LGBT+

Tylko 4 na 10 pracownik贸w LGBT+ w Polsce do艣wiadczaj膮cych zachowa艅 dyskryminuj膮cych zg艂osi艂o je pracodawcy

60 proc. badanych Polak贸w uwa偶a, 偶e ich firma nie podejmuje dzia艂a艅 w艂膮czaj膮cych mniejszo艣ci seksualne Prawie po艂owa przedstawicieli spo艂eczno艣ci LGBT+ w Polsce (46 proc.) boi si臋 ujawnienia swojej orientacji w miejscu pracy z obawy przed odmiennym traktowaniem, a wynik ten jest wy偶szy od globalnego (39 proc.). Z kolei zr贸偶nicowane 艣rodowisko pracy okazuje si臋 by膰 czynnikiem decyduj膮cym dla osoby, kt贸ra szuka nowych wyzwa艅 zawodowych. Globalne dane tylko potwierdzaj膮 istotno艣膰 tej kwestii 鈥 sze艣ciu na dziesi臋ciu badanych sprawdza艂o otwarto艣膰 organizacji na r贸偶norodno艣膰 pracownik贸w przed wzi臋ciem udzia艂u w rekrutacji. Aspekt ten wp艂ywa na poczucie bezpiecze艅stwa spo艂eczno艣ci LGBT+ w pracy, na co wskazuje a偶 63 proc. Polak贸w, wynika z najnowszego badania firmy doradczej Deloitte 2023 LGBT+ Inclusion @ Work.

W najnowszym raporcie Deloitte, w kt贸rym zbadana zosta艂a sytuacja przedstawicieli spo艂eczno艣ci LGBT+ zar贸wno w miejscu pracy, jak i poza ni膮, udzia艂 wzi臋艂o 5474 pracownik贸w LGBT+ z ca艂ego 艣wiata, w tym 429 z Polski. 73 proc. polskich respondent贸w stanowi艂o pokolenie Z lub millenials贸w, a 27 proc. osoby w wieku od czterdziestu lat wzwy偶. Ankieta zosta艂a przeprowadzona na przestrzeni 2 miesi臋cy (stycze艅-luty) w 2023 roku, a jej wyniki s膮 wypadkow膮 danych zebranych w 13 pa艅stwach.

Jedynie czterech na dziesi臋ciu polskich pracownik贸w LGBT+, kt贸rzy do艣wiadczyli w miejscu pracy zachowa艅 wykluczaj膮cych, zdecydowa艂o si臋 powiedzie膰 o tym g艂o艣no. Wielu z nich jest przekonanych, 偶e te zdarzenia maj膮 zwi膮zek z ich orientacj膮 seksualn膮 lub to偶samo艣ci膮 p艂ciow膮. Polscy respondenci najcz臋艣ciej zwracali si臋 po pomoc do r贸wie艣nik贸w czy bliskich wsp贸艂pracownik贸w (40 proc.) lub do anonimowych program贸w wsparcia (36 proc.). W skali 艣wiatowej o pomoc do tych grup zwraca艂o si臋 odpowiednio 35 proc. i 30 proc., co pokazuje zupe艂nie inn膮 tendencj臋 w艣r贸d globalnych respondent贸w. Badani z innych kraj贸w najcz臋艣ciej zg艂aszali takie sytuacje bezpo艣rednio do osoby odpowiedzialnej za HR (43 proc.) lub swojemu prze艂o偶onemu (42 proc). Natomiast najcz臋stszymi formami pomocy ze strony pracodawc贸w w Polsce, jak i na 艣wiecie by艂o udzielanie wsparcia oraz poradnictwo (odpowiednio 30 proc. i 32 proc.). W艣r贸d praktykowanych dzia艂a艅 znalaz艂y si臋 r贸wnie偶: ukaranie osoby dopuszczaj膮cej si臋 zachowa艅 wykluczaj膮cych lub oddelegowanie jej na inne stanowisko czy do innego dzia艂u.

