Przemoc domowa w dobie koronawirusa. Jak uzyska膰 pomoc?

Magda Mikos

Przemoc domowa wzrasta w czasie pandemii koronawirusa - wed艂ug statystyk prowadzonych przez organizacje pomocy dramat ofiar zaczyna przybiera膰 na sile. Przymus przebywania w domu powoduje zwi臋kszenie frustracji, co wcze艣niej by艂o niezauwa偶alne lub wyst臋powa艂o w mniejszym zakresie. Na szcz臋艣cie bez zmian, z zachowaniem odpowiednich procedur sanitarnych, dzia艂aj膮 instytucje, kt贸re mog膮 w tym trudnym czasie udzieli膰 pomocy. Dzi臋ki nim nikt nie musi by膰 sam ze strachem, kt贸rego do艣wiadcza w czterech 艣cianach w艂asnego mieszkania.

W sytuacjach takich jak obecna, bardzo wa偶na jest solidarno艣膰 spo艂eczna. B膮d藕my odpowiedzialni nie tylko za siebie ale te偶 za bliskich czy osoby z naszego s膮siedztwa. Je艣li jeste艣my 艣wiadkami przemocy –  zg艂o艣my to na policj臋 lub pod jeden z numer贸w interwencyjnych. W ten spos贸b mo偶emy ocali膰 czyje艣 zdrowie, a nawet 偶ycie.

Kluczowe jest dotarcie do os贸b, kt贸re do艣wiadczaj膮 przemocy i przekazanie im informacji gdzie mog膮 szuka膰 pomocy i wsparcia. Miasto Sto艂eczne Warszawa w ostatnich dniach uruchomi艂o tak膮 informacj臋 w formie plakatu.

鈥 W ostatnich latach szereg kampanii podnios艂o poziom 艣wiadomo艣ci spo艂ecznej na temat problemu przemocy domowej. Mam nadziej臋, 偶e tak偶e w tym trudnym czasie zaprocentuje to wi臋ksz膮 wra偶liwo艣ci膮 na losy drugiego cz艂owieka i reagowaniem w sytuacjach, gdy innej osobie 鈥瀦a 艣cian膮鈥 dzieje si臋 krzywda 鈥 m贸wi Rafa艂 Trzaskowski, prezydent m.st. Warszawy.

Do warszawiak贸w zaapelowa艂a te偶 Katarzyna Wilko艂aska鈥撆籾romska, pe艂nomocniczka prezydenta m.st. Warszawy do spraw kobiet, kt贸ra prosi o rozpowszechniania plakatu informacyjnego:

Zale偶y nam, aby dotrze膰 do jak najwi臋kszej liczby os贸b potrzebuj膮cych wsparcia. Plakat mo偶na udost臋pni膰 elektronicznie lub te偶 wydrukowa膰 go i umie艣ci膰 w przestrzeni publicznej, np. w widocznym miejscu w sklepach.

JAKIE S膭 FORMY WSPARCIA DLA OS脫B DOZNAJ膭CYCH PRZEMOCY W RODZINIE

Wyr贸偶nia si臋 trzy formy dzia艂a艅:

  1. Interwencja – dzia艂anie dora藕ne podejmowane w wyniku nag艂ej potrzeby. B臋dzie to najcz臋艣ciej interwencja policji lub odpowiednich s艂u偶b czy instytucji.
  2. Wsparcie – to 艣rodek o charakterze pomocowym w trudnych sytuacjach. Najpopularniejsz膮 form膮 jest wsparcie emocjonalne, kt贸rego celem jest budowanie poczucia bezpiecze艅stwa, akceptacji, zrozumienia oraz pewno艣ci, 偶e nie jest si臋 samotnym i bezradnym. Bardzo cz臋sto wsparcia udzielaj膮 osoby pracuj膮ce w tzw. pierwszym kontakcie z cz艂onkami rodzin uwik艂anymi w przemocow膮 sytuacj臋.
  3. Terapia – to zaplanowany, zwykle d艂ugofalowy proces pracy oferowany osobom, kt贸re maj膮 zagwarantowane wzgl臋dne bezpiecze艅stwo, jednak nie s膮 w stanie poradzi膰 sobie z konsekwencjami do艣wiadczania przemocy.

