Rozwijasz start-up? Nie daj sobie wm├│wi─ç, ┼╝e co┼Ť nie jest dla ciebie

Dagny Kurdwanowska

Problem zu┼╝ytych opon dotyczy ka┼╝dego z nas i nie ko┼äczy si─Ö na zakupie nowego auta. One gdzie┼Ť zalegaj─ů i w ko┼äcu natura wystawi nam za to rachunek ÔÇô m├│wi Martyna Sztaba, CEO i co-founderka Syntoil, start-upu clean-techowego, kt├│ry proponuje rozwi─ůzanie dla tego globalnego problemu. W styczniu zwyci─Ö┼╝y┼éa w polskiej edycji konkursu Chivas Venture. W maju b─Ödzie reprezentowa─ç Polsk─Ö podczas ┼Ťwiatowego fina┼éu w Amsterdamie. O tym, dlaczego problem zu┼╝ytych opon jest tak wa┼╝ny, jak─ů ma wizj─Ö rozwoju Syntoil oraz co dzi┼Ť uwa┼╝a za sw├│j sukces Martyna Sztaba opowiedzia┼éa Dagny Kurdwanowskiej.

Syntoil zwyciężył w polskiej edycji Chivas Venture. Pokonał ponad 100 start-upów. Jest poczucie satysfakcji?

Satysfakcja jest przez moment, a potem trzeba zacz─ů─ç planowa─ç dalsz─ů prac─Ö. Polski etap jest przepustk─ů do globalnych fina┼é├│w, ale one oznaczaj─ů po prostu d┼éugie godziny sp─Ödzone na due dilligence, przygotowaniach do pitchu, zbieraniu g┼éos├│w publiczno┼Ťci i akceleracji w Londynie. Wi─Öc jasne ÔÇô fajnie jest wygrywa─ç, ale to zawsze oznacza, ┼╝e p├│┼║niej musisz si─Ö postara─ç jeszcze bardziej.

Syntoil produkuje instalacje do przetwarzania zu┼╝ytych opon i odpad├│w gumowych na komercyjne produkty. Jak rodzi┼é si─Ö ten pomys┼é? Jakie by┼éy jego pocz─ůtki?

Moi wsp├│lnicy Bogdan Sztaba i Piotrek Jaszek wpadli na ten pomys┼é kilka lat temu przy wysypisku ┼Ťmieci. Chcieli przerabia─ç plastiki na paliwa, ale okaza┼éo si─Ö to w tamtym czasie ma┼éo realne. Plastiki s─ů bardzo niejednorodne – jest ich wiele rodzaj├│w, przerabia si─Ö je r├│┼╝nymi metodami. I ci─Ö┼╝ko je segregowa─ç. Moi wsp├│lnicy zauwa┼╝yli te┼╝ wtedy, jak powa┼╝nym problemem s─ů zu┼╝yte opony, a w przeciwie┼ästwie do plastik├│w s─ů du┼╝o bardziej jednorodne. Sprawdzili dost─Öpne rozwi─ůzania na rynku i okaza┼éo si─Ö, ┼╝e wszystkie s─ů wadliwe – technologicznie, biznesowo, itd. Stwierdzili, ┼╝e mog─ů to zrobi─ç lepiej na ka┼╝dym poziomie.

Problem, kt├│ry staracie si─Ö rozwi─ůza─ç jest powa┼╝ny. Tylko w USA produkuje si─Ö 490 mln opon rocznie, z czego tylko minimaln─ů cz─Ö┼Ť─ç mo┼╝na przetworzy─ç. Wasze rozwi─ůzanie mo┼╝e to zmieni─ç?

Zasoby na Ziemi s─ů ograniczone – mam nadziej─Ö, ┼╝e ju┼╝ wszyscy dzisiaj zdajemy sobie z tego spraw─Ö. Odpady s─ů zbyt cenne ┼╝eby je spala─ç, kiedy olbrzymi─ů cz─Ö┼Ť─ç z nich mo┼╝emy u┼╝y─ç powt├│rnie przetwarzaj─ůc w procesach opartych o gospodark─Ö obiegu zamkni─Ötego (circular economy). To w┼éa┼Ťnie robimy z oponami, przetwarzamy je w zr├│wnowa┼╝onym autorskim procesie na produkty, kt├│re ponownie mog─ů zosta─ç u┼╝yte do produkcji gumy.

PRZECZYTAJ TAK┼╗E: Od zawsze marzy┼éam o czym┼Ť, co sama stworz─Ö

Na jakie wyzwania natrafi┼éa┼Ť tworz─ůc Syntoil?

Jak pokaza─ç, ┼╝e problem zu┼╝ytych opon dotyczy ka┼╝dego z nas i nie ko┼äczy si─Ö na zakupie nowego auta. One gdzie┼Ť zalegaj─ů i w ko┼äcu natura wystawi nam za to rachunek.

A jak widzisz dalszy rozw├│j tego projektu ÔÇô co w planach?

W planach – najpierw Polska, a potem kolejne rynki zagraniczne. Obecnie skupiamy si─Ö na projekcie zwi─ůzanym ┼Ťci┼Ťle z recovered carbon black, czyli sadz─ů techniczn─ů pozyskiwan─ů z surowc├│w wt├│rnych. Mo┼╝na j─ů wykorzysta─ç w ogromnej ilo┼Ťci produkt├│w gumowych. A ludzie maj─ů coraz wi─Öksz─ů ┼Ťwiadomo┼Ť─ç ekologiczn─ů, np. w przypadku produkt├│w z plastiku coraz cz─Ö┼Ťciej zwracaj─ů uwag─Ö, czy s─ů one z recyklingu. Nasza ┼Ťwiadomo┼Ť─ç b─Ödzie si─Ö stopniowo poszerza┼éa o kolejne obszary. Ja np. chcia┼éabym wiedzie─ç, czy buty, kt├│re kupi┼éam, zosta┼éy zrobione z surowc├│w wt├│rnych, a nie z sadzy powsta┼éej w wyniku spalania paliw, gdzie wytwarza si─Ö olbrzymie ilo┼Ťci dwutlenku w─Ögla.

