Pracuj膮ca mama na home offcie. Macierzy艅tswo a praca

Czy to koniec ery Matki Polki?

Zdaniem 55% kobiet, Polska nie jest dobrym krajem do tego, 偶eby rodzi膰 dzieci i zak艂ada膰 rodzin臋. Zobacz pe艂ne dane!

Wed艂ug danych szacunkowych w Polsce w 2020 roku urodzi艂o si臋 355 tysi臋cy dzieci, czyli o 20 tysi臋cy mniej [1] ni偶 rok wcze艣niej. W po艂owie maja firma badawcza SW Research wraz z Katarzyn膮 Pawlikowsk膮 i agencj膮 Garden of Words zapyta艂a Polki w wieku 16-44 lat, co my艣l膮 o posiadaniu dzieci. Dlaczego rodzi si臋 ich tak ma艂o i co jest dla kobiet wa偶ne, opr贸cz macierzy艅stwa? Zdaniem 55% kobiet, Polska nie jest dobrym krajem do tego, 偶eby zak艂ada膰 rodzin臋 i realizowa膰 si臋 w macierzy艅stwie [2].

Macierzy艅stwo a praca. Na byciu matk膮 艣wiat si臋 nie ko艅czy

Bez wzgl臋du na wiek dla po艂owy przebadanych Polek bardzo wa偶ny jest rozw贸j zawodowy i dost臋p do dobrej pracy (56%) oraz utrzymanie niezale偶no艣ci finansowej (49%). Nie jest to jednak nowy trend. Cenimy prac臋 i chcemy si臋 rozwija膰, zar贸wno zawodowo, jak i w 偶yciu osobistym, co mo偶emy dostrzec w r贸偶nych badaniach przeprowadzanych w ci膮gu kilku ostatnich lat. Ju偶 w 2018 [3] roku w艣r贸d najwa偶niejszych obszar贸w, kt贸rymi powinien zaj膮c si臋 rz膮d, kobiety wymienia艂y prac臋 oraz gospodark臋, zaraz po s艂u偶bie zdrowia, a posiadanie dobrej pracy wa偶ne by艂o dla 84% Polek.

(Nie) Matka Polka. Czy kariera idzie w parze z macierzy艅stwem?

Okazuje si臋, 偶e mimo i偶 w przestrzeni publicznej pokazujemy kobiety, kt贸re idealnie 艂膮cz膮 bycie matk膮 i profesjonalistk膮 spe艂niaj膮c膮 si臋 zawodowo oraz w 偶yciu osobistym, te role nie zawsze id膮 w parze. Prawie 33% badanych zwraca uwag臋 na fakt, 偶e matki w Polsce musz膮 rezygnowa膰 z pracy, 偶eby zajmowa膰 si臋 dzieckiem. Wiele Polek (32%) uwa偶a tak偶e, 偶e czasami dla kobiety wa偶niejsza jest kariera ni偶 macierzy艅stwo. Niepewno艣膰 ekonomiczna oraz nier贸wno艣ci kobiet na rynku pracy odciska sw贸j 艣lad na decyzji o posiadaniu potomstwa. Polki w艣r贸d przyczyn tego, dlaczego kobiety coraz rzadziej maj膮 dzieci lub nie decyduj膮 si臋 na nie wskazuj膮, 偶e nie chc膮 rezygnowa膰 z pracy z obawy, 偶e nie b臋d膮 mia艂y gdzie wr贸ci膰 (35% og贸艂u i 37% matek), oraz 偶e kobiet nie sta膰 nas na dziecko, poniewa偶 ich zarobki s膮 zbyt niskie (prawie 35%).聽

Infografika przedstawiaj膮ce co Polki s膮dz膮 o macierzy艅stwie i karierze zawodowej

Macierzy艅stwo a praca. Co ma decyduj膮cy wp艂yw?

Jednak nie tylko sytuacja finansowa kobiet ma decyduj膮cy wp艂yw na decyzj臋 o zostaniu matk膮. Ogromne znaczenie ma r贸wnie偶 wsparcie, jakie mo偶emy otrzyma膰 od pa艅stwa.

Na pytanie: czy Polska jest dobrym krajem do tego, 偶eby zak艂ada膰 rodzin臋 i mie膰 dzieci? A偶 55% kobiet odpowiedzia艂o przecz膮co. Po zaw臋偶eniu grupy badanych tylko  do tych, kt贸re nie maj膮 dzieci, odsetek negatywnych odpowiedzi wynosi blisko 65% kobiet.

W艣r贸d g艂贸wnych powod贸w takiego stanu rzeczy kobiety wymieniaj膮 dwa czynniki: brak faktycznego wsparcia systemowego dla rodziny oraz dost臋pu do niezb臋dnych us艂ug (38%), a tak偶e ograniczanie podstawowych wolno艣ci obywatelskich (blisko 37%).

