Starsza kobieta z kaw膮 w r臋ku (Foto. Canva Pro)

Jak osi膮gn膮膰 stan „flow” w pracy i zadba膰 o to, by unikn膮膰 wypalenia!

Patrycja Gorczyca, Adam Aduszkiewicz

Szukasz pracy, kt贸ra da ci poczucie 鈥瀎low"? G艂臋boka 艣wiadomo艣膰 w艂asnego stylu my艣lenia i dzia艂ania, mo偶e da膰 Ci si艂臋 nap臋dow膮 torpedy w d膮偶eniu do spe艂nienia zawodowego. To tak, jakby kto艣 da艂 ci wyczerpuj膮c膮 instrukcj臋 obs艂ugi samego siebie w relacjach z innymi. Twoja g艂owa w tym, by u偶ywa膰 jej jak najlepiej i nie da膰 si臋 wypaleniu.

Wyobra藕 sobie tylko, 偶e nagle wszystkie decyzje zawodowe podj臋te w przesz艂o艣ci zaczynaj膮 si臋 uk艂ada膰 w sp贸jny i jasny obraz. Zaczynasz rozumie膰 swoje motywacje. Dociera do ciebie, dlaczego pewne rzeczy w karierze musia艂y si臋 wydarzy膰, a do innych nie dosz艂o, cho膰 ci na tym bardzo zale偶a艂o. Widzisz jak na d艂oni, dlaczego twoja 艣cie偶ka zawodowa zawiod艂a ci臋 do miejsca, w kt贸rym teraz jeste艣. By膰 mo偶e czujesz frustracj臋, 偶e ci膮gle wykonujesz prac臋, w kt贸rej nie czujesz spe艂nienia. – Pewnie musz臋 si臋 zmieni膰, dostosowa膰 sw贸j spos贸b my艣lenia czy dzia艂ania do moich plan贸w – my艣lisz. W g艂臋bi duszy nie podoba ci si臋 jednak pomys艂, 偶e nie jeste艣 wystarczaj膮co dobra lub dobry, by zas艂u偶y膰 na prac臋, przynosz膮c膮 satysfakcj臋.

Dobra wiadomo艣膰 jest taka, 偶e wcale nie musisz si臋 zmienia膰.

Druga dobra wiadomo艣膰 z kolei jest taka, 偶e ka偶dy z nas przyszed艂 na 艣wiat z pewnym pakietem cech, kt贸ry jest zal膮偶kiem naszego przysz艂ego stylu my艣lenia i dzia艂ania. Kszta艂tuje si臋 on wraz z wiekiem. Je艣li dobrze go poznasz, zagospodarujesz w艂asny potencja艂 w pe艂ni 艣wiadomie, a nie po omacku, metod膮 pr贸b i b艂臋d贸w.

Jaki masz styl?

Wg metody FRIS (Fakty – Relacje – Idee – Struktury), kt贸r膮 opracowa艂a dr Anna Samborska-Owczarek z Politechniki Szczeci艅skiej, m. in. badaj膮c sposoby komunikacji mi臋dzy lud藕mi i sztuczn膮 inteligencj臋, mo偶na wyodr臋bni膰 4 perspektywy poznawcze. Na ich podstawie opisuje si臋 style my艣lenia i dzia艂ania:

– zawodnik – my艣li logicznie, stawia cel i znajduje efektywny spos贸b realizacji, dominuje u niego perspektywa fakt贸w.
– partner – my艣li intuicyjnie, okre艣la cel z uwzgl臋dnieniem powi膮za艅 z osobami lub rzeczami, znajduje cz臋艣ci wsp贸lne i podobie艅stwa, najwa偶niejsz膮 perspektyw膮 s膮 relacje.
– wizjoner – my艣li w spos贸b lateralny (tzn. r贸wnolegle, poza schematem), widzi problem globalnie, znajduje nieszablonowe rozwi膮zania, przewa偶a u niego perspektywa idei.
– badacz – my艣li analitycznie, zbiera informacje, przypatruje si臋 im i szuka rozwi膮zania optymalnego. Wiod膮c膮 perspektyw膮 s膮 struktury.

Domy艣lasz si臋 ju偶, kim jeste艣?

Wykonanie badania, kt贸re konfrontuje nasze domys艂y z rzeczywisto艣ci膮, to fascynuj膮ca podr贸偶. Tak, jakby kto艣 pokazywa艂 Ci ju偶 miejsca, kt贸re doskonale znasz, ale widzisz je w zupe艂nie nowym 艣wietle. Co wi臋cej – odkrywasz zupe艂nie nowe wyspy, miasta i miasteczka na mapie swoich predyspozycji, przekona艅 czy motywacji. Od razu przychodz膮 ci do g艂owy pomys艂y, jak mo偶esz je wykorzysta膰 w karierze.

