Obawy i nadzieje wobec AI | Sztuczna inteligencja

Kto si─Ö obawia sztucznej inteligencji?

Z najnowszego badania Pracuj.pl wynika, ┼╝e sztucznej inteligencji w kontek┼Ťcie pracy najbardziej obawiaj─ů si─Ö ci, kt├│rzy dotychczas z niej nie korzystali. Przedstawiciele takich bran┼╝, jak marketing i PR czy HR, gdzie rozwi─ůzania wykorzystuj─ůce mechanizmy AI cz─Östo s─ů ju┼╝ w tej chwili w codziennym u┼╝yciu, upatruj─ů w nich raczej szansy rozwojowej ni┼╝ zagro┼╝enia. Z drugiej jednak strony - mimo obaw - Polacy zdaj─ů sobie spraw─Ö, ┼╝e sztuczna inteligencja mo┼╝e by─ç dla nich pomocna i oceniaj─ů j─ů pozytywnie, na przyk┼éad przy poszukiwaniu zatrudnienia. Pod warunkiem, ┼╝e nie zast─ůpi cz┼éowieka, lecz b─Ödzie dla niego wsparciem.

Strach ma wielkie oczy?

W miar─Ö dynamicznego rozwoju sztucznej inteligencji rynek pracy ulega przemianom. Ujawniaj─ů si─Ö nowe wyzwania, ale i mo┼╝liwo┼Ťci – zar├│wno dla pracownik├│w, jak i pracodawc├│w. Automatyzacja powtarzalnych, rutynowych zada┼ä mo┼╝e wkr├│tce sta─ç si─Ö nieod┼é─ůczn─ů cz─Ö┼Ťci─ů wsp├│┼éczesnego ┼Ťrodowiska pracy.
 
Dlatego edukacja i szkolenia z zakresu sztucznej inteligencji s─ů kluczowe dla dostosowania si─Ö do zmieniaj─ůcych si─Ö wymaga┼ä rynku pracy. I nie tylko zreszt─ů z tego powodu. Pozwalaj─ů one oswoi─ç si─Ö z now─ů technologi─ů tym, w kt├│rych budzi ona pewne obawy. A, jak pokaza┼éo najnowsze badanie Pracuj.pl, jest to ca┼ékiem spora grupa. Okazuje si─Ö bowiem, ┼╝e a┼╝ 22% Polak├│w obawia si─Ö wzrostu znaczenia sztucznej inteligencji oraz automatyzacji proces├│w na swoim stanowisku pracy. Jeszcze wi─Öcej, bo a┼╝ 36% respondent├│w boi si─Ö, ┼╝e przez sztuczn─ů inteligencj─Ö w najbli┼╝szej przysz┼éo┼Ťci mo┼╝e zmale─ç liczba dost─Öpnych miejsc pracy na rynku.
 
Ciekawych wniosk├│w dostarcza analiza obaw wobec sztucznej inteligencji z uwzgl─Ödnieniem bran┼╝, w kt├│rych pracuj─ů respondenci. Z danych wynika bowiem, ┼╝e faktycznie, wzrostu znaczenia AI i automatyzacji zada┼ä w pracy spodziewaj─ů si─Ö przede wszystkim przedstawiciele zawod├│w zwi─ůzanych z marketingiem i PR (38% z nich wyra┼╝a o to obaw─Ö), dalej z obs┼éug─ů klienta (31%) oraz logistyk─ů, zakupami i BHP (29%). S─ů to te bran┼╝e, w kt├│rych sztuczna inteligencja ju┼╝ dzi┼Ť znajduje do┼Ť─ç powszechne zastosowanie.
 
Zaskakuje jednak, ┼╝e bran┼╝─ů, w kt├│rej najcz─Ö┼Ťciej pojawia si─Ö obawa o liczb─Ö miejsc pracy w zwi─ůzku z rozpowszechnieniem sztucznej inteligencji, jest uroda i sport (53% przedstawicieli tej bran┼╝y wyra┼╝a tak─ů obaw─Ö). Jest to o tyle zaskakuj─ůce, ┼╝e – jak pokaza┼éy badania Pracuj.pl – dotychczas tylko 7% przedstawicieli tej bran┼╝y korzysta┼éo z narz─Ödzi opartych w jakikolwiek spos├│b o mechanizmy sztucznej inteligencji. Warto zaznaczy─ç, ┼╝e ┼Ťrednia dla wszystkich bran┼╝ wynosi 13%.
 
W┼Ťr├│d sektor├│w, w kt├│rych AI znajduje obecnie najcz─Ö┼Ťciej praktyczne zastosowanie, znajduj─ů si─Ö marketing i PR – gdzie z AI mia┼éo okazj─Ö korzysta─ç 29% badanych, project management (24%) oraz sprzeda┼╝ i handel (16%). Obawa o utrat─Ö miejsc pracy w zwi─ůzku z rozwojem AI jest w tych sektorach zdecydowanie bardziej zbli┼╝ona do ┼Ťredniej dla wszystkich bran┼╝.

