kobiety

Portret Polek AD 2024. Jakie czynniki maj─ů wp┼éyw na postawy kobiet?

Fundacja British Council przeprowadzi┼éa badania i analizy zakrojone na szerok─ů skal─Ö, by przyjrze─ç si─Ö jak zmiany socjoekonomiczne i polityczne ostatnich lat wp┼éywaj─ů na postawy kobiet i dziewcz─ůt na ca┼éym ┼Ťwiecie i publikuje raport: ÔÇťNext Generation. What We Know: Women and GirlsÔÇŁ. W ┼Ťwiatowym badaniu Europ─Ö reprezentuje Polska.

Polska to 38 mln kraj, w kt├│rym kobiety stanowi─ů 52 %, a te w┬áwieku 15 ÔÇô 35 lat a┼╝ 25 % ÔÇô to w┼éa┼Ťnie grupa, kt├│rej w swoim najnowszym raporcie przygl─ůda si─Ö Fundacja British Council. Raport ÔÇ×Next Generation. What We Know: Women and GirlsÔÇŁ prezentuje pog┼é─Öbione badania oparte na metodach mieszanych. Po┼é─ůczono spostrze┼╝enia i wyniki bada┼ä z siedmiu raport├│w Next Generation i zebranych danych na poziomach krajowych w latach 2018-2023 oraz nowych danych z wywiad├│w jako┼Ťciowych z 2023 roku. Mo┼╝emy by─ç zatem pewni, ┼╝e w raporcie znajdziemy informacje o znacz─ůcej grupie os├│b, kt├│ra ma dzisiaj wp┼éyw na nasze spo┼éecze┼ästwo i b─Ödzie je kszta┼étowa┼éa w przysz┼éo┼Ťci.

Z raportu Fundacji British Council mo┼╝emy dowiedzie─ç si─Ö, co wp┼éywa na postawy m┼éodych Polek i┬áw┬ájaki spos├│b one same rozumiej─ů sw├│j wp┼éyw na decyzje podejmowane w pa┼ästwie. Raport ÔÇťNext Generation. What We Know: Women and GirlsÔÇŁ skupia si─Ö na trzech obszarach:

  • edukacja i umiej─Ötno┼Ťci,
  • zako┼äczenie przemocy wobec kobiet i dziewcz─ůt,
  • wzmocnienie pozycji spo┼éeczno-ekonomicznej i┬ápolitycznej kobiet i dziewcz─ůt.

Pełny raport dostępny jest na stronie: Next Generation: What we know on women and girls brief | British Council

Edukacja i umiej─Ötno┼Ťci

Role spo┼éeczne i ┼Ťwiatopogl─ůd: Na poziomie og├│lnym w swoich wypowiedziach osoby bior─ůce udzia┼é w wywiadach zauwa┼╝aj─ů, ┼╝e kobiety nadal s─ů kojarzone z┬ápe┼énieniem tradycyjnych r├│l opiekunek. Taki stereotyp wp┼éywa na to, jakie przedmioty dziewcz─Öta ch─Ötniej wybieraj─ů w szkole, a┬áostatecznie na zawody, kt├│re wykonuj─ů m┼éode kobiety. Dominuj─ůcymi zawodami, kt├│re rozumiane s─ů jako typowo kobiece, s─ů nauczanie i piel─Ögniarstwo. Systemowe kszta┼étowanie postaw znale┼║─ç mo┼╝na ju┼╝ podr─Öcznikach dla szk├│┼é podstawowych, w kt├│rych cz─Östo zobaczymy wizerunek matki i c├│rki gotuj─ůcych w kuchni, podczas gdy ojcowie zabieraj─ů syn├│w na przeja┼╝d┼╝ki rowerowe; kobiety s─ů przedstawiane jako piel─Ögniarki, a┬ám─Ö┼╝czy┼║ni jako lekarze, ale nie na odwr├│t.