Zbadanie, w jakiej mierze reprezentujemy te sposoby my艣lenia i dzia艂ania, kt贸ry z nich jest dominuj膮cy, pomaga w zrozumieniu samego siebie, swoich motywacji, a nawet historii. Cz臋sto pojawia si臋 tu efekt 鈥瀉ha鈥 鈥 dlatego tak post臋puj臋, wybieram i decyduj臋. Je艣li jestem 鈥瀦awodnikiem鈥 – szybko podejmuj臋 decyzje i dzia艂am. Je艣li zaliczam si臋 do 鈥瀊adaczy鈥 – wolniej. Widz臋 problem szerzej, gdy m贸j typ to 鈥瀢izjoner鈥 lub dok艂adniej w przypadku badacza. B臋d膮c z kolei 鈥瀙artnerem鈥 widz臋 zar贸wno fakty jak i rzeczy nieoczywiste, na pierwszy rzut oka ukryte, czyli powi膮zania i podobie艅stwa.

PRZECZYTAJ TAK呕E: Jak unikn膮膰 wypalenia zawodowego?

Praca mo偶e uszcz臋艣liwia膰鈥

Cz臋sto widzimy 艂zy wzruszenia, gdy osoba, z kt贸r膮 pracujemy dostrzega, 偶e robi to, co kocha i jest to ca艂kowicie z ni膮 zgodne. W takiej sytuacji cz艂owiek nie czuje, 偶e pracuje, tylko osi膮ga stan 鈥瀎low鈥 w pracy. Czasami jednak spotykamy osoby, kt贸re chcia艂aby si臋 znale藕膰 w zupe艂nie innym miejscu. Dla tych os贸b kluczow膮 kwesti膮 jest dowiedzie膰 si臋, jak rozpocz膮膰 ten proces zmiany, na co zwr贸ci膰 uwag臋 przy ustalaniu wst臋pnych za艂o偶e艅, maj膮cych doprowadzi膰 do celu, jak nie da膰 si臋 poch艂on膮膰 dzia艂aniu, kt贸re powoduje wypalanie si臋.

Je艣li wiemy, jak my艣limy i dzia艂amy, 艂atwiej nam te偶 nawi膮za膰 i pouk艂ada膰 relacje z innymi lud藕mi. Za艂贸偶my, 偶e kto艣 jest 鈥瀙artnerem鈥 i spotyka na swojej drodze 鈥瀦awodnika鈥. Wiedz膮c, 偶e 鈥瀦awodnik鈥 d膮偶y do uproszczenia problemu i znalezienia szybko rozwi膮zania, nie b臋dzie zaczyna艂 wypowiedzi od d艂ugiej historii, ale skoncentruje si臋 na faktach oraz na 鈥瀟u i teraz鈥.

Takie podej艣cie na pewno u艂atwi kontakty i b臋dzie sprzyja膰 efektywnemu dzia艂aniu, przyk艂adowo podczas rozmowy o prac臋. Po jakim艣 czasie 鈥瀦awodnik鈥 dostrze偶e potrzeby snucia opowie艣ci przez 鈥瀙artnera鈥 i zobaczy, 偶e jemu r贸wnie偶 pomaga to zebra膰 dodatkowe informacje i zobaczy膰 rzeczy, kt贸rych po prostu nie widzi. 艢wiadomo艣膰, 偶e wszystkie style my艣lenia i dzia艂ania s膮 dobre i ka偶dy jest potrzebny wp艂ywa na akceptacj臋 siebie i innych zar贸wno w tych silnych jak i w tych s艂abych stronach.

Zdaniem psychologa Mih谩ly Cs铆kszentmih谩lyiego, autora teorii przep艂ywu (鈥瀎low鈥) najwy偶sz膮 satysfakcj臋 偶yciow膮 przynosi realizacja ambitnych zada艅, w kt贸rych cz艂owiek aktywnie wykorzystuje w dzia艂aniu swoje silne strony. W 鈥瀞tanie uskrzydlenia鈥 osi膮gamy pe艂ni臋 koncentracji, zaanga偶owania i produktywno艣ci.

Cz臋sto d艂ugo szukamy swojego powo艂ania. Nie wiemy, co jest dla nas dobre, ale nie mo偶na si臋 poddawa膰. Gra idzie o ponad 30 lat 偶ycia – tyle czasu po艣wi臋ca przeci臋tnie Polak na prac臋 zawodow膮 wg oblicze艅 Eurostatu. Nikt nie chcia艂by straci膰 go na prac臋, kt贸rej nie znosi, prawda?