GDZIE ZG艁ASZA膯 SI臉 PO POMOC LUB GDZIE ZG艁OSI膯 FAKT, 呕E ZBYLI艢MY 艢WIADKAMI PRZEMOCY

APLIKACJE MOBILNE

  • Aplikacja Avon Alert, uruchomiona kilka miesi臋cy temu przez Avon i fundacj臋 Feminoteka. Pokrzywdzone kobiety lub 艣wiadkowie przemocy korzystaj膮c z aplikacji Avon Alert uzyskaj膮 bezp艂atn膮 pomoc w wybrany przez siebie spos贸b 鈥 艂膮cz膮c si臋 z infolini膮 (tel. 888-88-33-88, czynna od poniedzia艂ku do pi膮tku w godz. 8.00-20.00) lub wysy艂aj膮c wiadomo艣膰 tekstow膮. Przedstawiciele Feminoteki skontaktuj膮 si臋 z nimi w ustalonym czasie i wybranym sposobem komunikacji.
  • Aplikacja Tw贸j Parasol, kt贸ra jest efektem mi臋dzynarodowej wsp贸艂pracy policji. Dzi臋ki niej osoby nara偶one na sytuacje przemocy w rodzinie mog膮 uzyska膰 informacje i wsparcie. Aplikacja zawiera materia艂y edukacyjne oraz umo偶liwia dost臋p do baz organizacji oferuj膮cych pomoc. Umo偶liwia te偶 przesy艂anie informacji o zdarzeniach przemocowych do ewentualnego wykorzystania oraz mo偶liwo艣膰 kontaktu.

TELEFON ZAUFANIA –  gwarantuj膮cy anonimowo艣膰. Dzi臋ki temu osoby dzwoni膮ce, kt贸re do艣wiadczaj膮 przemocy w rodzinie, mog膮 otwarcie m贸wi膰 o problemach swoich i swojej rodziny, po艣rednio nabieraj膮c si艂 do podj臋cia kolejnych krok贸w. Przeszkoleni konsultanci, opr贸cz wsparcia i motywacji do dzia艂ania, podaj膮 tak偶e informacje o plac贸wkach pomocowych i mo偶liwo艣ciach uzyskania pomocy.

PUNKTY INFORMACYJNO-KONSULTACYJNE dla ofiar przemocy. Funkcjonuj膮 w ka偶dej dzielnicy i s膮 plac贸wkami tzw. pierwszego kontaktu. Na miejscu mo偶na spotka膰 si臋 ze specjalistami, np. psychologiem, prawnikiem, przedstawicielami policji, terapeutami czy cz艂onkami Komisji Rozwi膮zywania Problem贸w Alkoholowych. W PIK-ach osoby zainteresowane mog膮 uzyska膰 informacje na temat specjalistycznych o艣rodk贸w i form pomocy, kt贸re dost臋pne s膮 w okolicy.

SPECJALNE O艢RODKI WSPARCIA, kt贸re gwarantuj膮 schronienie od 3 do nawet 6 miesi臋cy. Tam r贸wnie偶 zapewniona jest pomoc medyczna, psychologiczna, prawna i socjalna. W o艣rodkach s膮 organizowane grupy wsparcia i grupy terapeutyczne. Plac贸wki s膮 finansowane z bud偶etu pa艅stwa. Ich wykaz, wraz z danymi teleadresowymi, jest dost臋pny na stronie internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Spo艂ecznej.

O艢RODKI INTERWENCJI KRYZYSOWEJ. To szczeg贸lny rodzaj plac贸wek, kt贸re powsta艂y z my艣l膮 o osobach  znajduj膮cych si臋 w sytuacji kryzysu. Oferuj膮 natychmiastow膮 pomoc, bezpiecze艅stwo i schronienie. Dzia艂aj膮 ca艂odobowo, zazwyczaj przy powiatowych centrach pomocy rodzinie. S膮 r贸wnie偶 prowadzone przez organizacje pozarz膮dowe czy o艣rodki pomocy spo艂ecznej.

SCHRONISKA I HOSTELE DLA OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE. Ich rola jest bezcenna. To w艂a艣nie bowiem brak docelowego miejsca ucieczki sprawia, 偶e wiele os贸b kt贸re do艣wiadcza przemocy w rodzinie nie decyduje si臋 na odej艣cie od sprawcy. Takie plac贸wki s膮 prowadzone zazwyczaj przez samorz膮dy lokalne i organizacje pozarz膮dowe. Oferuj膮, opr贸cz dachu nad g艂ow膮, pomoc psychologiczn膮, prawn膮, terapeutyczn膮, a czasem medyczn膮 – zar贸wno dla doros艂ych, jak i dla dzieci.