Osoby badane zauwa┼╝aj─ů konsekwencje wynikaj─ůce z braku edukacji seksualnej w szko┼éach i odczuwaj─ů potrzeb─Ö szeroko zakrojonej dyskusji na ten temat. Jak pokazuj─ů rezultaty pog┼é─Öbionych rozm├│w, to organizacje mi─Ödzynarodowe i podmioty spo┼éecze┼ästwa obywatelskiego uzupe┼éniaj─ů kluczowe luki w┬áwiedzy, kt├│re s─ů cz─Östo pomijane w┬á┼Ťrodowisku edukacyjnym ÔÇô to w┼éa┼Ťnie od takich organizacji m┼éodzi maj─ů wiedz─Ö na temat praw dotycz─ůcych r├│wno┼Ťci p┼éci, zdrowia reprodukcyjnego i edukacji seksualnej.

Edukacja zawodowa: Niemal wszyscy m┼éodzi Polacy mog─ů si─Ö pochwali─ç edukacj─ů na poziomie przynajmniej ┼Ťrednim – ze wska┼║nikiem 0.997 mo┼╝emy za┼éo┼╝y─ç, ┼╝e jedynie sytuacje losowe s─ů powodem przerwania nauki, przed uzyskaniem dyplomu szko┼éy ┼Ťredniej. Wyra┼║nie widoczny jest powr├│t do edukacji zawodowej ÔÇô m┼éodzi ludzie ponownie zauwa┼╝aj─ů, ┼╝e wyszkolenie zawodowe jest realn─ů alternatyw─ů dla edukacji akademickiej i┬átradycyjnych uczelni. Rozumiej─ů, ┼╝e program nauczania zawodowego jest lepiej dostosowany do potrzeb rynku pracy. To zjawisko znajduje potwierdzenie r├│wnie┼╝ w innych ┼║r├│d┼éach, jak podaje MEiN, opieraj─ůc si─Ö na najnowszych danych Eurostatu: ÔÇ×Liczba uczni├│w w polskim kszta┼éceniu zawodowym ju┼╝ niemal zr├│wna┼éa si─Ö z liczb─ů student├│w. (ÔÇŽ) Odsetek uczni├│w kszta┼écenia zawodowego w Polsce jest wy┼╝szy ni┼╝ ┼Ťrednia unijna. (ÔÇŽ) Polski wynik ju┼╝ jest lepszy ni┼╝ we Francji czy Hiszpanii, a obecnie depczemy po pi─Ötach Niemcom.ÔÇŁ [1]

Zako┼äczenie przemocy wobec kobiet i dziewcz─ůt

Prawa kobiet: Jednym z czynnik├│w, kt├│re zwr├│ci┼éy uwag─Ö badaczy w┼éa┼Ťnie na Polsk─Ö, by┼éy zachodz─ůce w ostatnich latach zmiany dotycz─ůce praw kobiet i zaostrzenia regulacji dotycz─ůcych dost─Öpu do aborcji. Jak zauwa┼╝ono, walka z przemoc─ů wobec kobiet i dziewcz─ůt jest uwik┼éana w programy polityczne. Ograniczone zosta┼éo finansowanie organizacji zajmuj─ůcych si─Ö prawami cz┼éowieka i organizacji spo┼éecze┼ästwa obywatelskiego, zajmuj─ůcych si─Ö kwestiami przemocy i praw kobiet. Wprowadzono przepisy zaostrzaj─ůce prawo aborcyjne, opisane przez badanych jako ,,instytucjonalizacja przemocy wobec kobiet i dziewcz─ůt”.

Postawy wobec przemocy: W tym obszarze czeka nas wiele pracy. Spo┼éeczne napi─Ötnowanie, obwinianie ofiar i┬ánormalizacja przemocy zniech─Öcaj─ů do szukania pomocy i zg┼éaszania akt├│w przemocy. To wci─ů┼╝ temat tabu. Badane przypisywa┼éy to g┼é─Öboko zakorzenionej patriarchalnej mentalno┼Ťci, stygmatyzacji zwi─ůzanej z┬áraportowaniem i silnym tradycjom kulturowym. Polki obawiaj─ů si─Ö eskalacji przemocy i┬ánie s─ů pewne, czy system prawny udzieli im wsparcia. Wszechobecny strach przed o┼Ťmieszeniem i┬áobwinianiem sprawia, ┼╝e osoby do┼Ťwiadczaj─ůce przemocy rzadziej j─ů zg┼éaszaj─ů, podczas gdy brak odpowiednich sieci wsparcia w ca┼éym procesie zg┼éaszania zwi─Öksza te wyzwania.

