Napis mobbing w zeszycie (Foto. Canva Pro)

Mobbing. Ostatnie zmiany w prawie

Justyna Stencel-Walter

Czy ka偶dy konflikt z prze艂o偶onym jest mobbingiem? Jak pracodawca powinien reagowa膰 na mobbing i jakie prawa ma聽 jego ofiara? Na te i wiele innych pyta艅 odpowiada Justyna Stencel-Walter.

Czym jest mobbing wed艂ug prawa?

鈥濵obbing鈥 to poj臋cie j臋zyka potocznego, kt贸re cz臋sto wywo艂uje wiele emocji. Prawnie mobbing 艂膮czony jest g艂贸wnie z prac膮 w charakterze pracownika, nie dotyczy zatem przyk艂adowo zleceniobiorc贸w, cho膰 w praktyce tak偶e oni mog膮 by膰 potencjalnie nara偶eni na mobbing. Definicja mobbingu zawarta jest w przepisach prawa i ma ona charakter sztywny, w tym znaczeniu, 偶e jest wi膮偶膮ca dla s膮d贸w. Brzmi ona nast臋puj膮co:

Mobbing oznacza dzia艂ania lub zachowania dotycz膮ce pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegaj膮ce na uporczywym i d艂ugotrwa艂ym n臋kaniu lub zastraszaniu pracownika, wywo艂uj膮ce u niego zani偶on膮 ocen臋 przydatno艣ci zawodowej, powoduj膮ce lub maj膮ce na celu poni偶enie lub o艣mieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespo艂u wsp贸艂pracownik贸w鈥.

Jedn膮 z cech mobbingu jest zatem uporczywo艣膰 i d艂ugotrwa艂o艣膰 dzia艂a艅 sprawcy oraz cel tych dzia艂a艅 – poni偶enie lub o艣mieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespo艂u wsp贸艂pracownik贸w, a tak偶e ich skutek – zani偶ona ocena przydatno艣ci zawodowej.

Powy偶sze cechy musz膮 wyst膮pi膰 艂膮cznie, aby dan膮 sytuacj臋 mo偶na by艂o prawnie uzna膰 za mobbing.

Czy ka偶dy konflikt z szefem to ju偶 mobbing?

Nie, nie ka偶dy konflikt w pracy mo偶e by膰 zakwalifikowany jako mobbing, lecz tylko taki, kt贸ry spe艂nia wszystkie okre艣lone definicj膮 mobbingu warunki. Podobnie r贸wnie偶 nie ka偶da krytyka pracownika przez pracodawc臋 to ju偶 mobbing. Dana sytuacja, nie b臋d膮c mobbingiem, mo偶e by膰 jednak uznana przyk艂adowo za naruszanie d贸br osobistych b膮d藕 molestowanie, jako jeden z przejaw贸w dyskryminacji.

Czy istnieje g贸rna granica wysoko艣ci odszkodowania, kt贸rego mo偶e 偶膮da膰 pracownik?

Nie, przepisy prawa okre艣laj膮 tylko doln膮 granic臋, czyli minimaln膮 kwot臋, kt贸ra nale偶y si臋, w razie, gdy wyst膮pi艂 mobbing (nie ni偶sz膮 ni偶 minimalne wynagrodzenie za prac臋). Stwierdzenie wyst膮pienia mobbingu daje podstaw臋 pracownikom dla roszcze艅, g艂贸wnie o charakterze maj膮tkowym, jak odszkodowanie lub zado艣膰uczynienie. Cho膰 s膮 to z za艂o偶enia inne nale偶no艣ci (odszkodowanie nale偶y si臋 bowiem za poniesienie szkody materialnej a zado艣膰uczynienie 鈥 za skutki krzywdy niemaj膮tkowej, odczuwanej przez pracownika, gdy dozna rozstroju zdrowia), w praktyce maj膮 one wymiar pieni臋偶ny.

Czy inny pracownik te偶 mo偶e by膰 sprawc膮 mobbingu?

