Pracownicy siedz膮cy wieczorem w biurze

74% Polakom zdarzaj膮 si臋 nadgodziny lub praca o nietypowej porze

Nadgodziny i praca o nietypowych porach nale偶膮 do zjawisk, kt贸re budz膮 du偶e kontrowersje w zawodowym 艣wiecie. Cz臋sto kojarzone z przepracowaniem, maj膮 one jednak niejedno imi臋. W badaniu Pracuj.pl a偶 74% pracuj膮cych Polak贸w przyzna艂o, 偶e zdarza im si臋 wykonywa膰 obowi膮zki ponad standardowy etat lub w nietypowych godzinach. Przyczyn膮 nie zawsze jest zbyt du偶a liczba obowi膮zk贸w, ale tak偶e dodatkowe wynagrodzenie czy korzystanie z zalet elastycznego grafiku zatrudnienia. Jak du偶o pracujemy i w jakich godzinach?

Pracowity jak Polak

Jak od lat zauwa偶aj膮 eksperci rynku pracy, Polska nale偶y do najbardziej 鈥瀦apracowanych鈥 kraj贸w na 艣wiecie. Wed艂ug danych Eurostatu Polacy pracuj膮 艣rednio nawet 39,7 godzin tygodniowo. To wyra藕nie wi臋cej, ni偶 cho膰by we Francji, Szwecji, Niemczech czy Danii, gdzie 艣rednia wynosi poni偶ej 36 godzin. Jak dodaje OECD, Polacy przepracowuj膮 rocznie blisko 1770 godzin 鈥 co stawia nas na czwartym miejscu w Unii Europejskiej oraz na 贸smym w艣r贸d kraj贸w OECD.

Dodatkowe zmiany w modelach wykonywania pracy wprowadzi艂o pojawienie si臋 koronawirusa. Wzrost popularno艣ci pracy zdalnej i bardziej elastycznych modeli zarobkowania sprawi艂, 偶e w Polsce nie tylko wci膮偶 pracujemy du偶o, ale tak偶e coraz cz臋艣ciej wykonujemy zadania w nietypowych godzinach. Aby sprawdzi膰, jak pracownicy odnosz膮 si臋 do tych zjawisk, zesp贸艂 Pracuj.pl zapyta艂 o opini臋 reprezentatywn膮 grup臋 aktywnych zawodowo Polak贸w.聽

Obowi膮zki na pe艂ny etat albo鈥 wi臋cej

Jak wykaza艂y badania Pracuj.pl, najbardziej szerok膮 grup臋 pracuj膮cych Polak贸w stanowi odpowiednik klasycznych 鈥漞tatowc贸w鈥, czyli osoby deklaruj膮ce prac臋 przez 艣rednio 8 godzin dziennie 鈥 to blisko po艂owa respondent贸w (46%). Odpowiedzi pozosta艂ych respondent贸w rozk艂adaj膮 si臋 stosunkowo proporcjonalnie. 28% po艣wi臋ca na wykonywanie obowi膮zk贸w 9 godzin lub wi臋cej, natomiast 26% pracuje maksymalnie 7 godzin.

Szczeg贸lnie du偶e r贸偶nice zaobserwowa膰 mo偶na w odniesieniu do reprezentant贸w r贸偶nych p艂ci. Na prac臋 w rozszerzonym wymiarze pracy decyduj膮 si臋 zdecydowanie cz臋艣ciej m臋偶czy藕ni 鈥 deklaruje j膮 co trzeci z nich (34%), w por贸wnaniu do nieca艂ej 1/4 kobiet (23%). Na tendencj臋 t臋 wp艂yw mo偶e mie膰 inna kwestia, ujawniona w ubieg艂orocznych badaniach firmy Kantar 鈥濳obiety kontra koronawirus鈥. Wykaza艂y one, 偶e znaczny odsetek Pa艅 czuje si臋 obci膮偶ony przez np. opiek臋 nad dzie膰mi czy obowi膮zki domowe bardziej ni偶 partnerzy. Kobiety po艣wi臋caj膮 wi臋c znacznie wi臋cej czasu na tzw. prac臋 bez wynagrodzenia, co mo偶e utrudnia膰 podejmowanie si臋 dodatkowych zobowi膮za艅 w miejscu zatrudnienia.

