Sandra Panu艣 o tym, czym jest l臋k a strach oraz autorytet

L臋k kontra strach. Jak je odr贸偶ni膰 i ujarzmi膰?

Sandra Panu艣

Strach i l臋k cz臋sto naprzemiennie u偶ywane s膮 w naszym s艂owniku. Mamy poczucie, 偶e jedno i drugie s艂owo oznacza t臋 sam膮 emocj臋, a tu niespodzianka! L臋k i strach r贸偶ni sama przyczyna ich powstawania.

 

Przyjrzyjmy si臋 najpierw strachowi. Czym jest i sk膮d si臋 bierze?

Strach to jedna z podstawowych cech pierwotnych maj膮cych swe 藕r贸d艂o w instynkcie przetrwania. Strach rodzi si臋 w m贸zgu 鈥 w ciele migda艂owatym, kt贸re z kolei przekazuje impulsy do podwzg贸rza, na skutek czego organizm produkuje adrenalin臋. Spotykasz nied藕wiedzia w lesie to Tw贸j umys艂 daje automatycznie informacj臋 zwrotn膮 鈥瀙ora ucieka膰鈥. W sytuacjach realnego zagro偶enia, naturaln膮 reakcj膮 naszego organizmu jest np. odruch silnego napi臋cia mi臋艣ni, a w konsekwencji ucieczka lub walka (z nied藕wiedziem walczy膰 nie polecam). Strach ma te偶 stron臋 pozytywn膮, efektem jest ochrona nas lub naszego interesu. 呕yj膮c w jaskiniach nie przetrwaliby艣my d艂ugo bez tej, ratuj膮cej 偶ycie, reakcji.

Czym zatem jest l臋k?

L臋k jest zwi膮zany z przewidywaniem nadchodz膮cego z zewn膮trz lub pochodz膮cego z wewn膮trz organizmu niebezpiecze艅stwa. Objawiany jako uczucie napi臋cia, skr臋powanie, zagro偶enie. Jest on procesem wewn臋trznym, niezwi膮zanym z bezpo艣rednim zagro偶eniem lub b贸lem. Ludzie podatni na l臋k wchodz膮 w tryb skanowania – szukaj膮 wok贸艂 siebie niebezpiecze艅stwa, sytuacji, ludzi, kt贸rych powinni si臋 obawia膰. Zachowania obserwowane podczas stan贸w l臋kowych: unikanie miejsc, ludzi, niewychodzenie z domu, wychodzenie wcze艣niej ze spotka艅.

W jaki spos贸b tworzy si臋 l臋k?

Pierwszy etap – powstaje my艣l np. Nie poradz臋 sobie z tym zadaniem, na pewno wydarzy si臋 co艣 z艂ego.
Drugi etap – powstaje emocja l臋ku np. czujemy szybsze bicie serca, pocenie si臋, dr偶enie.
Trzeci etap – zachowanie: ucieczka lub walka np. nie idziemy na wyznaczone spotkanie.

A jak tworzy si臋 strach?

Strach pojawia si臋 w chwili realnego zagro偶enia (nadje偶d偶aj膮cy w naszym kierunku samoch贸d), za艣 l臋k ma charakter irracjonalny, wynika z wyobra偶onego niebezpiecze艅stwa albo przewidywanego zagro偶enia (wyobra偶enia o przeciwno艣ciach przy zmianie pracy).

PRZECZYTAJ TAK呕E: Czego nie je艣膰, kiedy si臋 stresujesz? 5 rzeczy, kt贸rych nale偶y unika膰, kiedy masz gorszy moment

Jak sobie radzi膰 z l臋kiem?

Zamiana my艣li (destrukcyjnych na wspieraj膮ce) b臋dzie powodowa膰 nowe emocje i w rezultacie ko艅cowym nowe zachowania. Je艣li czujesz, 偶e nie potrafisz sobie sama z t膮 zmian膮 poradzi膰 polecam spotkanie ze specjalist膮. Ale mo偶e warto zacz膮膰 od wykonania pewnego zadania.

Zadanie prowadz膮ce do spojrzenia z nowej perspektywy na nasz l臋k

Skoro unikanie sytuacji i u偶ywanie zachowa艅 dla nas bezpiecznych daje ulg臋 tylko kr贸tkoterminowo, ale podtrzymuje nasz l臋k d艂ugoterminowo to mo偶e warto zachowa膰 si臋 na opak, konfrontuj膮c si臋 z tym, czego si臋 boimy.
We藕 kartk臋 i d艂ugopis i pisz!

1. Najpierw wypisz rzeczy, kt贸rych unikasz, przed kt贸rymi czujesz l臋k.
2. Narysuj skal臋 od 1 do 10, umie艣膰 tam sw贸j l臋k do danej sytuacji i odpowiedz na pytania:

  • W jakim miejscu jest ten l臋k na skali od 1 do 10?
  • W jakim miejscu chc臋, aby si臋 znalaz艂?
  • Co mog臋 zacz膮膰 ju偶 teraz robi膰, aby si臋 tam znalaz艂? Jakie mam umiej臋tno艣ci, aby przenie艣膰 si臋 bli偶ej oczekiwanego celu?

Mo偶e pomog膮 Ci te偶 poni偶sze pytania:

  • Czy l臋ki, kt贸re wypisa艂am to fakt, czy przekonanie?
  • Co jest najgorsze i najlepsze w tym co mo偶e si臋 wydarzy膰?
  • Jakiej rady udzieli艂bym mojej kole偶ance z pracy w tej sytuacji?

***

O autorce:

Sandra Panu艣 – Coach ICC, terapeutka TSR i Ambasadorka programu Sukces TO JA. Organizatorka autorskich kobiecych spotka艅 鈥濸orozmawiajmy o鈥︹ w P艂ocku. Autorka e-booka 鈥濵oc zmiany鈥 i doradca wizerunkowy. Prowadzi warsztaty grupowe oraz konsultacje indywidualne online i stacjonarnie. Wsp贸艂autorka podcastu 鈥濻ukces Talks鈥.