A co da┼éa realizacja tego projektu tobie? Czego o sobie si─Ö nauczy┼éa┼Ť realizuj─ůc to przedsi─Öwzi─Öcie?

W ka┼╝dym moim przedsi─Öwzi─Öciu wa┼╝ny jest wp┼éyw, kt├│ry dany projekt ma na ludzi, ┼Ťrodowisko, zastane status quo – tym razem mam mo┼╝liwo┼Ť─ç i przywilej uczestniczy─ç w takim, kt├│rego dzia┼éanie ma olbrzymi impakt i na zmniejszenie ilo┼Ťci odpad├│w na ┼Ťwiecie i to w jaki spos├│b sobie z nim poradzimy. O sobie? Prawd─Ö m├│wi─ůc, rzadko my┼Ťl─Ö o sobie, bo wydaje mi si─Ö, ┼╝e rzeczy, kt├│re robi─Ö i ludzie, z kt├│rymi pracuj─Ö s─ů wa┼╝niejsi. Pewnie ┼╝aden trener rozwoju osobistego, by tego nie pochwali┼é.

Patrz─ůc na swoje dotychczasowe do┼Ťwiadczenia, co mog┼éaby┼Ť poradzi─ç innym kobietom, kt├│re rozwijaj─ů swoje start-upy?

┼╗eby s┼éucha┼éy dobrych rad, ale korzysta┼éy tylko i wy┼é─ůcznie z tych, co do kt├│rych maj─ů najwi─Öksze przekonanie. ┼╗eby s┼éucha┼éy siebie, tego co im m├│wi wiedza, do┼Ťwiadczenie i intuicja – rozumiana, nie jako hokus pokus, tylko raczej jako zgoda ze sob─ů. ┼╗eby nigdy nie da┼éy sobie wm├│wi─ç, ┼╝e nie s─ů dostatecznie dobre w czym┼Ť, albo, ┼╝e co┼Ť nie jest dla nich. Albo ┼╝e co┼Ť jest zarezerwowane tylko dla m─Ö┼╝czyzn, albo ┼╝e jest co┼Ť takiego jak ÔÇťm─Öski biznesÔÇŁ albo ÔÇťm─Öska bran┼╝aÔÇŁ – bo nie ma takich rzeczy. ┼╗eby nigdy, przenigdy nie da┼éy sobie wm├│wi─ç, ┼╝e m─Ö┼╝czy┼║ni maj─ů analityczny umys┼é i nie ulegaj─ů emocjom, a kobiety wr─Öcz przeciwnie – bo to po prostu nie jest prawda. I je┼╝eli kto┼Ť tak m├│wi, to ┼Ťwiadczy o jego g┼é─Öbokiej niewiedzy i niezrozumieniu ┼Ťwiata, w kt├│rym ┼╝yjemy. I ┼╝eby nie ba┼éy si─Ö pora┼╝ek, one s─ů po to, ┼╝eby m├│c si─Ö na nich uczy─ç. Pora┼╝ka to nic z┼éego, po prostu jest. Wa┼╝ne, ┼╝eby nauczy─ç si─Ö z nich spokojnie wychodzi─ç i budowa─ç nowe rzeczy.

A jakie s─ů 3 najwa┼╝niejsze rzeczy, o kt├│rych nie mo┼╝na zapomnie─ç, kiedy prowadzi si─Ö start-up?

Realny biznesplan, wybitny zespół, potrzeba rynku.

Co dzi┼Ť uwa┼╝asz za sw├│j sukces?

S─ů dwa takie, kt├│rymi chcia┼éabym si─Ö podzieli─ç: zawodowy i prywatny. Pierwszy to to, ┼╝e mog─Ö pracowa─ç z wybitnymi lud┼║mi i pracowa─ç nad projektem, kt├│ry w realny spos├│b pomaga innym i ┼Ťrodowisku. Nie ka┼╝dy ma tak─ů mo┼╝liwo┼Ť─ç, zdaj─Ö sobie z tego spraw─Ö ÔÇô dlatego uwa┼╝am, to za pewnego rodzaju szcz─Ö┼Ťcie. Prywatny, to spos├│b w jaki ┼╝yj─Ö. Mam dobre, proste ┼╝ycie, pe┼éne ci─Ö┼╝kiej pracy, nieko┼äcz─ůcych si─Ö wyzwa┼ä i problem├│w, ale przechodz─Ö przez nie z m─ůdrymi lud┼║mi. Wiesz, moje ┼╝ycie nie jest jako┼Ť specjalnie rozrywkowe tj. nie prze┼╝ywam niesamowitych przyg├│d na Instagramie, nie prowadz─Ö kolorowego ┼╝ycia w social mediach za pieni─ůdze sponsor├│w, prowadz─Ö raczej stonowane ┼╝ycie oparte o prac─Ö, pasj─Ö, excele, rozmowy z lud┼║mi, du┼╝o je┼╝d┼╝─Ö na rowerze, s┼éucham podcast├│w w tramwajach, nikomu nie zazdroszcz─Ö i z nikim nie chcia┼éabym si─Ö zamieni─ç. Dla mnie to jest w┼éa┼Ťnie sukces.