W nadgodzinach lub po godzinach

Praca poza typowym 鈥瀍tatowym鈥 rytmem mo偶e mie膰 jednak tak偶e charakter incydentalny i nieregularny 鈥 co zdarza si臋 wyra藕nie cz臋艣ciej. Jak wskazuje badanie Pracuj.pl, a偶 blisko 3/4 badanych Polak贸w zdarza si臋 wykonywa膰 zadania zawodowe w ramach nadgodzin lub o nietypowej porze (74%). Do tego grona zaliczaj膮 si臋 zar贸wno osoby np. sporadycznie niewyrabiaj膮ce si臋 z zadaniami w standardowym czasie, jak i lubi膮ce wykonywa膰 zadania o nietypowych porach. Jak zauwa偶a Agata Grzejda, ekspertka ds. komunikacji wewn臋trznej w Grupie Pracuj – ile jest miejsc zatrudnienia, tyle styl贸w wykonywania obowi膮zk贸w.

Spos贸b dzia艂ania i czas realizacji zada艅 jest cz臋sto zale偶ny od kalendarza 偶ycia bran偶y, r贸偶nego nat臋偶enia zada艅 czy sposobu, w jaki rozk艂ada si艂y sam pracownik. Praca zdalna i hybrydowa dodatkowo pog艂臋bi艂y te r贸偶nice. Cz臋艣膰 os贸b lubi realizowa膰 zadania wieczorami, za to 鈥瀞kowronki鈥 wol膮 realizowa膰 zadania o porach, w kt贸rych cz臋艣膰 pracownik贸w jeszcze 艣pi. Inne osoby pracuj膮 po kilkana艣cie godzin w okresie najwi臋kszego nat臋偶enia w bran偶y, po czym mog膮 tygodniami dzia艂a膰 w standardowym modelu. Taka elastyczno艣膰 nie musi by膰 koniecznie negatywnym zjawiskiem. Aby jednak dzia艂a艂a na korzy艣膰 obu stron, potrzebne jest jasne porozumienie i komunikacja mi臋dzy pracodawc膮 i pracownikiem

- komentuje Agata Grzejda.

Wyniki badania Pracuj.pl potwierdzaj膮, 偶e praca w ramach nadgodzin czy po godzinach najcz臋艣ciej bywa elementem 偶ycia zawodowego, a nie jego jedyn膮 form膮. Jedynie 12% badanych Polak贸w, kt贸rzy przyznali si臋 do realizacji zada艅 w jednym z tych modeli, robi to codziennie. Najcz臋艣ciej wskazywan膮 okoliczno艣ci膮 jest praca w ramach nadgodzin lub po godzinach przynajmniej raz w tygodniu (39%) lub przynajmniej raz w miesi膮cu (32%). Wykonywanie zada艅 zawodowych poza przys艂owiow膮 8:00 i 16:00 okazuje si臋 by膰 wi臋c do艣膰 cz臋stym elementem 偶ycia znacz膮cej grupy pracownik贸w, jednak rzadko stanowi ona regu艂臋.

Dlaczego pracujemy wi臋cej

Dlaczego Polacy decyduj膮 si臋 na podj臋cie pracy w nadgodzinach i pozostawanie d艂u偶ej w pracy? W wielu wypadkach przyczyn膮 s膮 osobiste decyzje, wynikaj膮ce z ch臋ci uzyskania wy偶szego wynagrodzenia czy te偶 z zarobkowania w kilku miejscach jednocze艣nie. Jak wielokrotnie wykazywa艂y badania Pracuj.pl, zarobki stanowi膮 kluczow膮 motywacj膮 kandydat贸w stoj膮c膮 za poszukiwaniem nowej pracy, ale tak偶e za pozostawaniem w obecnym miejscu zatrudnienia. Trudno wi臋c dziwi膰 si臋, 偶e dodatkowe wynagrodzenie za nadgodziny to przyczyna wskazywana przez 45% respondent贸w deklaruj膮cych prac臋 w dodatkowym wymiarze. Dodatkowe 17% przyzna艂o, 偶e posiada kilka 藕r贸de艂 zarobku, kt贸re wymagaj膮 po艣wi臋cenia wi臋cej czasu ni偶 鈥瀞tandardowe鈥 8 godzin.

