wykluczenie cyfrowe dzieci

Jak technologie wp艂ywaj膮 na nasze 偶ycie i jak uczy膰 dzieci m膮drego z nich korzystania?

Monika Sobkowiak

Obecno艣膰 technologii w 偶yciu dziecka jest nieunikniona, a w przysz艂o艣cu b臋dzie niezb臋dna. Wa偶ne jednak, aby korzystanie z nich nie odbiera艂o dziecku szansy na harmonijny rozw贸j obu p贸艂kul m贸zgu oraz by podnosi艂o jako艣膰 jego funkcjonowania i dawa艂o rado艣膰.

Rozdzia艂 6. Przedszkolak w 艣wiecie technologii informacyjnej

Technologie w nowym kontek艣cie

Doros艂y cz臋sto korzysta z komputera. W wielu przypadkach wynika to z konieczno艣ci przygotowania materia艂贸w do pracy, poszukiwania informacji lub przeprowadzania czynno艣ci organizuj膮cych 偶ycie domowe 鈥 p艂atno艣ci, zakupy, rejestracje wizyt u lekarzy itp.

Chc膮c wskaza膰 pierwszy b艂膮d, jaki cz臋sto pope艂niamy w edukowaniu dzieci w kierunku technologii, podziel臋 si臋 kr贸tk膮 histori膮. Gdy prowadz臋 zaj臋cia, cz臋sto posi艂kuj臋 si臋 muzyk膮 pobran膮 na telefon, odtwarzan膮 na przeno艣nym g艂o艣niku. Pewnego razu telefon zawi贸d艂. Zgas艂, zamruga艂 鈥 podejrzane, zwykle inaczej reagowa艂 na ch臋膰 ods艂uchania piosenki The wheels on the bus. Moja skonsternowana mina zwr贸ci艂a uwag臋 dzieci. Wymieni艂y kilka uwag, podpowiadaj膮c, 偶e mog艂am przypadkiem wymusi膰 ponowne uruchomianie, bo to przycisk obok regulacji g艂o艣no艣ci. 呕e mog臋 mie膰 wirusa, je艣li klikn臋艂am w 艂膮cze z obcego numeru. To tak偶e prawdopodobne, 偶e aktualizuje mi si臋 Android albo po prostu telefon si臋 鈥瀦lagowa艂鈥. Kiedy o takich rzeczach swobodnie dyskutuj膮 cztero- i pi臋ciolatki, operuj膮c slangiem z gier komputerowych, budz膮 m贸j podziw granicz膮cy z przera偶eniem. Nie to jednak jest sednem. Mimo tak obszernej, specjalistycznej wiedzy na temat urz膮dzenia te same przedszkolaki nie mia艂y poj臋cia, 偶e za pomoc膮 telefonu mo偶emy sprawdzi膰 pogod臋, zadzwoni膰 i zobaczy膰 rozm贸wc臋 na ekranie, odszuka膰, jak nazywa si臋 czarny charakter z filmu Pi臋kna i Bestia, sprawdzi膰, jak nazywa si臋 najszybsze zwierz臋 na Ziemi, co jest stolic膮 Armenii czy o kt贸rej odjedzie tramwaj z przystanku widzianego za oknem. U偶ytkowa, poznawcza strona smartfona nie istnia艂a dla przedszkolak贸w 鈥 pozna艂y wy艂膮cznie aspekt rozrywkowy korzystania ze smartfona (g艂贸wnie dzieci臋ce aplikacje i YouTube).

