Dziennikarka w pracy

Z molestowaniem w pracy zetkn─Ö┼éo si─Ö 59% dziennikarek. Wyniki tego badania s─ů druzgoc─ůce!

Dominika Jajszczak

Molestowanie seksualne w naszym kraju nadal jest zjawiskiem spo┼éecznie niewidzianym. Ofiary nie zg┼éaszaj─ů narusze┼ä, pozostaj─ů z problemem same, a sprawcy pozostaj─ů bezkarni. Temat tak wa┼╝ny, a jednocze┼Ťnie pozostaje tabu i co gorsza ÔÇô jest powodem ÔÇ×wstyduÔÇŁ, kt├│ry nie powinien mie─ç miejsca. A jednak ma i to wielka lekcja, kt├│r─ů my jako spo┼éecze┼ästwo musimy odrobi─ç. Zderzeniem z rzeczywisto┼Ťci─ů i kolejnym dowodem na to, jak problem jest du┼╝y, jest chocia┼╝by badanie z marca 2023 roku przeprowadzone na grupie polskich dziennikarek przez Instytut Zamenhofa.

Wyniki s─ů przera┼╝aj─ůce!

Z molestowaniem w pracy zetkn─Ö┼éo si─Ö 59% dziennikarek. Zdecydowana wi─Ökszo┼Ť─ç przypadk├│w pozostaje tajemnic─ů. Zaledwie 18% przypadk├│w molestowania jest zg┼éaszanych. Dlaczego? Ofiary nie chc─ů zawiadamia─ç pracodawcy ze wzgl─Ödu na odczuwany wstyd, brak wiary w to, ┼╝e sprawca zostanie ukarany, l─Ök przed wykluczeniem spo┼éecznym, a tak┼╝e strach przed zemst─ů ze strony sprawcy. Czy te statystyki wygl─ůda┼éyby podobnie, gdyby na sprawc├│w czeka┼éa odpowiedniej wagi kara? Gdyby w biznesie panowa┼éa r├│wno┼Ť─ç? Nie s─ůdz─Ö!

Molestowanie seksualne traktowane jest jako jedna z form dyskryminacji w miejscu pracy, co pozwala ofiarom na dochodzenie swoich praw przed s─ůdami. Ale statystyki s─ůdowe nie pokazuj─ů prawdziwej skali problemu. W latach 2011-2021 do s─ůd├│w rejonowych ┼é─ůcznie wp┼éyn─Ö┼éo 158 spraw wniesionych na podstawie art. 18 [3a] ┬ž 6 w zwi─ůzku z art. 18 [3d] kodeksu pracy, w kt├│rych pow├│dkami by┼éy kobiety. Na przestrzeni tych lat, 15 spraw oddalono i tyle samo umorzono.

  • W tym samym okresie do s─ůd├│w okr─Ögowych wp┼éyn─Ö┼éo 47 spraw z pow├│dztwa kobiet, z czego umorzono 2 sprawy, a 6 pozw├│w zosta┼éo oddalonych.
  • W 2021 roku do wszystkich s─ůd├│w rejonowych w Polsce wp┼éyn─Ö┼éo zaledwie 12 spraw o odszkodowanie w zwi─ůzku z molestowaniem seksualnym jako jedn─ů z form dyskryminacji w miejscu pracy (art. 18 [3a] ┬ž 6 w zw. z art. 18 [3d] k.p.) ÔÇô z czego jedna sprawa zosta┼éa umorzona, jedna oddalona, a pozosta┼éych 10 przeniesiono do rozpatrywania na kolejny rok.
  • Do s─ůd├│w okr─Ögowych wp┼éyn─Ö┼éy 2 sprawy o molestowanie, obie zosta┼éy przeniesione do rozpatrywania na kolejny rok.
  • Natomiast w 2021 roku do s─ůd├│w okr─Ögowych w Polsce trafi┼éy tylko dwie sprawy o odszkodowanie w zwi─ůzku z molestowaniem ÔÇô ┼╝adna z nich nie zosta┼éa rozpatrzona w 2021 roku.