Osobista decyzja pracownika to jedno, presja powstaj膮ca w miejscu zatrudnienia 鈥 to ju偶 co innego. Druga najcz臋stsza grupa badanych realizuj膮cych zadania w nadgodzinach przyznaje, 偶e robi膮 to ze wzgl臋du na oczekiwania panuj膮ce w ich pracy (27%). Dodatkowe 7% respondent贸w przyznaje wprost, 偶e obawiaj膮 si臋 utraty zatrudnienia, je艣li b臋d膮 wykonywa膰 obowi膮zki kr贸cej od reszty zespo艂u. 18% respondent贸w pracuj膮cych w nadgodzinach przyznaje, 偶e maj膮 trudno艣ci z realizacj膮 zada艅 w standardowym czasie. Odpowiedzi wskazuj膮, 偶e wykonywanie zada艅 ponad osiem godzin nie zawsze jest wynikiem osobistej decyzji. Je艣li jako pracownik dochodzimy do takich wniosk贸w, powinny stanowi膰 one dla nas ostrzegawcz膮 lampk臋.

Z do艣wiadcze艅 rozm贸w z wieloma kandydatami i pracodawcami wynika, 偶e praca w nadgodzinach mo偶e stanowi膰 zar贸wno 藕r贸d艂o problem贸w, jak i element pracy akceptowany przez obie strony, przynosz膮cy cho膰by finansowe korzy艣ci lub mo偶liwo艣膰 odbioru za prac臋 w nadgodzinach dodatkowych dni wolnych. Jak w wielu wypadkach, na postrzeganie nadgodzin wp艂ywa cz臋sto relacja pracodawcy z pracownikami. Przyk艂adem mog膮 by膰 trudno艣ci z realizacj膮 zada艅 w standardowym czasie. Je艣li tego typu problemy wynikaj膮 z prze艂adowania obowi膮zkami, z艂ego zarz膮dzania czy kultury firmy, cz臋sto jedynym rozwi膮zaniem jest niestety zmiana pracy. Znamy jednak przypadki, w kt贸rych popraw臋 sytuacji pracownika przynosi艂a szczera rozmowa z prze艂o偶onym i wsp贸lna analiza przyczyn sytuacji

鈥 komentuje Jolanta Lewandowska-Bitkowska, HR Business Partner w Grupie Pracuj.

Dlaczego pracujemy w innych godzinach

Podobnie jak w przypadku nadgodzin, praca w elastycznych, nietypowych godzinach r贸wnie偶 mo偶e by膰 motywowana czynnikami wewn臋trznymi lub zewn臋trznymi. Praca wieczorami czy o wczesnych godzinach porannych mo偶e by膰 bowiem wynikiem osobistej decyzji pracownika, a nawet traktowana jako benefit zawodowy 鈥 czego dowodz膮 wyniki badania Pracuj.pl.

Blisko po艂owa respondent贸w wykonuj膮cych zadania w nietypowych godzinach (49%) przyznaje, 偶e decyduje si臋 na to, by mie膰 czas na prywatne sprawy w 鈥瀞tandardowych鈥 godzinach. Z kolei blisko co czwarty badany (24%) przyznaje, 偶e o takich porach wykonuje prac臋 bardziej efektywnie. Obie kwestie s膮 cz臋sto podnoszone w dyskusjach o pracy zdalnej i hybrydowej oraz ich wp艂ywie na elastyczno艣膰 organizacji zada艅. W tym uj臋ciu praca wieczorami nie musi by膰 koniecznie sygna艂em, 偶e pracujemy w nieodpowiednim miejscu pracy, a osobistym wyborem i korzy艣ci膮 pracownika. Dotyczy to nie tylko cz臋sto przywo艂ywanych w tym wypadku os贸b wychowuj膮cych dzieci, ale tak偶e tych charakteryzuj膮cych si臋 nietypowym rytmem dobowym czy preferuj膮cych prac臋 w kr贸tszych interwa艂ach, z d艂u偶szymi przerwami.