Tak, generalnie sprawc膮 mobbingu mo偶e by膰 nie tyle pracodawca, kt贸rym przecie偶 cz臋sto jest firma (w znaczeniu organizacja, tw贸r prawny), lecz wy艂膮cznie inny cz艂owiek 鈥 pracownik: kolega, szef, przy czym niekoniecznie musi by膰 to prze艂o偶ony, osoba, kieruj膮ca pracownikami czy formalnie reprezentuj膮ca pracodawc臋 (jako organ zarz膮dzaj膮cy).

Co powinien (z)robi膰 pracodawca?

Generalnie przeciwdzia艂anie mobbingowi jest obowi膮zkiem pracodawcy i to podstawowym. Zatem musi on podejmowa膰 dzia艂ania na bie偶膮co, a wi臋c nie tylko w chwili, gdy uzyska informacj臋 o prawdopodobnym mobbingu. Ma to kluczowe znaczenie dla p贸藕niejszego ustalenia odpowiedzialno艣ci pracodawcy. Dzia艂ania pracodawcy mog膮 polega膰 w szczeg贸lno艣ci, ale nie tylko, na przeprowadzaniu szkole艅, dotycz膮cych mobbingu w pracy oraz na wprowadzeniu polityki antymobbingowej, a w tym na umo偶liwieniu pracownikom zg艂aszania mobbingu oraz badaniu ewentualnych zg艂osze艅. Wa偶ne jest ukszta艂towanie polityki antymobbingowej na zasadzie wzajemnego poszanowania godno艣ci, czyli nie tylko pracownika, ale tak偶e pracodawcy.

Czy pracownik musi zwolni膰 si臋 b膮d藕 i艣膰 do lekarza, aby stwierdzi艂 pogorszenie stanu zdrowia?

W zwi膮zku z ostatnimi zmianami w kodeksie pracy, pracownik nie musi ju偶 rozwi膮zywa膰 umowy o prac臋, aby dochodzi膰 roszcze艅 w zwi膮zku z mobbingiem. Co wi臋cej, aby uzyska膰 odszkodowanie pracownik nie musi udowadnia膰, 偶e poni贸s艂 szkod臋, wystarczy wykaza膰, 偶e dozna艂 mobbingu. Wywo艂anie rozstroju zdrowia mo偶e by膰 tylko jednym ze skutk贸w mobbingu, ale jego wyst膮pienie nie jest koniecznym warunkiem dochodzenia odszkodowania (w przypadku rozstroju zdrowia wywo艂anego mobbingiem pracownik mo偶e natomiast dochodzi膰 zado艣膰uczynienia).

***

O Autorce

Justyna Stencel-Walter – radca prawny, doktor nauk prawnych, wyk艂adowca uniwersytecki, szkoleniowiec z zakresu prawa pracy. Specjalista z prawa pracy i ubezpiecze艅 spo艂ecznych z olbrzymim do艣wiadczeniem, w tym tak偶e w prawno-pracowniczej i kadrowej obs艂udze przedsi臋biorstw oraz kompleksowym doradztwie z zakresu um贸w. Specjalista z europejskiego prawa pracy. Znawczyni japo艅skiego prawa pracy, w艂adaj膮ca j臋zykiem japo艅skim. Obecnie prowadzi w szerokim zakresie praktyk臋 prawa pracy we w艂asnej kancelarii Stencel-Walter Radcy Prawni. Specjalizuje si臋 tak偶e w bran偶owym prawie pracy (kierowcy w komunikacji miejskiej, maszyni艣ci, personel lotniczy).

e-mail: 聽聽kancelaria@jswlegal.pl
www.stencel-walter.pl
www.jswlegal.pl

 

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost臋p w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid艂owego dzia艂ania strony. Je偶eli nie wyra偶asz na to zgody, mo偶esz zmieni膰 ustawienia w swojej przegl膮darce. Zobacz wi臋cej w Polityce Prywatno艣ci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close