R贸wnie偶 niepewno艣膰 i strach o zdrowie swoje, jak i dziecka, ma w tym przypadku ogromny wp艂yw na decyzje Polek dot. zak艂adania rodziny. Badanie 鈥濸olki o macierzy艅stwie 2021鈥 pokaza艂o, 偶e nieco ponad 30% kobiet uwa偶a, i偶 Polki boj膮 si臋 ewentualnej niepe艂nosprawno艣ci dziecka, a w naszym kraju nie ma rozwi膮za艅 skierowanych do rodzin dzieci z niepe艂nosprawno艣ciami. R贸wnie偶 prawie 30% badanych wskazuje, 偶e nie decyduje si臋 na rodzicielstwo, z powodu braku dost臋pu do legalnej aborcji w przypadku wykrycia ci臋偶kich wad p艂odu.

A co je艣li chcemy, ale nie mo偶emy?

Nawet co pi膮ta respondentka wskazuje na brak dost臋pno艣ci metody in vitro przy problemach z p艂odno艣ci膮, co jest powa偶nym problemem i niejednokrotnie uniemo偶liwia posiadanie potomstwa.

Nie ma planety B

33% kobiet wskazuje, 偶e Polki rodz膮 rzadziej, poniewa偶 nie chc膮 mie膰 dzieci. Co ciekawe, coraz wi臋cej, zw艂aszcza m艂odych os贸b, jest 艣wiadomych wp艂ywu naszych dzia艂a艅 na 艣rodowisko. Dostrzegamy zagro偶enia zwi膮zane z kryzysem klimatycznym oraz to, 偶e kondycja planety nie jest najlepsza. W zwi膮zku z tym od kilku lat na sile przybiera ruch BirthStrike, kt贸rego cz艂onkinie nie chc膮, by ich dzieci cierpia艂y z powodu zmian klimatycznych. Jak wynika z badania nieca艂e 10% kobiet uwa偶a, 偶e Polki nie maj膮 dzieci w zwi膮zku ze zwi臋kszaj膮cym si臋 zanieczyszczeniem 艣rodowiska i szybko zmieniaj膮cym si臋 klimatem.

Nic o nas bez nas

Na pocz膮tku 2020 roku w badaniu jakie przeprowadzili艣my z SW Research Polki uwa偶a艂y, 偶e kobiety b臋d膮 mie膰 coraz wi臋cej do powiedzenia w biznesie, gospodarce, polityce i 偶yciu spo艂ecznym, a ich g艂os zacznie odgrywa膰 wi臋ksz膮 rol臋 w przestrzeni publicznej (59,2%). Dostrzega艂y tak偶e w swoim najbli偶szym otoczeniu bardzo kompetentne kobiety, kt贸re powinny, ich zdaniem, zajmowa膰 wy偶sze i bardziej wp艂ywowe stanowiska.

W dalszym ci膮gu dla Polek, opr贸cz bycia matk膮 istotne jest tak偶e poczucie sprawczo艣ci (30%), wp艂yw na swoje 偶ycie oraz wolno艣ci obywatelskie i decydowanie o swoim kraju (27%).

Kobiety staj膮 si臋 coraz bardziej autonomiczne, zaczynaj膮 te偶 rozumie膰 i wdra偶a膰 w 偶ycie has艂o 鈥瀗ic o nas bez nas鈥. Polki chc膮 偶y膰 w kraju nowoczesnej demokracji i r贸wnych szans dla wszystkich. Ju偶 ostatnie wybory samorz膮dowe pokaza艂y, jak budzi si臋 艣wiadomo艣膰 obywatelska Polek, a ubieg艂oroczne protesty na ulicach w takiej optyce nie powinny nikogo dziwi膰. Wielka zmiana 艣wiadomo艣ciowa, kt贸r膮 widzia艂am ju偶 badaniach w 2012 [1] roku zaczyna zatacza膰 coraz szersze kr臋gi. Spo艂ecze艅stwo si臋 zmienia, poniewa偶 zmieniaj膮 si臋 Polki. Ten proces bardzo przyspiesza tak偶e z powodu niezrozumienia jego 藕r贸de艂 i struktury oraz anachroniczno艣ci (wr臋cz wsteczno艣ci) obecnej w艂adzy oraz Ko艣cio艂a 鈥 dodaje Katarzyna Pawlikowska.

[1] 殴r贸d艂o: GUS

[2] Badanie zosta艂o zrealizowane w dniach 11-12.05.2021 r. przez agencj臋 badawcz膮 SW Research we wsp贸艂pracy z Katarzyn膮 Pawlikowsk膮 i Garden of Words na reprezentatywnej pr贸bie n=511 kobiet w wieku 16-44 lata
w ramach badania omnibusowego OmniWatch48. Metoda: wywiady online, CAWI. 殴r贸d艂o pr贸by: panel badawczy SW PANEL.

[3]聽殴r贸d艂o: GUS

[4] Katarzyna Pawlikowska, Dominika Maison- Dom badawczy Maison 鈥濸olki same o sobie鈥