┬á– Raport oftherecord

Molestowanie seksualne w bran┼╝y medialnej

W 65% przypadk├│w molestowania seksualnego sprawc─ů jest prze┼éo┼╝ony lub osoba na wy┼╝szym stanowisku ni┼╝ ofiara molestowania. To najcz─Ö┼Ťciej Ci, kt├│rzy maj─ů w┼éadz─Ö, czuj─ů si─Ö bezkarni. Ale nie tylkoÔÇŽ W co czwartym przypadku, dziennikarki by┼éy molestowane przez osoby spoza redakcji: rozm├│wc├│w, bohater├│w materia┼é├│w dziennikarskich lub inne osoby spotkane w trakcie realizacji materia┼éu dziennikarskiego.

Prawie po┼éowa dziennikarek ÔÇô 49 proc., spotka┼éa si─Ö w miejscu pracy z nieodpowiednimi uwagami o podtek┼Ťcie seksualnym ze strony wsp├│┼épracownik├│w, przy czym tego rodzaju uwag ze strony prze┼éo┼╝onych do┼Ťwiadczy┼éo 29 proc. badanych. 25 proc. respondentek potwierdzi┼éo, ┼╝e by┼éo ┼Ťwiadkiem lub podmiotem niestosownych gest├│w lub zachowa┼ä o podtek┼Ťcie seksualnym, wykonywanych przez wsp├│┼épracownik├│w. 15% zgodzi┼éo si─Ö ze stwierdzeniem, ┼╝e ÔÇťprze┼éo┼╝eni wykonuj─ů wobec innych gesty, zachowania o podtek┼Ťcie seksualnymÔÇŁ. Na nieodpowiednie uwagi ze strony wsp├│┼épracownik├│w najcz─Ö┼Ťciej wskazywa┼éy badane pracuj─ůce w radiu i telewizji (odpowied┼║ ÔÇ×tak, wiele razyÔÇŁ by┼éa wskazywana przez odpowiednio 29 proc. i 33 proc. zatrudnionych w tych miejscach). Podobnie by┼éo w przypadku niestosownych gest├│w i zachowa┼ä o podtek┼Ťcie seksualnym ze strony wsp├│┼épracownik├│w.

Molestowanie seksualne w ┼Ťrodowisku medialnym to nie tylko wizerunkowy problem wydawc├│w i pracodawc├│w.

To tak┼╝e powa┼╝ny problem, kt├│ry ma negatywny wp┼éyw nie tylko na ┼╝ycie zawodowe i zdrowie psychiczne ofiar, ale tak┼╝e przek┼éada si─Ö na efektywno┼Ť─ç biznesow─ů. A┼╝ 1/3 molestowanych seksualnie dziennikarek z tego powodu zmieni┼éa miejsce pracy. W┼Ťr├│d innych skutk├│w ofiary podawa┼éy tak┼╝e spadek zaanga┼╝owania w prac─Ö i depresj─Ö.

Z researchu przeprowadzonego przez Instytut Zamenhofa wynika, ┼╝e tylko nieliczni wydawcy w Polsce maj─ů wdro┼╝one wewn─Ötrzne kodeksy zasad oraz odpowiednie procedury na wypadek zg┼éoszenia molestowania seksualnego. W wi─Ökszo┼Ťci redakcji, dziennikarze nie s─ů szkoleni w tym zakresie. Z relacji poszkodowanych kobiet wynika, ┼╝e ┼Ťwiadkowie zdarze┼ä cz─Östo nie wiedz─ů jak si─Ö zachowa─ç, nie reaguj─ů, a czasem r─Öcz bagatelizuj─ů zaistnia┼é─ů sytuacj─Ö.

