jak rytm ┼╝ycia wp┼éywa na zarz─ůdzanie czasem

Jeste┼Ť sow─ů czy skowronkiem? Zobacz, jak rytm ┼╝ycia wp┼éywa na zarz─ůdzanie czasem i zespo┼éem!

Krystyna Marcinkowska

Ludzi pod wzgl─Ödem efektywno┼Ťci w ci─ůgu dnia dzieli si─Ö na ÔÇ×skowronkiÔÇŁ i ÔÇ×sowyÔÇŁ. Ci pierwsi s─ů bardziej wytrwali i sumienni, a drudzy ÔÇô kreatywni i ekstrawertyczni. Czy to oznacza, ┼╝e powinni pracowa─ç w r├│┼╝nych zespo┼éach? A mo┼╝e efektywniejsza b─Ödzie za┼éoga z┼éo┼╝ona zar├│wno z os├│b wstaj─ůcych skoro ┼Ťwit, jak i tych, prowadz─ůcych raczej nocny tryb ┼╝ycia? Sprawd┼║, jakie naturalne predyspozycje ma nasz organizm o okre┼Ťlonych porach dnia i co do tego ma tegoroczna nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny.

Czy sen mamy w genach?

Tegoroczni laureaci nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny ÔÇô Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash i Michael W. Young ÔÇô badania zwi─Ökszaj─ůce ┼Ťwiadomo┼Ť─ç w zakresie w┼éa┼Ťciwej higieny snu rozpocz─Öli ponad 30 lat temu. Odkryli geny odpowiadaj─ůce za produkcj─Ö bia┼éek, kt├│re kontroluj─ů cykl dobowy i prawid┼éowe funkcjonowanie kom├│rek, tkanek, narz─ůd├│w, a tak┼╝e reguluj─ů mechanizm metabolizmu, temperatur─Ö cia┼éa, poziom hormon├│w, sen i zachowania, czyli odpowiadaj─ů za dobrostan ca┼éego organizmu. Badacze dowiedli, ┼╝e zmiana ilo┼Ťci dziennego ┼Ťwiat┼éa dostarczanego muszce owoc├│wce doprowadzi┼éa mi─Ödzy innymi do zaburzenia jej r├│wnowagi snu i czuwania, odmiennego zachowania oraz znacznego pogorszenia jej r├│wnowagi fizjologicznej. Podobnie reaguje nasz organizm, ka┼╝da nasza kom├│rka i narz─ůd maj─ů sw├│j zegar, a ten g┼é├│wny zegar biologiczny jest umiejscowiony w podwzg├│rzu w m├│zgu i odbiera on informacje ze ┼Ťwiata o nat─Ö┼╝eniu ┼Ťwiat┼éa s┼éonecznego oraz steruje prac─ů ca┼éego cia┼éa. Co zatem, jako ludzie, powinni┼Ťmy wiedzie─ç o w┼éa┼Ťciwej regulacji naszego rytmu?

Kt├│ra godzina? ÔÇô pytaÔÇŽ mened┼╝er

Wyniki bada┼ä tegorocznych noblist├│w nie precyzuj─ů najlepszych i najgorszych p├│r na okre┼Ťlone dzia┼éania, u┼Ťwiadamiaj─ů jednak mo┼╝liwo┼Ťci i potrzeby organizmu o r├│┼╝nych godzinach. Jak zatem biologicznie kszta┼étuj─ů si─Ö nasze naturalne predyspozycje?

4:00 ÔÇô 5:00

Organizm zaczyna si─Ö przebudza─ç, przestawiamy nasz rytm na ca┼éodobow─ů aktywno┼Ť─ç. To zatem nienajlepsza informacja dla ÔÇ×s├│wÔÇŁ, kt├│re prowadz─ů bardziej nocny tryb ┼╝ycia i o tej porze nieraz dopiero ko┼äcz─ů dzia┼éanie.

