Klocki uk┼éadaj─ůce si─Ö w napis BIAS

#Czy┼╝by – Nie os─ůdzaj, nie wiesz wszystkiego

Celem kampanii #czy┼╝by - Nie os─ůdzaj, nie wiesz wszystkiego Klubu Champions of Change, powo┼éanego, by inspirowa─ç siebie i innych do wprowadzania nowych standard├│w zatrudnienia oraz rozwoju pracownik├│w, jest budowanie ┼Ťwiadomo┼Ťci istnienia nie┼Ťwiadomych uprzedze┼ä (ang. unconscious bias). Artystka Mary Catherine Starr, autorka publikowanych przez nas grafik, ilustruj─ůcych to zjawisko, dzia┼éa na rzecz r├│wnouprawnienia kobiet oraz anga┼╝uje si─Ö w walk─Ö ze stereotypami, szczeg├│lnie tymi na temat macierzy┼ästwa. Pami─Ötajmy, ┼╝e cz─Östo nie wszystko jest takie, jakie wydaje si─Ö na pierwszy rzut oka. Czasem warto zastanowi─ç si─Ö kilka razy przed wydaniem instynktownej opinii.

Czym s─ů nie┼Ťwiadome uprzedzenia?

Ka┼╝dy z nas dzia┼éa wed┼éug pewnych schemat├│w i g┼é─Öboko zakorzenionych przekona┼ä – to pierwotna cecha, kt├│ra pozwala instynktownie reagowa─ç na zagro┼╝enia. Dzi─Öki niej ludzko┼Ť─ç mia┼éa mo┼╝liwo┼Ť─ç przetrwa─ç i┬á ewoluowa─ç. Niestety to, co doskonale sprawdza┼éo si─Ö w czasach prehistorycznych, wsp├│┼écze┼Ťnie mo┼╝e czasem sprawia─ç problemy. Nie┼Ťwiadome uprzedzenia wobec innych ludzi ┬áwp┼éywaj─ů na decyzje, kt├│re wydaj─ů si─Ö obiektywne, a jednak mog─ů prowadzi─ç do dyskryminacji. Na stereotypowe my┼Ťlenie o innych wp┼éywa bardzo wiele czynnik├│w – m.in. p┼ée─ç, wiek, narodowo┼Ť─ç, wygl─ůd, pochodzenie, imi─Ö czy nawet podobie┼ästwo naszych rozm├│wc├│w do nas samych lud do kogo┼Ť innego.┬á

Grafika do kampanii #Czy┼╝by

Tylko ┬╝ Polak├│w w wieku 60+ uwa┼╝a, ┼╝e jest dobrze traktowana na rynku pracy

Jednym z nie┼Ťwiadomych uprzedze┼ä, kt├│rego skutki cz─Östo wida─ç w ┼Ťrodowisku biznesowym, jest┬áageizm, czyli ocenianie ze wzgl─Ödu na wiek. Wed┼éug najnowszego┬áraportu┬áPolskiego Instytutu Ekonomicznego tylko ┬╝ os├│b w wieku powy┼╝ej 60 lat uwa┼╝a, ┼╝e s─ů dobrze traktowane na rynku pracy, a┬áblisko 70 proc. os├│b w wieku 50-59 lat wola┼éoby zatrudni─ç 30-letniego m─Ö┼╝czyzn─Ö ni┼╝ tak samo wykwalifikowanego 60-latka. Jednocze┼Ťnie od 89 proc. do 92 proc. badanych (w zale┼╝no┼Ťci od grupy wiekowej) zgodzi┼éo si─Ö z twierdzeniem, ┼╝e ludzie w wieku powy┼╝ej 60 lat s─ů bardziej odpowiedzialni, a zdaniem od 64 proc. do 77 proc. dzi─Öki do┼Ťwiadczeniu s─ů w stanie odnale┼║─ç si─Ö w nowych sytuacjach.┬á

Grafika do kampanii #Czy┼╝by

W przeprowadzonym na potrzeby badania eksperymencie 28-letni kandydaci w Warszawie otrzymywali propozycj─Ö zatrudnienia czterokrotnie cz─Ö┼Ťciej ni┼╝ ich 52-letni konkurenci. Jednocze┼Ťnie,┬áwraz ze wzrostem wymaganych przez pracodawc─Ö kwalifikacji, ros┼éa skala dyskryminacji starszych kobiet. Odsetek pozytywnych odpowiedzi, kt├│re otrzyma┼éa 52-latka poszukuj─ůca pracy niewymagaj─ůcej do┼Ťwiadczenia, wyni├│s┼é zaledwie 7,5 proc. – to najni┼╝szy wynik w ca┼éym badaniu.┬á

