Osoba niewidoma na fotelach kinych

Fakty, mity i stereotypy, czyli 5 rzeczy, kt贸rych nie wiesz o osobach z niepe艂nosprawno艣ciami

Marta Piwowarksa, Fundacja Kultury bez Barier

Czy ka偶d膮 niepe艂nosprawno艣膰 wida膰 na pierwszy rzut oka? Czy osoby nies艂ysz膮ce chodz膮 na koncerty, a niewidome do kina? Jak rozmawia膰 z g/G艂uchymi*? Mo偶e si臋 wydawa膰, 偶e osoby z niepe艂nosprawno艣ciami s膮 wykluczone z 偶ycia spo艂ecznego i kulturalnego, nie mog膮 za艂atwi膰 spraw w urz臋dach i nie potrafi膮 u偶ywa膰 komputer贸w i telefon贸w. Nic bardziej mylnego! Przez takie stereotypy zdarza si臋, 偶e gdy spotykamy osob臋 z niepe艂nosprawno艣ci膮, nie wiemy jak si臋 w stosunku do niej zachowa膰, dlatego nale偶y pog艂臋bia膰 swoj膮 wiedz臋 w tym temacie, by nie pope艂ni膰 gafy.

W Polsce 偶yje kilka milion贸w os贸b z niepe艂nosprawno艣ciami, w tym oko艂o 2 miliony os贸b niewidomych i niedowidz膮cych oraz oko艂o p贸艂 miliona os贸b nies艂ysz膮cych[1]. Na co dzie艅 spotykaj膮 si臋 z wieloma barierami architektonicznymi, komunikacyjnymi i cyfrowymi. Du偶a cz臋艣膰 spo艂ecze艅stwa nie zdaje sobie jednak sprawy, jak wa偶n膮 rol臋 odgrywaj膮 wszelkie udogodnienia, u艂atwiaj膮ce 偶ycie osobom z r贸偶nymi potrzebami. Marta Piwowarska, koordynatorka ds. dost臋pno艣ci i edukatorka w Fundacji Kultury bez Barier przygotowa艂a 5 fakt贸w i mit贸w, o kt贸rych warto wiedzie膰, by pozna膰 troch臋 bli偶ej 艣wiat os贸b z niepe艂nosprawno艣ciami.

1. Osoby nies艂ysz膮ce to g艂uchoniemi – MIT

Warto na pocz膮tku zwr贸ci膰 uwag臋 na to, 偶e s艂owo 鈥済艂uchy鈥 nie jest obra藕liwe, mimo to wiele os贸b boi si臋 go u偶ywa膰 my艣l膮c, 偶e kogo艣 urazi. Natomiast s艂owo 鈥済艂uchoniemy鈥 jest ju偶 reliktem przesz艂o艣ci i g/G艂usi uwa偶aj膮 je za krzywdz膮ce, poniewa偶 oznacza osob臋 zar贸wno pozbawion膮 mo偶liwo艣ci s艂yszenia, jak i w og贸le swojego j臋zyka, czyli kogo艣 z kim porozumienie staje si臋 niemo偶liwe. A g/G艂usi przecie偶 mog膮 si臋 komunikowa膰, maj膮 sw贸j j臋zyk, tworz膮 w nim sztuk臋, przyk艂adem jest poezja w j臋zyku migowym! Warto zaznaczy膰, 偶e 鈥済艂uchy鈥 pisane ma艂膮 liter膮 oznacza osob臋, u kt贸rej zdiagnozowano utrat臋 s艂uchu, natomiast s艂owo 鈥淕艂uchy鈥 zapisane wielk膮 liter膮 oznacza cz艂onka spo艂eczno艣ci, maj膮cej sw贸j odr臋bny j臋zyk i kultur臋.聽

2. Niewidomi ogl膮daj膮 filmy – FAKT

To, 偶e osoba nie widzi, nie oznacza, 偶e nie mo偶e odbiera膰 filmu czy serialu. Osoby z niepe艂nosprawno艣ci膮 wzroku korzystaj膮 z audiodeskrypcji, czyli werbalnego opisu tego co dzieje si臋 na ekranie. Osoba z niepe艂nosprawno艣ci膮 wzroku ogl膮da film, serial czy sztuk臋 w teatrze maj膮c na uszach s艂uchawki – dzi臋ki temu jest w stanie przyswoi膰 i zrozumie膰 tre艣膰, nie przeszkadzaj膮c innym widzom. Mimo to, w wi臋kszo艣ci kin taka opcja nie jest dost臋pna. Du偶o lepiej w kwestii audiodeskrypcji wypadaj膮 serwisy streamingowe oraz niekt贸re kana艂y telewizyjne. Warto zaznaczy膰, 偶e nie nale偶y si臋 ba膰 m贸wi膰 do osoby niewidomej 鈥渙bejrzyj film鈥, 鈥渮obacz teledysk鈥. Nie powinni艣my si臋 martwi膰, 偶e kto艣 si臋 za to obrazi.