Do strasznych statystyk, zniszczonych karier, mo┼╝e zatem dorzuci─ç jeszcze jeden – r├│wnie przera┼╝aj─ůcy aspekt – oboj─Ötno┼Ť─ç naszego spo┼éecze┼ästwa.

S. pracuje w mediach od ponad dekady, dzi┼Ť w du┼╝ym, og├│lnopolskim dzienniku.

To by┼éo na redakcyjnej imprezie. ┼╗egnali┼Ťmy szefa, kt├│ry odchodzi┼é z pracy. Stali┼Ťmy ma┼é─ů grup─ů na zewn─ůtrz, opr├│cz mnie i tego szefa, by┼éa tam jeszcze moja kole┼╝anka R. oraz inne osoby z redakcji. Rozmawiali┼Ťmy i palili┼Ťmy papierosy. Wcze┼Ťniej pili┼Ťmy alkohol, redaktor by┼é ju┼╝ bardzo pijany. Powtarza┼é: ÔÇ×fajne tu mia┼éem dziewczyny (w redakcji)ÔÇŁ, ÔÇ×b─Öd─Ö za Wami t─Öskni┼éÔÇŁ. W pewnym momencie zacz─ů┼é, mnie przytula─ç, przyciska─ç do siebie, a on jest bardzo du┼╝ym i silnym facetem. Zacz─ů┼é ┼Ťciska─ç moj─ů pier┼Ť m├│wi─ůc: ÔÇ×o, jakie cycuszkiÔÇŁ. Oderwa┼éam jego r─Ök─Ö i jako┼Ť wyrwa┼éam si─Ö z tego u┼Ťcisku. Kolega i kole┼╝anka z redakcji, kt├│rzy stali niedaleko naszej dw├│jki nie zareagowali w ┼╝aden spos├│b. Po prostu udawali, ┼╝e nic nadzwyczajnego si─Ö nie dzieje. Potem zobaczy┼éam, ┼╝e ten cz┼éowiek to samo robi R., mojej kole┼╝ance, kt├│ra te┼╝ by┼éa na tej imprezie. R. by┼éa sparali┼╝owana, nie mog┼éa mu si─Ö wyrwa─ç, wi─Öc to ja zacz─Ö┼éam go od niej odci─ůga─ç. R. z moj─ů pomoc─ů w ko┼äcu mu si─Ö wyrwa┼éa i zacz─Ö┼éa do niego krzycze─ç: ÔÇ×Co ty sobie wyobra┼╝asz?!ÔÇŁ. Inne osoby z redakcji, kt├│re by┼éy ┼Ťwiadkami tej sytuacji wci─ů┼╝ milcza┼éy nie reaguj─ůc s┼éowem, ani gestem. Miny im zrzed┼éy, ale kompletnie nic nie zrobili. Stali i obserwowali. Gdy odchodzi┼éy┼Ťmy we dwie, ten m─Ö┼╝czyzna zacz─ů┼é si─Ö ┼Ťmia─ç na ca┼éy g┼éos.

To tylko jedna z historii zamieszczona na stronie projektu offtherecord.zamenhof.pl. Na etapie autoryzacji wywiad├│w do raportu, dwie rozm├│wczynie potwierdzi┼éy prawdziwo┼Ť─ç tre┼Ťci, ale wycofa┼éy zgod─Ö na udost─Öpnienie ich historii. Decyzja o rezygnacji by┼éa podyktowana obaw─ů, ┼╝e mimo anonimizacji ich to┼╝samo┼Ť─ç, zostan─ů one rozpoznane przez ┼Ťrodowisko dziennikarskie, na co nie czu┼éy si─Ö gotowe.

Takich historii jest wi─Öcej. Przeczytaj. Przemy┼Ťl. Zareaguj, je┼╝eli b─Ödziesz ┼Ťwiadkiem tego typu sytuacji w przysz┼éo┼Ťci. Ofiara cz─Östo nie jest w stanie sama pokona─ç oprawcy.

Cały raport możesz zobaczyć TUTAJ.