Wzmocnienie dzi─Öki technologii: Nie powinno wi─Öc dziwi─ç, ┼╝e spo┼éecze┼ästwo, a kobiety w szczeg├│lno┼Ťci postanowi┼éy wzi─ů─ç sprawy w swoje r─Öce. To w┼éa┼Ťnie Nowczynniki i narz─Ödzia, kt├│re s─ů nam bli┼╝sze, do kt├│rych mamy dost─Öp, odegra┼éy istotn─ů rol─Ö w walce o prawa kobiet w ostatnich latach. Nowe technologie s─ů si┼é─ů transformacyjn─ů w┬áka┼╝dym aspekcie naszego ┼╝ycia, nie inaczej jest w┬áprzypadku kszta┼étowania postaw spo┼éecznych i┬ázapewnianiu mo┼╝liwo┼Ťci wzmocnienia pozycji kobiet i dziewcz─ůt. Wsz─Ödzie tam, gdzie mamy dost─Öp do internetu, cyfryzacja stworzy┼éa r├│┼╝norodne mo┼╝liwo┼Ťci, od rozpowszechniania wiedzy, nawi─ůzywania kontakt├│w z innymi, umo┼╝liwiaj─ůc kobietom i┬ádziewcz─Ötom radzenie sobie z przemoc─ů w┬áinnowacyjny spos├│b. W Polsce platformy cyfrowe s─ů postrzegane jako bezpieczne przestrzenie dla kobiet i dziewcz─ůt do rozpowszechniania informacji, szukania porad, kszta┼écenia si─Ö i bycia bardziej asertywnymi. To w internecie szukamy wzorc├│w, informacji, mo┼╝emy zderzy─ç ┼Ťwiatopogl─ůd czy sprawdzi─ç opinie innych, nauczy─ç si─Ö nowych rzeczy, czy nawet wypowiada─ç i broni─ç w┼éasne zdanie. Z┬ádrugiej strony pojawiaj─ů si─Ö r├│wnie┼╝ obawy dotycz─ůce przemocy ze wzgl─Ödu na p┼ée─ç wspieranej przez technologi─Ö, co tylko pokazuje jak istotna jest edukacja cyfrowa.

Wsparcie w sieci spo┼éecznej: Jak ju┼╝ zosta┼éo zauwa┼╝one w cz─Ö┼Ťci dotycz─ůcej edukacji, w Polsce to w┼éa┼Ťnie organizacje pozarz─ůdowe i┬áfundacje odgrywaj─ů kluczow─ů rol─Ö w kszta┼étowaniu bezpiecznego ┼Ťrodowiska i rozpowszechnianiu niezb─Ödnej wiedzy na temat przemocy wobec kobiet i dziewcz─ůt. Poprzez swoje dzia┼éania reprezentuj─ů one przestrzenie bezpiecze┼ästwa, rozwoju i wsparcia oraz mog─ů w znacznym stopniu przygotowa─ç kobiety i dziewcz─Öta do radzenia sobie z przemoc─ů. Osoby badane zauwa┼╝aj─ů i doceniaj─ů wiele organizacji spo┼éecze┼ästwa obywatelskiego, takich jak Grupa Ponton i┬áFundacja SEXEDPL.