5:00 ÔÇô 6:00

Stopniowe wybudzanie i wzrost st─Ö┼╝enia hormon├│w p┼éciowych. W tych godzinach warto popracowa─ç nad efektywno┼Ťci─ů indywidualn─ů ÔÇô na przyk┼éad do┼éadowa─ç swoje akumulatory na r├│┼╝nych p┼éaszczyznach ÔÇô duchowej, pobudzi─ç umys┼é i intelekt, ale i zadba─ç o cia┼éo oraz porann─ů dawk─Ö ruchu, energii i popraw─Ö kr─ů┼╝enia. To wszystko pomo┼╝e nam zwraca─ç wi─Öksz─ů uwag─Ö na emocje, relacje z innymi, a tak┼╝e work-life balance.

7:00 ÔÇô 09:00

Ci┼Ťnienie wzrasta, procesy metaboliczne nabieraj─ů tempa, wydzielaj─ů si─Ö enzymy i organizm domaga si─Ö po┼╝ywienia (a niekoniecznie wyt─Ö┼╝onego wysi┼éku fizycznego). ÔÇô Ten czas dobrze wykorzysta─ç na weryfikacj─Ö planu dnia, aby nie zaczyna─ç pracy ÔÇ×z marszuÔÇŁ. Zadania mo┼╝na pokategoryzowa─ç na przyk┼éad wed┼éug stopnia wa┼╝no┼Ťci i pilno┼Ťci, jak proponuje Dwight Eisenhower ÔÇô m├│wi Paulina W─Ögrzyn, specjalista ds. rozwoju i trener z firmy szkoleniowo-doradczej Integra Consulting Poland. ÔÇô Znacznie ┼éatwiej to zrobi─ç, kiedy jeste┼Ťmy wypocz─Öci, bo niekt├│re sprawy dopiero poddane analizie z dystansu nabieraj─ů mniejszego znaczenia, a co za tym idzie mog─ů trafi─ç do kategorii niezbyt pilnych i ma┼éo wa┼╝nych, dzi─Öki czemu ┼éatwiej b─Ödzie nam podj─ů─ç decyzj─Ö o ich eliminacji i przeznaczy─ç czas na zdecydowanie wa┼╝niejsze zaj─Öcia. Korzystaj─ůc z porannej koncentracji lepiej zrealizowa─ç np. zadania wymagaj─ůce ┼╝mudnej, analitycznej pracy ÔÇô dodaje.

10:00 ÔÇô 12:00

Rozkwit naszych tw├│rczych, intelektualnych mo┼╝liwo┼Ťci. ÔÇô Warto wzi─ů─ç to pod uwag─Ö nie tylko planuj─ůc grafik pracy millenials├│w, kt├│rzy cz─Östo dopiero o tej porze zaczynaj─ů ÔÇ×nadawa─ç si─ÖÔÇŁ do pracy, ale te┼╝ na przyk┼éad zespo┼é├│w sprzeda┼╝owych, marketingowych czy ustalaj─ůc plan kreatywnych spotka┼ä, wymagaj─ůcych innowacyjnych rozwi─ůza┼ä oraz szczytu zaanga┼╝owania i elokwencji pracownik├│w ÔÇô m├│wi Paulina W─Ögrzyn.