鈥lbo szkodzi膰

Czerpanie satysfakcji z zaj臋cia zawodowego minimalizuje ryzyko wypalenia zawodowego. To jednak nie znaczy, 偶e ca艂kowicie go unikniemy. 艁atwo zatraci膰 si臋 w pracy, kt贸r膮 uwielbiamy. Jak do tego nie dopu艣ci膰? Rozwi膮zanie jest proste, cho膰 wiele os贸b kompletnie je ignoruje. Z Og贸lnopolskiego Badania Satysfakcji Pracy 2016 wynika, 偶e co 4-tego Polaka dopada wypalenie zawodowe. Natomiast raport TNS Polska wskazuje, 偶e 40 proc. pracownik贸w warszawskiego 鈥濵ordoru鈥, przyznaje si臋 do objaw贸w wypalenia. Ponadto 15 proc. z nich ju偶 jad膮c do pracy odczuwa du偶y stres. Tymczasem wi臋kszo艣膰 os贸b, kt贸re pracuje w biurowcach, to ludzie m艂odzi. Maj膮 przed sob膮 perspektyw臋 pracy przez kolejne dekady. Co b臋dzie dalej, je艣li teraz nie znajd膮 sposobu na wypalenie?

Zdaniem Tony鈥檈go Schwarza, autora ksi膮偶ek i eksperta od zarz膮dzania energi膮, osoba wypalona zawodowo ma spory niedob贸r energii przynajmniej w jednej z 4 ”baterii”, kt贸re zasilaj膮 na co dzie艅 ka偶dego cz艂owieka.

S膮 to:

– umys艂
– emocje
– dusza
– cia艂o

Zaniedbanie kt贸rejkolwiek z nich powoduje zachwianie r贸wnowagi i wcze艣niej czy p贸藕niej prowadzi do roz艂adowania kolejnych baterii. Wniosek z tego, 偶e regularnie trzeba dba膰 o form臋 fizyczn膮, prawid艂owe od偶ywianie i zdrowie (cia艂o), relacje z bliskimi i przyjaci贸艂mi (emocje), dostarcza膰 sobie po偶ywki duchowej, chocia偶by w postaci wyj艣cia do teatru, na koncert, zaj臋cia z zakresu rozwoju osobistego, czy udzia艂u w wydarzeniu religijnym (dusza). To naprawd臋 proste, ale tak cz臋sto odk艂adamy te zaj臋cia na p贸藕niej. Jeste艣my zbyt zm臋czeni prac膮鈥. Nie jest 艂atwo spotka膰 si臋 ze znajomymi, gdy nad nami wisi trudny projekt. Jednak sama 艣wiadomo艣膰, 偶e trzeba o to zadba膰, sprawia, 偶e b臋dziemy do tego d膮偶y膰. Je艣li nie uda si臋 w tym tygodniu, to trzeba pr贸bowa膰 w kolejnym. Samodzielnie pracujemy na sw贸j dobrostan dzie艅 po dniu.

Jak wa偶ne jest, by nie przekroczy膰 cienkiej granicy wypalenie, 艣wiadcz膮 statystyki pochodz膮ce z Japonii. Szacuje si臋, 偶e rocznie z przepracowania umiera tam 10 tys. os贸b. To zjawisko kar玫shi, czyli nag艂ej 艣mier膰 bez przyczyn, kt贸re medycyna potrafi艂aby zidentyfikowa膰. Po prostu nagle bateria takiej osoby si臋 sko艅czy艂a. Cz艂owiek przesta艂 偶y膰, bo wypali艂 ca艂膮 偶yciow膮 energi臋.

Wiele os贸b d膮偶y do odniesienia sukcesu za wszelk膮 cen臋 – chc膮 mie膰 szybko i du偶o. Ba, wielu to si臋 udaje. Tyle tylko, 偶e p艂ac膮 za to utrat膮 relacji z bliskimi, rozpadem wi臋zi rodzinnych, chorobami i uzale偶nieniami. Nie warto powiela膰 tych b艂臋d贸w. Lepiej si臋gn膮膰 po skuteczne narz臋dzia i metody, kt贸re pomog膮 zdoby膰 zawodowe szczyty w spos贸b m膮dry i zr贸wnowa偶ony. Mo偶e zrobisz to wg zasady 4×4 – czyli uwzgl臋dnisz 4 style my艣lenia w komunikacji i zadbasz o 4 藕r贸d艂a energii, by zachowa膰 r贸wnowag臋?

***

Autorami tekstu s膮:

  • Patrycja Gorczyca, coach, trener, filozof, ORO Lwowska 5
  • Adam Aduszkiewicz, coach, terapeuta, filozof, ORO Lwowska 5

 

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost臋p w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid艂owego dzia艂ania strony. Je偶eli nie wyra偶asz na to zgody, mo偶esz zmieni膰 ustawienia w swojej przegl膮darce. Zobacz wi臋cej w Polityce Prywatno艣ci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close