14 proc. kobiet przed przyj─Öciem awansu powstrzymywa┼éaby obawa, ┼╝e nie dadz─ů rady pogodzi─ç pracy z wychowaniem dzieci

Wp┼éyw na sytuacj─Ö Polek na rynku pracy niew─ůtpliwie ma fakt, ┼╝e to one zazwyczaj po┼Ťwi─Öcaj─ů kilka lat lub nawet ca┼éo┼Ť─ç swojej kariery na rzecz opieki nad dzie─çmi, czy starszymi cz┼éonkami rodziny. Jak podaje GUS, obowi─ůzki zwi─ůzane z ┼╝yciem rodzinnym to najcz─Östsza przyczyna bierno┼Ťci zawodowej kobiet w wieku produkcyjnym – w przypadku m─Ö┼╝czyzn s─ů to zazwyczaj czynniki losowe, jak choroba i niepe┼énosprawno┼Ť─ç. Kobiety w Polsce nadal zarabiaj─ů mniej ni┼╝ m─Ö┼╝czy┼║ni, dodatkowo po powrocie z urlopu macierzy┼äskiego przez 2-3 lata nie s─ů brane pod uwag─Ö, kiedy w firmie pojawia si─Ö mo┼╝liwo┼Ť─ç awansu – socjologowie nazywaj─ů to zjawisko „kar─ů za macierzy┼ästwo”. Zdaniem 79 proc. kobiet przeszkod─Ö w awansie stanowi─ů dla nich w┼éa┼Ťnie stereotypy p┼éci. Omija je te┼╝ tzw. podwy┼╝ka inflacyjna, a wi─Ökszo┼Ť─ç firm tego p├│┼║niej nie wyr├│wnuje. Trudno si─Ö wi─Öc dziwi─ç, ┼╝e w razie potrzeby to one cz─Ö┼Ťciej rezygnuj─ů z kariery, bo ma to mniejszy wp┼éyw na domowy bud┼╝et. Jednocze┼Ťnie jednak kobiety, kt├│re zdecyduj─ů si─Ö po┼Ťwi─Öci─ç wychowaniu dzieci, s─ů cz─Östo oceniane przez innych jako pozbawione ambicji. Wed┼éug badania Fundacji Sukcesu Pisanego Szmink─ů 14 proc. kobiet przed przyj─Öciem awansu powstrzymywa┼éaby obawa, ┼╝e nie dadz─ů rady pogodzi─ç pracy z wychowaniem dzieci, a zdaniem 12 proc. istotny wp┼éyw na tak─ů decyzj─Ö mia┼éoby wsparcie w opiece nad dzie─çmi i wi─Öksze partnerstwo w zwi─ůzku.┬á

Grafika do kampanii #Czy┼╝by

Ta ostatnia kwestia jednak wci─ů┼╝ stanowi problem – wed┼éug┬ádanych ZUSu┬áz urlop├│w rodzicielskich korzysta zaledwie 1 proc. m─Ö┼╝czyzn. Na rynku nadal funkcjonuje silny stereotyp, kt├│ry przypisuje kobiecie obowi─ůzek brania zwolnienia, kiedy co┼Ť dzieje si─Ö z dzieckiem. Je┼Ťli chce tak zrobi─ç ojciec, cz─Östo spotyka si─Ö z niech─Öci─ů. By─ç mo┼╝e na postrzeganie tej sytuacji wp┼éyn─ů planowane zmiany w przepisach dotycz─ůcych urlop├│w rodzicielskich, kt├│ra zak┼éadaj─ů jego podzia┼é mi─Ödzy oboje rodzic├│w.┬á

Nie┼Ťwiadome uprzedzenia s─ů tak silne, ┼╝e przejmuje je nawet sztuczna inteligencja, wy┼éapuj─ůc pewne niuanse i wzorce zachowa┼ä w wypowiedziach, na podstawie kt├│rych uczy si─Ö ludzkich zachowa┼ä. Jedyn─ů drog─ů zapobiegania dyskryminacji wynikaj─ůcej z nie┼Ťwiadomych uprzedze┼ä jest┬á┼Ťwiadomo┼Ť─ç ich istnienia, niepoddawanie si─Ö pierwszym wra┼╝eniom i zastanawianie si─Ö nad powodami konkretnych decyzji, a w firmach –┬áwprowadzanie procedur┬ámaj─ůcych im zapobiega─ç, np. dbanie o r├│┼╝norodno┼Ť─ç przy budowaniu zespo┼é├│w i r├│wne traktowanie grup dyskryminowanych w stosunku do innych.┬á

Grafika do kampanii #Czy┼╝by