Mimo tego, 偶e ostatnio m贸wi si臋 coraz wi臋cej o wsparciu os贸b LGBT+, okazuje si臋, 偶e ta kwestia wci膮偶 stanowi wyzwanie w miejscu pracy zar贸wno w skali globalnej, jak i w Polsce. Wci膮偶 niewielki odsetek pracodawc贸w mo偶e pochwali膰 si臋 otwarto艣ci膮 i dobrymi praktykami w艂膮czaj膮cymi spo艂eczno艣膰 LGBT+ w swojej organizacji. Nasze najnowsze badanie pokaza艂o, 偶e jedynie 26 proc. polskich firm uczestniczy w inicjatywach zwi膮zanych z Pride Month, a 艣wiatowy wynik jest niewiele wy偶szy i wynosi 37 proc. To pokazuje, jak du偶o jeszcze musi si臋 zmieni膰, aby ka偶dy m贸g艂 czu膰 si臋 swobodnie w miejscu pracy

Strach przed odmiennym traktowaniem

Polscy respondenci, kt贸rzy nie zg艂osili zachowa艅 dyskryminuj膮cych, nie zrobili tego ze strachu przed pogorszeniem swojej sytuacji (47 proc.) oraz z powodu braku wiary w jak膮kolwiek zmian臋 i zaprzestanie takich praktyk (40 proc.). Natomiast w艣r贸d globalnych odpowiedzi przoduje inny pow贸d 鈥 niewiara w powa偶ne potraktowanie zg艂aszanego zaj艣cia (40 proc.), kt贸ry w Polsce by艂 najrzadziej wskazywany. Jak si臋 okazuje, Polacy powa偶nie traktuj膮 podobne zg艂oszenia, ale wynik badania pokazuje, 偶e polskim pracodawcom mo偶e brakowa膰 dobrych praktyk, je艣li chodzi o rozwi膮zywanie podobnych problem贸w. St膮d te偶 mo偶e wynika膰 obawa polskich respondent贸w co do tego, 偶e dokonanie zg艂oszenia negatywnie odbije si臋 na ich sytuacji i mo偶e spowodowa膰 dzia艂ania o charakterze odwetowym.

Obawa przed odmiennym traktowaniem powstrzymuje wiele os贸b LGBT+ przed ujawnieniem swojej orientacji w pracy (46 proc. w Polsce i 39 proc. na 艣wiecie). Innymi powodami, wskazanymi przez polskich badanych by艂y: strach przed nieokazaniem szacunku i niech臋膰 rozmawiania o swoim 偶yciu prywatnym w pracy (36 proc.), do艣wiadczenie dyskryminacji lub molestowania (29 proc.), czy troska o聽w艂asne bezpiecze艅stwo (21 proc.). Te czynniki r贸偶ni膮 si臋 w zale偶no艣ci od orientacji seksualnej i to偶samo艣ci p艂ciowej.

Osoby LGBT+ nierzadko spotykaj膮 si臋 z nieakceptuj膮cym lub niewystarczaj膮co w艂膮czaj膮cym traktowaniem przez wsp贸艂pracownik贸w. Je艣li chcemy to zmieni膰, powinni艣my aktywnie i w spos贸b widoczny okazywa膰 swoje sojusznictwo i solidarno艣膰 wobec nich. Dla pracownik贸w ze spo艂eczno艣ci LGBT+ ma to ogromn膮 warto艣膰 鈥 czy b臋dzie to zwr贸cenie uwagi na homofobiczny lub transfobiczny komentarz, czy t臋czowa naklejka lub kubek wsp贸艂pracownika. Jednocze艣nie musimy pami臋ta膰, 偶e sojusznictwo i tworzenie w艂膮czaj膮cej kultury pracy to otwarto艣膰 na wszystkie osoby, kt贸re mog膮 czu膰 si臋 w jakikolwiek spos贸b marginalizowane czy dyskryminowane

Jak wskazuj膮 globalne wyniki raportu Deloitte, nieca艂e 60 proc. os贸b, kt贸re ujawnia swoj膮 orientacj臋 seksualn膮 oraz 54 proc. badanych, kt贸rzy ujawniaj膮 swoj膮 to偶samo艣膰 p艂ciow膮, czuje si臋 swobodnie, przebywaj膮c z najbli偶szymi wsp贸艂pracownikami, podczas gdy tylko 37 proc. czuje si臋 komfortowo w otoczeniu swoich bezpo艣rednich prze艂o偶onych. Z聽kolei czterech na dziesi臋ciu badanych w Polsce twierdzi, 偶e czuje si臋 dobrze, przebywaj膮c w pracy tylko z聽wybranymi osobami (39 proc.), co jest wy偶szym wynikiem od 艣wiatowego o 3 pp.