PRZECZYTAJ TAK呕E: ZACH臉CAJMY DZIECI DO W艁ASNYCH POSZUKIWA艃

To, co dobrego mo偶emy zrobi膰 dla dziecka, to pokaza膰 mu, jak sprawdzi膰 pogod臋, gdy nie wie, jakie ubrania wybra膰 na nadchodz膮cy dzie艅. Mo偶emy zach臋ca膰 dziecko do pytania g艂osowego o interesuj膮ce tematy (wyszukiwarki umo偶liwiaj膮 g艂osowe zadawanie pyta艅). W ka偶dej naturalnej sytuacji, gdy dziecko czego艣 nie wie, mo偶emy wskaza膰 mu pomocn膮 drog臋 do uzyskania interesuj膮cej wiedzy w internecie. Pozwoli to spojrze膰 z innej perspektywy na narz臋dzie s艂u偶膮ce dotychczas jedynie do zabawy (grania w gry i ogl膮dania bajek). To wa偶ne, 偶eby nasz podopieczny ju偶 od najm艂odszych lat budowa艂 skojarzenia komputera (tabletu itp.) ze zdobywaniem wiedzy i poszukiwaniem interesuj膮cych informacji.

[…]

Obs艂uga komputera

Komputery maj膮 swoje potrzeby i cen臋 鈥 cz臋sto niema艂膮. Z tego wzgl臋du warto uczy膰 dziecko szacunku i dba艂o艣ci o nie. Poza oczywistymi rzeczami, takimi jak unikanie upuszczania, zalewania i pozostawiania sprz臋tu w艂膮czonego przez d艂u偶szy czas, nale偶y nauczy膰 dziecko r贸wnie偶 poprawnego uruchamiania i wy艂膮czania aplikacji, gier i samego urz膮dzenia. Dodatkowo, je艣li dziecko do swojej zabawy wykorzystuje smartfon, nale偶y ostrzec je przed konsekwencjami przypadkowego po艂膮czenia z numerem alarmowym.

Na co jeszcze warto zwr贸ci膰 uwag臋 i jakie aktywno艣ci podj膮膰 z dzieckiem w wieku przedszkolnym?

  • Nazywanie i rozumienie dzia艂ania akcesori贸w 鈥 myszki, pendrive鈥檃, p艂yty CD.
  • Samodzielne korzystanie ze sprz臋tu 鈥 uruchamianie interesuj膮cej aplikacji, wykonywanie zdj臋膰, kr臋cenie film贸w, poszukiwanie kolorowanki itp.
  • Poszukiwanie odpowiedzi na zadane pytania za pomoc膮 wyszukiwarki.
  • Zapoznanie z prostymi programami 鈥 Paintem, edytorem tekst贸w, dzieci臋cymi aplikacjami ucz膮cymi programowania i animacji.
  • Poszukiwanie mo偶liwo艣ci ulepsze艅 sprz臋t贸w 鈥 dostrzeganie niedostatk贸w i wad to podstawa rozwojowej zmiany. Niewygoda trzymania telefonu w r臋ku podczas dzwonienia przyczyni艂a si臋 do wykorzystania w trakcie wykonywania po艂膮cze艅 technologii Bluetooth, a cz臋sta konieczno艣膰 korzystania z komputera poza domem 鈥 do skonstruowania laptopa. By膰 mo偶e problemy, kt贸re dzi艣 naucz膮 si臋 dostrzega膰 najm艂odsi, przyczyni膮 si臋 do kolejnej rozwojowej metamorfozy komputer贸w.

To, co w wieku przedszkolnym najbardziej istotne, to poznanie mo偶liwo艣ci komputer贸w i internetu w zakresie realnie przydatnym dziecku. Wa偶ne, 偶eby to, czego chcemy nauczy膰 dziecko, wi膮za膰 z rzeczywisto艣ci膮 鈥 sprawdzi膰 pogod臋 na kolejny dzie艅 przed wybraniem stroju, przygotowa膰 laurk臋 w programie graficznym, kt贸r膮 potem dziecko wydrukuje, odszuka膰 piosenk臋, kt贸rej dziecko lubi s艂ucha膰, lub obejrze膰 film instrukta偶owy dotycz膮cy interesuj膮cego dziecko eksperymentu (kt贸ry oczywi艣cie w dalszym kroku przedszkolak przeprowadzi). Takie podej艣cie sprawi, 偶e dziecko nauczy si臋 widzie膰 w komputerze i pokrewnych sprz臋tach nie tylko zabaw臋, lecz tak偶e u偶yteczne mo偶liwo艣ci.

