Mama Warszawianka

Późne macierzyństwo. Nowy trend czy wynik obecnej sytuacji?

Dominika Jajszczk

W ciągu ostatnich dziesięciu lat, według danych GUS, liczba kobiet w Polsce, które urodziły dziecko po trzydziestce, wzrosła o 70 procent, a po czterdziestce – o 11 proc. Stale przesuwający się wiek, charakteryzuje kraje wysoko uprzemysłowione. Najczęściej wynika to z chęci edukacji, rozwoju. Szczególnie, że powrót do pracy, gdy jest małe dziecko, wcale nie jest taki prosty.
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin

Pierwsze dziecko koło 30-tki

W Unii Europejskiej średnia wieku, kiedy kobieta rodzi pierwsze dziecko, to 30 lat, natomiast w Polsce 29 lat. Podczas gdy w 1996 roku stałoby się to pięć lat wcześniej, czyli w wieku 24 lat. W 2019 roku, według danych GUS, kobiety w wieku: 19 i mniej lat urodziły 9 224 dzieci, w wieku 20-24 – 51 745 dzieci, w wieku 25-29 127 208 dzieci, w wieku 30-34 128 762 dzieci, w wieku 35-39 59 546 dzieci, w wieku 40-44 11 210 dzieci, w wieku 45 i więcej 483 dzieci. To najlepiej pokazuje, w jakim wieku większość Polek rodzi dziecko. Dodatkowo z danych GUS za 2019 wynika, że na tę sytuację ma wpływ wykształcenie matki, a także jej miejsce zamieszkania.

Jak twierdzi demograf prof. Piotr Szukalski z Uniwersytetu Łódzkiego: W latach 90. i na początku XXI wieku kluczowym czynnikiem było upowszechnienie się edukacji i masowe wejście młodych kobiet w system szkolnictwa wyższego, co w naturalny sposób prowadziło do odroczenia wstępowania w dorosłość.

Trudności matek

Dane dotyczące sytuacji młodych matek nie napawają optymizmem. Według raportu Hays[1] połowa osób zatrudnionych w firmach to rodzice. Co martwiące, prawie co trzecia Polka miała trudności z powrotem do pracy po urlopie macierzyńskim. 72% uczestniczek wskazało jako główną przeszkodę w pogodzeniu obu tych stref na konieczność wyboru między zaangażowaniem w życie rodzinne lub zawodowe.

Zarobki matek nigdy nie dorównają zarobkom kobiet bezdzietnych. Tymczasem bycie ojcem nie wpływa negatywnie na wynagrodzenia. Bycie kobietą obniża szanse na sukces podczas rekrutacji, a matka po 10 latach od urodzenia dziecka zarabia średnio 20 proc. mniej niż kobieta, która nie zdecydowała się mieć potomstwa.[2]

Warto w tym miejscu zauważyć, że różnica płac między kobietami, a mężczyznami w Polsce wynosi średnio ok. 7% na niekorzyść kobiet.[3] Globalnie 17% stanowisk w zarządach przedsiębiorstw zajmują kobiety. To wzrost od 2017 roku o niemal dwa proc. Wzrost ten jest jednak wciąż zbyt powolny. Choć średnia globalna nieznacznie wzrosła, tylko sześć krajów na świecie może pochwalić się średnią powyżej 30%. W czternastu krajach Unii Europejskiej kobiety stanowią średnio co najmniej 25% członków kadry zarządczej. W Polsce kobiety stoją na czele 6% firm i stanowią 13% członków zarządów wszystkich spółek giełdowych. Zajmują też 15,8% miejsc w radach nadzorczych spółek giełdowych z rynku głównego.[4]

Rozwiązania systemowe

Zwiększenie liczby kobiet na wysokich stanowiskach, likwidacja luki płacowej oraz skuteczniejsze wprowadzanie narzędzi sprzyjających lepszemu wykorzystaniu talentów kobiet i mężczyzn – to cele, które postawił przed sobą na 2019 rok klub Champions of Change powstały z inicjatywy założycielek Fundacji Sukcesu Pisanego Szminką. To pierwsza organizacja w Polsce, zrzeszająca prezesów dużych firm, która działa na rzecz równouprawnienia i różnorodności.

W 2019 roku członkowie Klubu Champions of Change postawili przed sobą trzy najważniejsze cele:

  1. zwiększenie liczby kobiet na wysokich stanowiskach,
  2. likwidacja luki płacowej,
  3. wprowadzanie narzędzi sprzyjających lepszemu wykorzystaniu talentów obu płci.

Wdrożenie tych elementów stanowi pierwszy krok do wsparcia kobiet, w tym młodych matek, w życiu zawodowym i prywatnym. Choć to nie jedyne działania, które warto mieć na uwadze. Ważne jest też, żeby mężczyźni korzystali nie tylko z urlopów tacierzyńskich, ale również współdzielili z partnerkami urlopy rodzicielskie. W rezultacie kobiety będą mogły szybciej wrócić do pracy.

Kolejna kwestia to fakt, że kobiety w ciąży lub zaraz po urlopie macierzyńskim nie są uwzględniane w ścieżkach rozwoju karier, otrzymują mniej ambitne projekty lub odchodzą z firm, nie widząc dla siebie miejsca w organizacji. Także po stronie kobiet zaobserwować można przeszkody związane z niedostateczną pewnością siebie oraz brakiem śmiałości w sięganiu po nadarzające się okazje do rozwoju i awansu.

Do innych działań należy:

  • wdrożenie procesu rekrutacji “równych szans” zarówno dla mężczyzn, jak i kobiet. W każdym projekcie rekrutacyjnym bierze się pod uwagę zarówno kandydatów, jak i kandydatki, a na tzw. short listach musi się znajdować minimum jedna kobieta.
  • polityka, w której o awansie decydują kompetencje, realizacja celów, zaangażowanie i postawa,
  • elastyczne godziny pracy i/lub możliwość pracy zdalnej,
  • zwiększenie dostępności placówek opiekuńczych (żłobków, przedszkoli),
  • indywidualne doradztwo, szkolenia i staże ze strony urzędów pracy. Obecnie oferta dla osób nieaktywnych zawodowo jest niewielka,
  • zmiany w podatkach i zasiłkach – podwyższenie kwoty wolnej od podatku i wprowadzenie specjalnych świadczeń, które promują aktywność zawodową i wspierają powrót na rynek pracy.

Wszystkie te czynniki pokazują, że w wielu sytuacjach kobiety, nawet jeśli chciałby wcześniej zdecydować się na powiększenie rodziny, nie mogą lub boją się to zrobić. Są świadome faktu, że trudno będzie im połączyć życie prywatne z zawodowym. Ważną jest też to czy będzie je stać na utrzymanie dziecka. Tak więc to nie chwilowa moda, a raczej efekt przemian społecznych i sytuacji kobiet na rynku pracy.

***

[1] Raport: Kompetencje i różnorodność, Hays, 2019
[2] Jak ślepa rekrutacja wpływa na szanse mężczyzn i kobiet na sukces w procesie rekrutacyjnym, źródło rankomat.pl
[3] Gender Pay gap statistics, Eurostat, http://www.ec.europa.eu (12.11.2019) za raport Dobrych praktyk Klub Male Champions of Change
[4] Women in the Boardroom: A Global Perspective, raport Dobrych praktyk Klub Champions of Change

Zarejestruj się aby otrzymać newsletter

 

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dostęp w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawidłowego działania strony. Jeżeli nie wyrażasz na to zgody, możesz zmienić ustawienia w swojej przeglądarce. Zobacz więcej w Polityce Prywatności.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close