M贸wi膮c o nietypowych godzinach pracy nie spos贸b jednak nie wspomnie膰 o ich bardziej negatywnych stronach, pokrywaj膮cych si臋 w du偶ym stopniu z wadami nadgodzin. Podobnie jak w tamtym wypadku, 19% respondent贸w jako przyczyn臋 pracy wieczorami czy rankami wskazuje kilka 藕r贸de艂 zarobku, wymagaj膮cych dodatkowego zaanga偶owania. Kolejne 16% badanych przyznaje, 偶e realizuj膮 zadania w nietypowych godzinach, bo nie wyrabiaj膮 si臋 z nimi w standardowym czasie. Przytoczone odpowiedzi wskazuj膮, 偶e dla stosunkowo du偶ej grupy badanych praca w nietypowych godzinach mo偶e by膰 sygna艂em, 偶e powinni oni rozwa偶y膰 ilo艣膰 zlece艅, kt贸re przyjmuj膮 czy te偶 charakter firmy, w kt贸rej s膮 zatrudnieni. Niemo偶no艣膰 zamkni臋cia si臋 z prac膮 w 鈥瀟ypowych鈥 godzinach mo偶e by膰 sygna艂em do zmiany.

W poszukiwaniu r贸wnowagi 聽

Jak wspomniane zosta艂o wcze艣niej, praca w nadgodzinach czy o nietypowych porach mo偶e by膰 zar贸wno osobistym wyborem pracownika, jak te偶 oznak膮 nieodpowiedniej organizacji pracy w zatrudniaj膮cej go firmie. Odpowied藕 na pytanie, kt贸ry model dotyczy nas bardziej zale偶y od bardzo indywidualnych czynnik贸w. Pracodawcy powinni 艣ledzi膰, jak zorganizowana przez nich praca wp艂ywa na pracownik贸w i by膰 otwarci na ich sygna艂y, ale tak偶e upewnia膰 si臋, 偶e nadgodziny wynagradzane s膮 w odpowiedni spos贸b. Pracownicy z kolei powinni mie膰 艣wiadomo艣膰, 偶e nawet ca艂kowicie dobrowolne podejmowanie si臋 nadgodzin czy praca wieczorami mo偶e mie膰 dla nich konsekwencje.

Obecna sytuacja na rynku pracy otwiera przed obiema grupami mo偶liwo艣ci i wyzwania. Pracodawcy musz膮 dba膰 o kultur臋 organizacji, bo przy niedoborze kadr w wielu bran偶ach pracownicy coraz odwa偶niej decyduj膮 si臋 opuszcza膰 miejsca pracy, w kt贸rych mog膮 by膰 prze艂adowani zadaniami lub uznaj膮 system wynagrodze艅 nadgodzin za niesprawiedliwy. Z kolei kandydaci powinni w 艣wiadomy spos贸b decydowa膰 si臋 na aplikowanie na oferty z szerokiej puli, kt贸ra dost臋pna jest obecnie w sieci, szukaj膮c dok艂adnych informacji o charakterze firmy i preferowanym przez ni膮 modelu pracy.聽

Zarejestruj si臋 aby otrzyma膰 newsletter

 

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost臋p w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid艂owego dzia艂ania strony. Je偶eli nie wyra偶asz na to zgody, mo偶esz zmieni膰 ustawienia w swojej przegl膮darce. Zobacz wi臋cej w Polityce Prywatno艣ci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close