Badanie pokaza艂o, 偶e wiele zale偶y r贸wnie偶 od zajmowanej pozycji. Osoby na stanowiskach kierowniczych czuj膮 si臋 o wiele pewniej i bezpieczniej ni偶 te na ni偶szych. Nieco ponad po艂owa (51 proc. w聽Polsce i na 艣wiecie) pracownik贸w LGBT+ na wy偶szych stanowiskach nie boi si臋 rozmawia膰 otwarcie o聽swojej orientacji seksualnej z kolegami i kole偶ankami w pracy. Natomiast zdecydowanie mniej polskich specjalist贸w 艣redniego szczebla czuje si臋 dobrze w艣r贸d wsp贸艂pracownik贸w (35 proc.) w por贸wnaniu ze 艣redni膮 艣wiatow膮 (43 proc.). Prezesi, kierownicy czy managerowie nie musz膮 boryka膰 si臋 z tak膮 skal膮 potencjalnych nieprzyjemno艣ci jak kole偶anki i koledzy na ni偶szych stanowiskach.

Otwarto艣膰 firm i potencja艂 do zmiany

Autorzy raportu wskazuj膮, 偶e pracownicy ze spo艂eczno艣ci LGBT+ czuj膮 si臋 niekomfortowo, przebywaj膮c ze swoimi wsp贸艂pracownikami nawet poza biurem. Niekt贸rzy z nich do艣wiadczaj膮 wtedy nieprzyjemno艣ci czy nawet upokorzenia. Sp臋dzanie czasu poza prac膮 z kolegami i kole偶ankami jest wa偶ne dla badanych, ale ostatecznie mniej ni偶 po艂owa z nich przebywa ze wszystkimi wsp贸艂pracownikami (43 proc.) 鈥 tak wskazuj膮 dane globalne. W艣r贸d Polak贸w ten wynik jest jeszcze ni偶szy 鈥 o 6 pp.

To, czy sytuacja b臋dzie si臋 zmienia艂a, zar贸wno w wewn臋trznej strukturze firmy, jaki i poza ni膮, w du偶ej mierze zale偶y od pracodawc贸w oraz kultury organizacyjnej panuj膮cej w danej firmie.

Jedynie jedna pi膮ta polskich respondent贸w twierdzi, 偶e ich pracodawca wykazuje zaanga偶owanie, maj膮ce na celu przeciwdzia艂anie dyskryminacji zar贸wno na zewn膮trz, jak i w wewn膮trz organizacji. Globalnie jest to 35 proc. pracownik贸w. 17 proc. polskich badanych twierdzi z kolei, 偶e ich firma nie zach臋ca do otwarto艣ci. Natomiast a偶 60 proc. ankietowanych z Polski deklaruje, 偶e w ich firmie nie podejmuje si臋 偶adnych dzia艂a艅 maj膮cych na celu popraw臋 tego obszaru, podczas gdy 艣rednia 艣wiatowa jest o wiele bardziej korzystna i wynosi 43 proc. To pole, kt贸re zdecydowanie wymaga poprawy w perspektywie najbli偶szych lat, a najbardziej kluczowe okazuje si臋 by膰 dla pracownik贸w z pokolenia Z oraz millenials贸w.

Pe艂ny raport do pobrania znajduje si臋聽tutaj.

O badaniu

Badanie Deloitte Global LGBT+ Inclusion @ Work to globalna ankieta, w kt贸rej wzi臋艂o udzia艂 5474 pracownik贸w LGBT+ spoza Deloitte, kt贸ra odby艂a si臋 mi臋dzy styczniem a lutym 2023 r. za po艣rednictwem internetowych wywiad贸w ilo艣ciowych i indywidualnych, dog艂臋bnych dyskusji jako艣ciowych. Kraje obj臋te badaniem: Australia, Brazylia, Kanada, Chiny, Francja, Indie, Japonia, Meksyk, Holandia, Polska, RPA, Wielka Brytania, Stany Zjednoczone. W badaniu wzi臋艂o udzia艂 429 respondent贸w z Polski.