Nie do przecenienia si─Ö jednak relacje z rodzin─ů i przyjaci├│┼émi, badane zgodnie zauwa┼╝aj─ů, ┼╝e odgrywaj─ů one wa┼╝n─ů rol─Ö w walce z przemoc─ů wobec kobiet i dziewcz─ůt. Ich wp┼éyw i wsparcie maj─ů moc kszta┼étowania zrozumienia i potencjalnego do┼Ťwiadczenia przemocy przez kobiety i dziewcz─Öta, a tak┼╝e mog─ů edukowa─ç m─Ö┼╝czyzn i ch┼éopc├│w w kluczowych kwestiach zgody, granic i szacunku. M├│wi─ůc wprost: to, czego dziecko, niezale┼╝nie czy dziewczynka, czy ch┼éopiec nauczy si─Ö w domu, jakie wzorce b─Ödzie obserwowa─ç, w taki spos├│b b─Ödzie post─Öpowa─ç i reagowa─ç w p├│┼║niejszym ┼╝yciu. Co wi─Öcej, w┬ábadaniach przeprowadzonych w Polsce osoby badane podkre┼Ťla┼éy znaczenie przyjaci├│┼é i┬ásystem├│w wsparcia. Kontakty te zapewniaj─ů dodatkow─ů warstw─Ö wp┼éywu i wsparcia dla kobiet i┬ádziewcz─ůt oraz mog─ů potencjalnie wzmacnia─ç przes┼éania dotycz─ůce r├│wno┼Ťci p┼éci i wspiera─ç kultur─Ö, w┬ákt├│rej przemoc nie jest tolerowana.

Wzmocnienie pozycji społeczno-ekonomicznej i politycznej

Polki na rynku pracy: Z raportu Fundacji British Council jasno wynika wniosek, kt├│ry jest jednym z┬ág┼é├│wnych r├│wnie┼╝ w innych badaniach ÔÇô na wzmocnienie sytuacji spo┼éeczno-ekonomicznej Polek i┬áumo┼╝liwienie im zaj─Öcia stabilnego miejsca na rynku pracy wp┼éyw ma polityka dotycz─ůca opieki nad ma┼éymi dzie─çmi, czyli urlopy macierzy┼äskie, powr├│t do pracy i dost─Öp do opieki systemowej (┼╝┼éobk├│w i przedszkoli). Polki m├│wi─ů wprost, ┼╝e organizacje niech─Ötnie zatrudniaj─ů kobiety z ma┼éymi dzie─çmi, opieka nad dzie─çmi jest cz─Östo droga lub niedost─Öpna, zw┼éaszcza na obszarach wiejskich, a pogodzenie pracy z opiek─ů nad dzie─çmi stanowi wyzwanie dla pracuj─ůcych kobiet. To sk┼éania wiele z nich do pozostania w domu i┬áwychowywania dzieci.

Aktywno┼Ť─ç polityczna: Wybory z pa┼║dziernika 2023 roku i rekordowa frekwencja pokaza┼éy Polakom, jak wa┼╝ne jest zaanga┼╝owanie polityczne, ┼╝e ka┼╝dy g┼éos ma znaczenie. Taki wniosek widoczny jest te┼╝ w┬áraporcie, co wi─Öcej zauwa┼╝y─ç mo┼╝na, ┼╝e to kobiety s─ů bardziej zaanga┼╝owane, a wida─ç to jasno w┬áliczbach. W┬ábadanej grupie wiekowej to w┼éa┼Ťnie kobiety cz─Ö┼Ťciej g┼éosowa┼éy, a┼╝ 83% wybra┼éo si─Ö do urn (80% m─Ö┼╝czyzn), a tak┼╝e cz─Ö┼Ťciej widz─ů cel i sprawczo┼Ť─ç, gdy podpisuj─ů petycje (41% kobiet / 35% m─Ö┼╝czyzn).

M┼éodzi ludzie czuj─ů, ┼╝e maj─ů moc sprawcz─ů i opowiadaj─ů si─Ö za lepsz─ů edukacj─ů polityczn─ů i wi─Öksz─ů dost─Öpno┼Ťci─ů informacji politycznych, podkre┼Ťlaj─ůc potrzeb─Ö bardziej poinformowanej i zaanga┼╝owanej m┼éodzie┼╝y.