PRZECZYTAJ TAK┼╗E: Powiedz NIE demotywatorom! Poznaj sprawdzony spos├│b

13:00 ÔÇô 15:00

Gotowo┼Ť─ç organizmu do trawienia, warto wi─Öc zje┼Ť─ç posi┼éek i zregenerowa─ç si─Ö, a przede wszystkim ograniczy─ç najbardziej kreatywne dzia┼éania oraz wymagaj─ůce wysokiego poziomu uwagi spotkania, poniewa┼╝ intelektualne mo┼╝liwo┼Ťci nie s─ů zbyt wysokie. ÔÇô Mened┼╝er mo┼╝e na cz─Ö┼Ť─ç tego czasu zaplanowa─ç dzia┼éania wzmacniaj─ůce wi─Özi mi─Ödzy cz┼éonkami zespo┼éu, pomagaj─ůce w budowaniu zaanga┼╝owania i poczucia przynale┼╝no┼Ťci do grupy, jak chocia┼╝by wsp├│lne posi┼éki. W ramach tej zni┼╝ki energii mo┼╝na te┼╝ uporz─ůdkowa─ç swoj─ů przestrze┼ä ÔÇô dokumenty, pliki, maile czy wykona─ç kilka zaleg┼éych telefon├│w, notatek, kr├│tko m├│wi─ůc zrobi─ç to, co usprawni nasz─ů dalsz─ů prac─Ö ÔÇô podpowiada Paulina W─Ögrzyn z Integra Consulting Poland.

15:00 ÔÇô 17:00

Wzrost temperatury cia┼éa, odporno┼Ťci na b├│l, sprawno┼Ťci mi─Ö┼Ťni i odzyskanie wigoru. To dla ÔÇ×skowronk├│wÔÇŁ zaczynaj─ůcych prac─Ö wcze┼Ťnie koniec roboczego dnia, warto ten czas sp─Ödzi─ç na aktywnym wypoczynku przy ┼Ťwietle dziennym i najlepiej na ┼Ťwie┼╝ym powietrzu.

17:00 ÔÇô 20:00

Nasz organizm w tych godzinach pracuje na wysokich obrotach. Mo┼╝emy to wykorzysta─ç zar├│wno w kontek┼Ťcie zawodowym, je┼Ťli firma umo┼╝liwia elastyczne planowanie dzia┼éa┼ä, jak i osobistym, poniewa┼╝ to ┼Ťwietny czas na nauk─Ö i w┼éasny rozw├│j.

21:00 ÔÇô 22:00

Wzrasta poziom melatoniny, przez kt├│r─ů odczuwamy senno┼Ť─ç i zm─Öczenie. Nie warto si─Ö forsowa─ç, tylko raczej rozpocz─ů─ç rytua┼é ÔÇ×wyciszaniaÔÇŁ np. poprzez czytanie czy przyjemn─ů rozmow─Ö z bliskimi. Filmy akcji, przegl─ůdanie Facebooka czy spotkanie ze znajomymi cho─ç przyjemne, to nie przestawiaj─ů organizmu na wypoczynek.

23:00

Ze wzgl─Ödu na najni┼╝szy poziom hormon├│w stresu powinna to by─ç maksymalna godzina za┼Ťni─Öcia, aby rytm oko┼éodobowy kolejnego dnia nie by┼é zachwiany.

Sowa i skowronek przylatuj─ů do pracy

W systemie ÔÇ×wczesnoporannymÔÇŁ znacznie bardziej wydajne s─ů ÔÇ×skowronkiÔÇŁ, co potwierdza ich wi─Öksza wytrwa┼éo┼Ť─ç, sumienno┼Ť─ç, proaktywno┼Ť─ç, stabilno┼Ť─ç i umiej─Ötno┼Ť─ç wsp├│┼épracy. Cho─ç ÔÇ×sowyÔÇŁ funkcjonuj─ů w niekorzystnym dla siebie rytmie gorzej, przypisuje im si─Ö takie cechy jak kreatywno┼Ť─ç, inteligencja, ekstrawersja, szersze spojrzenie i odwaga w dzia┼éaniu. ÔÇô Aby najlepiej wykorzysta─ç potencja┼é pracownik├│w ÔÇô zar├│wno ÔÇ×skowronk├│wÔÇŁ jak i ÔÇ×s├│wÔÇŁ ÔÇô warto zapewni─ç im specyficznie i otwarcie zorganizowane struktury. Z korzy┼Ťci─ů dla obu stron ÔÇô podsumowuje Paulina W─Ögrzyn z Integra Consulting Poland.