowania czy odczucia, to pierwszy krok do szukania r贸wnowagi.

鈥 Kiedy ju偶 to wiemy, warto pozna膰 najefektywniejsze dla siebie sposoby na redukowanie napi臋cia, zacz膮膰 je stosowa膰 i nast臋pnie stara膰 si臋 przeku膰 te praktyki w zdrowy nawyk. Kluczem do tego jest 艣wiadomo艣膰 tego stanu w ciele (najpierw uczucia dyskomfortu) oraz w艂asnego pobudzenia emocjonalnego. Wiele os贸b nie jest w stanie powiedzie膰, jak si臋 czuje w danym momencie, bo raczej koncentruje si臋 na sytuacji zewn臋trznej ni偶 na sobie. A bez tego nie ma szans na zastosowanie metody proaktywno艣ci i spo艂ecznego zaanga偶owania 鈥 zauwa偶a Marek Ma艂kowicz z Integra Consulting Poland. 鈥 Wielu m艂odych Polak贸w, 20- czy 30-latk贸w, dba ju偶 du偶o lepiej ni偶 ich rodzice o swoj膮 r贸wnowag臋 wewn臋trzn膮 i redukcj臋 napi臋cia. Wi臋kszy problem ze stresem maj膮 natomiast osoby po 40. roku 偶ycia. Dla komfortu zar贸wno m艂odszych, jak i starszych wa偶na jest jednak atmosfera w pracy i podej艣cie prze艂o偶onego 鈥 dodaje.

Pomoc cz艂onkom zespo艂u w zwalczeniu stresu to dobry spos贸b na popraw臋 efektywno艣ci ich samych, a zarazem ca艂ej firmy. 鈥 Organizacje, kt贸re od lat wykorzystuj膮 coaching jako narz臋dzie wsparcia rozwoju kompetencji, wysy艂aj膮 pracownik贸w tak偶e na szkolenia nie zwi膮zane z tematami stricte zawodowymi. Na przyk艂ad zarz膮dzanie stresem czy work-life balance. Wiedz膮 bowiem, 偶e warsztaty inne ni偶 sprzeda偶owe, finansowe czy techniczne pozytywnie wp艂ywaj膮 na poziom zaanga偶owania i realizacji zada艅. Coraz powszechniejsze staj膮 si臋 te偶 w firmach inne profilaktyczne dzia艂ania. Przyk艂adem jest tworzenie przyjaznej kultury zarz膮dzania, organizowanie pokoi odpoczynku, wprowadzanie warsztat贸w z zakresu zdrowego trybu 偶ycia i od偶ywiania, finansowanie zdrowych posi艂k贸w czy karnet贸w na si艂owni臋 鈥 m贸wi Marek Ma艂kowicz. 鈥 Dzi臋ki stosowaniu metod tego typu pracownikom i firmom 艂atwiej jest osi膮gn膮膰 r贸wnowag臋 鈥 podsumowuje.

 

Zarejestruj si臋 aby otrzyma膰 newsletter

 

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost臋p w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid艂owego dzia艂ania strony. Je偶eli nie wyra偶asz na to zgody, mo偶esz zmieni膰 ustawienia w swojej przegl膮darce. Zobacz wi臋cej w Polityce Prywatno艣ci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close