O raporcie:

ÔÇ×Next GenerationÔÇŁ to globalny program badawczy, kt├│ry analizuje warunki wspieraj─ůce m┼éodych ludzi w osi─ůgni─Öciu swojego potencja┼éu jako spe┼énionych, produktywnych i aktywnych obywateli i obywatelek. Badanie ÔÇ×Next GenerationÔÇŁ bada pogl─ůdy m┼éodych ludzi na temat edukacji, zatrudnienia i┬ástylu ┼╝ycia. Odkrywa tak┼╝e ich nadzieje zwi─ůzane z krajem, stopie┼ä ich zaanga┼╝owania mi─Ödzynarodowego i pogl─ůdy na ┼Ťwiat, a tak┼╝e warto┼Ťci, kt├│re wp┼éywaj─ů na ich ┼╝ycie. Celem badania jest zaprezentowanie i sprawienie, ┼╝e g┼éos m┼éodych ludzi zostanie us┼éyszany, a ich interesy w┼éa┼Ťciwie reprezentowane w decyzjach politycznych, kt├│re b─Öd─ů mia┼éy trwa┼ée konsekwencje dla ich ┼╝ycia.

Raport ÔÇ×Next Generation What We Know: Women and GirlsÔÇŁ koncentruje si─Ö na postrzeganiu i┬ápostawach m┼éodych kobiet. Jego celem jest okre┼Ťlenie, jakie bariery ograniczaj─ů wzmocnienie pozycji kobiet i prezentuje rekomendacje dzia┼éa┼ä, kt├│re mo┼╝emy podj─ů─ç, aby to zmieni─ç.

W raporcie ÔÇ×Next Generation What We Know: Women and GirlsÔÇŁ zastosowano podej┼Ťcie oparte na metodach mieszanych. Po┼é─ůczono spostrze┼╝enia i wyniki bada┼ä z siedmiu raport├│w Next Generation i┬ázebranych danych na poziomach krajowych w latach 2018-2023 oraz nowych danych z wywiad├│w jako┼Ťciowych z 2023 roku.

Przeprowadzono pi─Ö─çdziesi─ůt osiem cz─Ö┼Ťciowo ustrukturyzowanych wywiad├│w z kluczowymi informatorami i informatorkami (KII) i 31 wywiad├│w pog┼é─Öbionych (IDI) w j─Özykach ojczystych i w j─Özyku angielskim w siedmiu krajach reprezentowanych w raporcie, w tym w Polsce. Interesariuszami i┬áinteresariuszkami projektu w poszczeg├│lnych krajach byli urz─Ödnicy ┬ái urz─Ödniczki rz─ůdowe, partnerskie agencje wdra┼╝aj─ůce i spo┼éecze┼ästwo obywatelskie (naukowcy, naukowczynie, liderzy, liderki, aktywi┼Ťci, aktywistki, osoby wp┼éywowe i organizacje dzia┼éaj─ůce na rzecz praw cz┼éowieka). Uczestnicy i uczestniczki IDI zostali wybrani w┼Ťr├│d beneficjent├│w i partner├│w British Council, a tak┼╝e z sieci zespo┼é├│w badawczych w ka┼╝dym kraju. Odzwierciedlali oni mieszank─Ö m┼éodych ludzi w wieku 18ÔÇô24 i 25ÔÇô35 lat. Dane z wywiad├│w zosta┼éy zanonimizowane i zakodowane w siatce analizy jako┼Ťciowej z wykorzystaniem poziom├│w spo┼éeczno-ekologicznych.

Spostrze┼╝enia mi─Ödzykrajowe wywodz─ůce si─Ö ze zbior├│w danych globalnych lub zbior├│w danych nowej generacji skupiaj─ů si─Ö na pytaniach, kt├│re umo┼╝liwi┼éy por├│wnania w co najmniej czterech z siedmiu kraj├│w. Dane Next Generation zdezagregowano wed┼éug wieku (15ÔÇô24, 25ÔÇô35), p┼éci (kobiety i m─Ö┼╝czy┼║ni) oraz po┼éo┼╝enia geograficznego (miasto i wie┼Ť).

Pełny raport: Next Generation: What we know on women and girls brief | British Council

[1] https://www.portalsamorzadowy.pl/edukacja/polskie-szkolnictwo-zawodowe-rosnie-w-sile-doganiamy-niemcow,483371.html