Poszukiwanie informacji

Je艣li czego艣 nie wiemy 鈥 鈥瀏ooglujemy鈥. Ca艂e szcz臋艣cie, 偶e mamy dzi艣 t臋 mo偶liwo艣膰 鈥 ja wci膮偶 mam w pami臋ci dwunastotomow膮 encyklopedi臋, kt贸rej samo wydobycie z rega艂u stanowi艂o problem. Szczerze w膮tpi臋, by ksi膮偶kowe tomy encyklopedii stanowi艂y dzi艣 istotn膮 warto艣膰 (poza sentymentaln膮 i kolekcjonersk膮). Internet jest podr臋czny 鈥 to nieograniczona wiedza, kt贸ra jest niemal偶e zawsze na wyci膮gni臋cie r臋ki. To ogromne udogodnienie wymaga jednak od nas zwi臋z艂ego i trafnego formu艂owania zapyta艅. Doros艂y wie albo przynajmniej domy艣la si臋, 偶e strony internetowe przeszukiwane s膮 wed艂ug klucza. Te, kt贸re oprogramowanie wyszukiwarek uzna za najbardziej trafne, l膮duj膮 na pierwszej stronie wyszukiwanego has艂a. Warto, aby przedszkolak mia艂 艣wiadomo艣膰, 偶e wyszukiwarce nie stawia si臋 nieprecyzyjnych pyta艅, a raczej poszukuje si臋 w nich pewnych fraz. Zawarta w koniecznym minimum s艂贸w informacja umo偶liwia poprawne odszukanie wynik贸w 鈥 z tego wzgl臋du warto od najm艂odszych lat uczy膰 dzieci formu艂owania zwartych hase艂 pe艂ni膮cych funkcj臋 pytania.

Zaproponuj starszemu przedszkolakowi, aby przeformu艂owa艂 pytania na has艂a:

  • czy mam dzi艣 za艂o偶y膰 kalosze? 鈫 pogoda Wroc艂aw
  • jaka rzeka przep艂ywa obok mojego domu? 鈫 Wroc艂aw rzeka
  • czy w pobliskim kinie graj膮 jak膮艣 ciekaw膮 bajk臋? 鈫 kino Wroc艂aw repertuar

W toku zaj臋膰 w przedszkolu, je艣li sytuacja temu sprzyja, warto zach臋ca膰 dzieci do ustnego formu艂owania zapyta艅 do wyszukiwarki. Dzi臋ki tej mo偶liwo艣ci nawet trzyletnie dziecko jest w stanie zada膰 pytanie i uzyska膰 na nie odpowied藕.

Powy偶szy fragment pochodzi z ksi膮偶ki 鈥Jak wspiera膰 rozw贸j przedszkolaka?鈥 Moniki Sobkowiak.

***

O AUTORCE

Monika Sobkowiak 鈥 nauczycielka wychowania przedszkolnego, neurologopeda, autorka artyku艂贸w, ksi膮偶ek i zabaw dla dzieci. Nieustannie poszukuje kreatywnych rozwi膮za艅 edukacyjnych i sposob贸w na rozwijanie tw贸rczego my艣lenia u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Prowadzi blog Pani Monia, inspiruj膮cego nauczycieli do innowacyjnego dzia艂ania w edukacji.

Zarejestruj si臋 aby otrzyma膰 newsletter

 

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost臋p w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid艂owego dzia艂ania strony. Je偶eli nie wyra偶asz na to zgody, mo偶esz zmieni膰 ustawienia w swojej przegl膮darce. Zobacz wi臋cej w Polityce Prywatno艣ci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close