3. Nie ka偶d膮 niepe艂nosprawno艣膰 wida膰 – FAKT

W贸zek to cz臋sto stereotypowe narz臋dzie przypisywane osobom z niepe艂nosprawno艣ciami. A przecie偶 nie ka偶da osoba z niepe艂nosprawno艣ci膮 ruchow膮 potrzebuje w贸zka! Ponadto niepe艂nosprawno艣ci wzroku czy s艂uchu nie dostrze偶emy na pierwszy rzut oka. Czasem mo偶emy si臋 dowiedzie膰 o czyjej艣 niepe艂nosprawno艣ci tylko wtedy, gdy ta osoba nas o tym poinformuje. Je艣li osoba z niepe艂nosprawno艣ci膮 wzroku porusza si臋 po ulicy bez bia艂ej laski, mo偶emy nie zauwa偶y膰, 偶e nie widzi, poniewa偶 tak dobrze orientuje si臋 w przestrzeni lub idzie z przewodnikiem. Czasem s艂abowidz膮cy id膮 pewnym krokiem, bo znaj膮 okolic臋 lub pomagaj膮 sobie map膮 w telefonie – bia艂a laska jest wtedy tylko informacj膮 dla pozosta艂ych przechodni贸w.聽

4. J臋zyk migowy jest taki sam na ca艂ym 艣wiecie – MIT

Wydawa膰 by si臋 mog艂o, 偶e wszyscy g/G艂usi pos艂uguj膮 si臋 tym samym j臋zykiem – nic bardziej mylnego! Wi臋kszo艣膰 kraj贸w ma sw贸j ojczysty j臋zyk migowy, a w Polsce jest to oczywi艣cie polski j臋zyk migowy. Co ciekawe, od 1 kwietnia 2012 roku na mocy 鈥濽stawy o j臋zyku migowym鈥 osoby g/G艂uche w Polsce mog膮 deklarowa膰 polski j臋zyk migowy jako wybran膮 przez siebie form臋 komunikowania si臋. Pewnie nie ka偶dy to wie, ale niekt贸rych znak贸w na co dzie艅 korzystaj膮 tak偶e osoby bez niepe艂nosprawno艣ci. Na przyk艂ad gest d艂oni z艂o偶onych jak do modlitwy oznacza, 偶e si臋 o co艣 prosi, a przyk艂adanie palca wskazuj膮cego do ust oznacza cisz臋. Co wa偶ne, stworzono te偶 mi臋dzynarodowy, sztuczny j臋zyk migowy IS, kt贸ry mo偶na traktowa膰 jako odpowied藕 nies艂ysz膮cych na uniwersalne esperanto. W IS miga si臋 zazwyczaj na konferencjach czy wydarzeniach gromadz膮cych uczestnik贸w z ca艂ego 艣wiata.

Osoby rozmawiaj膮ce w j臋zyku migowym online

5. Osoby z niepe艂nosprawno艣ci膮 nie potrafi膮 samodzielnie funkcjonowa膰 – MIT

Wielu ludzi nadal my艣li, 偶e osoby z niepe艂nosprawno艣ci膮 potrzebuj膮 opiekuna lub osoby towarzysz膮cej im w codziennych czynno艣ciach czy za艂atwianiu spraw w urz臋dach. Niepe艂nosprawno艣膰 nie oznacza wykluczenia ze spo艂ecze艅stwa, szczeg贸lnie w dobie wielu udogodnie艅 cyfrowych. Przyk艂adowo: osoby niewidome korzystaj膮 z telefon贸w i komputer贸w przy pomocy czytnik贸w ekranu, a s艂abos艂ysz膮cy maj膮 do dyspozycji p臋tle indukcyjne dost臋pne w wielu budynkach u偶ytku publicznego. Niewidomi i g/G艂usi chodz膮 na koncerty, do kina, teatru i do muze贸w – wybieraj膮 te plac贸wki i wydarzenia, kt贸re s膮 dost臋pne dla os贸b z niepe艂nosprawno艣ciami, czyli dysponuj膮 t艂umaczeniami PJM, audiodeskrypcjami, tyflografikami. Warto pami臋ta膰, 偶e nie wystarczy podjazd dla os贸b na w贸zku, aby wydarzenie by艂o dost臋pne, chocia偶 to te偶 jest bardzo wa偶ne. To, 偶e osoby z niepe艂nosprawno艣ci膮 uprawiaj膮 sport nikogo nie dziwi, ale zaskoczeniem mog膮 by膰 czasem dyscypliny. Ciekawym przyk艂adem jest tu amp futbol, czyli pi艂ka no偶na dla zawodnik贸w po amputacji ko艅czyny dolnej – w przypadku graczy z pola, lub ko艅czyny g贸rnej u bramkarzy. Jest to dyscyplina znana w ponad 40 krajach. Osoby niewidome natomiast graj膮 w blind football – nie widz膮 pi艂ki, ale j膮 s艂ysz膮, poniewa偶 w 艣rodku umieszczony jest dzwoneczek!聽

Coraz wi臋ksza dost臋pno艣膰 architektoniczna, cyfrowa i komunikacyjna w Polsce jest powodem do zadowolenia, jednak wa偶na jest tak偶e 艣wiadomo艣膰 spo艂ecze艅stwa. Istotne jest, aby osoby pe艂nosprawne wiedzia艂y, jak wygl膮daj膮 problemy, z kt贸rymi codziennie mierz膮 si臋 osoby o r贸偶nych potrzebach. Dzi臋ki temu mo偶na likwidowa膰 bariery i u艂atwia膰 偶ycie wielu ludzi.聽

Zarejestruj si臋 aby otrzyma膰 newsletter

 

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost臋p w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid艂owego dzia艂ania strony. Je偶eli nie wyra偶asz na to zgody, mo偶esz zmieni膰 ustawienia w swojej przegl膮darce. Zobacz wi臋cej w Polityce Prywatno艣ci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close