OG脫LNOPOLSKIE PLAC脫WKI OFERUJ膭CE POMOC OSOBOM DO艢WIADCZAJ膭CYM PRZEMOCY W RODZINIE

  • OG脫LNOPOLSKIE POGOTOWIE DLA OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE 鈥濶IEBIESKA LINIA鈥 ( http://www.niebieskalinia.org/ ), w kt贸rym mo偶na uzyska膰 wsparcie, pomoc psychologiczn膮 oraz informacje o mo偶liwo艣ciach uzyskania pomocy najbli偶ej miejscowo艣ci zamieszkania. W ofercie Pogotowia 鈥濶iebieska Linia鈥 jest m.in.:
    • ca艂odobowy, bezp艂atny telefon dla ofiar przemocy w rodzinie 800 12 00 02; w poniedzia艂ki w godz. 18.00鈥22.00 鈥 konsultacje w j臋z. angielskim, we wtorki w godz. 18.00鈥22.00 w j臋z. rosyjskim;
    • telefoniczna poradnia prawna 鈭 poniedzia艂ki i  wtorki w  godz. 17.00鈥21.00 (tel. 22 666 28 50) oraz 艣rody w godz. 18.00鈥22.00 (tel. 800 12 00 02);
    • poradnia e-mail: niebieskalinia@niebieskalinia.info;
    • interwencja w sprawach przemocy w rodzinie 鈥 kontakt z plac贸wkami zajmuj膮cymi si臋 przemoc膮 w rodzinie na terenie zamieszkania osoby pokrzywdzonej
    • podejmowanie interwencji w sytuacji zagro偶enia 偶ycia i/lub zdrowia wobec os贸b skazanych za przemoc w rodzinie, kt贸re nadal krzywdz膮 swoich najbli偶szych;
  • FUNDACJA CENTRUM PRAW KOBIET, kt贸ra 艣wiadczy pomoc kobietom znajduj膮cym si臋 w trudnych sytuacjach 偶yciowych. Prowadzi m.in.:
    • telefon zaufania 22 621 35 37 (dy偶ur psychologiczny: poniedzia艂ek-艣roda i pi膮tek w godz. 10.00鈥16.00; dy偶ur prawny: czwartek w godz. 10.00鈥16.00);
    • telefon interwencyjny dla kobiet do艣wiadczaj膮cych r贸偶nych form przemocy 鈥 600 070 717;
    • poradnie e-mail: pomoc@cpk.org.pl, prawne@cpk.org.pl, porady.psychologiczne@cpk.org.pl
    • dy偶ur policjanta w ka偶dy czwartek w godzinach 16:00 鈥 22:00, tel. 22 622 25 17.
  • FUNDACJA DAJEMY DZIECIOM SI艁臉 鈥 oferuje pomoc dzieciom i ich rodzicom/opiekunom. Pomoc ma form臋 indywidualnych i grupowych spotka艅 dla dzieci w trudnych sytuacjach 偶yciowych, krzywdzonych i tych, wobec kt贸rych wszcz臋te zosta艂y procedury prawne lub kt贸re s膮 uzale偶nione od Internetu. Prowadzi m.in. telefon zaufania dla dzieci 116 111 (poniedzia艂ek-niedziela w godz. 12.00 鈥 2.00) oraz Telefon dla Rodzic贸w i Nauczycieli 800 100 100 (poniedzia艂ek-pi膮tek w godz. 12.00 鈥 15.00).
  • SIE膯 O艢RODK脫W POMOCY OSOBOM POKRZYWDZONYM PRZEST臉PSTWEM, z kt贸rych pomocy korzystaj膮 przede wszystkim osoby doznaj膮ce przemocy w rodzinie.

SKALA PRZEMOCY DOMOWEJ W POLSCE POZA PANDEMI膭

Problem przemocy domowej w Polsce i bez globalnej pandemii wygl膮da zatrwa偶aj膮co. Wed艂ug policyjnych statystyk w samym tylko 2019 roku odnotowano ponad 166 tysi臋cy jej przypadk贸w. Liczba os贸b pokrzywdzonych mo偶e by膰 jednak zdecydowanie wy偶sza, poniewa偶 鈥 jak wskazuj膮 badania prof. Beaty Gruszczy艅skiej z Instytutu Wymiaru Sprawiedliwo艣ci 鈥 s艂u偶bom zg艂aszany jest 艣rednio co trzeci przypadek.

Wed艂ug szacunk贸w Centrum Praw Kobiet rocznie w zwi膮zku z przemoc膮 domow膮 ginie nawet 400-500 Polek. W tej liczbie zawieraj膮 si臋 zab贸jstwa, pobicia ze skutkiem 艣miertelnym oraz samob贸jstwa os贸b poszkodowanych.