Obawy cz─Östo bior─ů si─Ö z niewiedzy i braku zrozumienia tego, co nowe. Nie powinno to dziwi─ç. W tym jednak kontek┼Ťcie tym bardziej cieszy, ┼╝e - jak wynika z naszego badania - mniej wi─Öcej a┼╝ 4 na 10 respondent├│w deklaruje gotowo┼Ť─ç zdobywania wiedzy w zakresie sztucznej inteligencji. Przyznaj─ů oni, ┼╝e chcieliby wzi─ů─ç udzia┼é w szkoleniu z wykorzystania system├│w opartych o AI, je┼Ťli zorganizowa┼éby je pracodawca. Pracownicy biurowi s─ů na to bardziej otwarci (50%) ni┼╝ fizyczni (35%). Wynika to prawdopodobnie z faktu, ┼╝e ci drudzy nie spodziewaj─ů si─Ö, by sztuczna inteligencja w najbli┼╝szym czasie odci─ů┼╝y┼éa ich w wykonywanych zadaniach. Jest to oczywi┼Ťcie zwi─ůzane z charakterem ich pracy i kosztami, jakie niesie za sob─ů robotyzacja

Z danych Pracuj.pl wynika, ┼╝e 1 na 4 Polak├│w (26%) wierzy, ┼╝e sztuczna inteligencja nie b─Ödzie wp┼éywa─ç negatywnie na liczb─Ö miejsc pracy na rynku, lecz pozwoli uwolni─ç czas pracy na bardziej ambitne zadania. Nieco cz─Ö┼Ťciej (29%) wierz─ů w to przedstawiciele zawod├│w biurowych ni┼╝ pracownicy fizyczni (25%). W┼Ťr├│d bran┼╝, kt├│rych przedstawiciele najbardziej licz─ů na zyskanie wi─Öcej czasu dzi─Öki AI, znajduj─ů si─Ö m.in. prawnicy, kadra zarz─ůdcza, pracownicy sektora IT, a tak┼╝e in┼╝ynierowie i technicy.

AI ma wspiera─ç, a nie zast─Öpowa─ç

Badani zdo┼éali tak┼╝e dostrzec potencja┼é sztucznej inteligencji w procesie rekrutacyjnym. Jak si─Ö okazuje, rekomendacje AI przedstawiaj─ůce najbardziej dopasowane oferty pracy wp┼éyn─Ö┼éyby pozytywnie lub zdecydowanie pozytywnie na stosunek do og┼éoszenia rekrutacyjnego u po┼éowy (51%) respondent├│w, a negatywnie jedynie u 16%. Najbardziej otwarte s─ů na nie przedstawiciele zawod├│w zwi─ůzanych z komunikacj─ů i marketingiem – tam odsetek ten wynosi a┼╝ 92% oraz HR – 69%.
 
Rekomendacje sztucznej inteligencji sugeruj─ůce uzupe┼énienia w CV lub w profilu na portalu rekrutacyjnym, zwi─Ökszaj─ůce szanse na dostrze┼╝enie przez pracodawc─Ö, wp┼éyn─Ö┼éyby pozytywnie lub zdecydowanie pozytywnie na stosunek do og┼éoszenia rekrutacyjnego u 53% badanych (i negatywnie u 15%).
 
Jak pokaza┼éo badanie, cz─Ö┼Ť─ç respondent├│w ju┼╝ mia┼éo okazj─Ö skorzysta─ç z tego rodzaju funkcjonalno┼Ťci. I tak z podpowiedziami AI przedstawiaj─ůcymi najbardziej dopasowane oferty pracy spotka┼éo si─Ö 16% badanych, a z sugestiami AI uzupe┼énienia CV – 12%.

Nieco mniej optymistycznie badani podchodz─ů do zast─ůpienia cz┼éowieka przez AI w procesach rekrutacyjnych. Ponad ┬╝ (27%) deklaruje negatywny stosunek do automatycznej wst─Öpnej selekcji CV wysy┼éanych przez kandydat├│w i odsianie tych, kt├│re nie spe┼éniaj─ů kluczowych kryteri├│w okre┼Ťlonych przez pracodawc─Ö – bez ingerencji cz┼éowieka.

Rekomendacje od sztucznej inteligencji dla firmy dotycz─ůce tego, kt├│rych kandydat├│w warto zakwalifikowa─ç do finalnego etapu rekrutacji, ocenia negatywnie jedynie 23% respondent├│w, o ile ostateczna decyzja dotycz─ůca zatrudnienia nale┼╝y do cz┼éowieka. Je┼Ťli jednak brakuje ludzkiej ingerencji, w├│wczas odsetek ten ro┼Ťnie do 41%.

Kandydaci dostrzegaj─ů szanse p┼éyn─ůce z zastosowania sztucznej inteligencji tam, gdzie mo┼╝e ona w procesie rekrutacyjnym wspiera─ç cz┼éowieka, a nie zast─Öpowa─ç go zupe┼énie. AI w istocie to cenne narz─Ödzie w procesie weryfikacji kandydat├│w do pracy, kt├│re mo┼╝e skraca─ç czas trwania wielu proces├│w, bowiem usprawnia analiz─Ö danych. Niemniej jednak jej brak zdolno┼Ťci do subiektywnej oceny mi─Ökkich kompetencji oraz brak zrozumienia kontekstu spo┼éecznego sprawiaj─ů, ┼╝e cz┼éowiek w tym procesie jest niezast─ůpiony. Zagadnienia zwi─ůzane z ryzykiem uprzedze┼ä algorytm├│w zwi─ůzanych ze sposobem ich trenowania czy po prostu z kwestiami etycznymi podkre┼Ťlaj─ů potrzeb─Ö poszukiwania r├│wnowagi mi─Ödzy automatyzacj─ů a ludzkim podej┼Ťciem w celu zapewnienia uczciwo┼Ťci i szacunku dla kandydat├│w