Przygotuj si─Ö na samotno┼Ť─ç na Mazowszu

1 pa┼║dziernika to Mi─Ödzynarodowy Dzie┼ä Os├│b Starszych, czyli ┼Ťwi─Öto ka┼╝dego z nas. Dlaczego? Bo staro┼Ť─ç jest naturalnie wpisana w ┼╝ycie cz┼éowieka. Jak ka┼╝dy etap jest wa┼╝na i cenna, jednak cz─Östo towarzysz─ů jej r├│┼╝ne bol─ůczki, a najdotkliwsz─ů z nich jest samotno┼Ť─ç. Lekarstwem na ni─ů jest obecno┼Ť─ç drugiego cz┼éowieka, taka, jak─ů zapewniaj─ů w Warszawie i Legionowie mi─Ödzy innymi wolontariusze Programu ÔÇ×Obecno┼Ť─çÔÇŁ ze Stowarzyszenia mali braci Ubogich. Zach─Öcaj─ů, by na sta┼ée wspiera─ç ich w leczeniu senior├│w z osamotnienia.
  • 1 pa┼║dziernika przypada Mi─Ödzynarodowy Dzie┼ä Os├│b Starszych, ustanowiony 1990 roku przez Zgromadzenie Og├│lne ONZ. Jego celem jest przybli┼╝enie problematyki staro┼Ťci i poprawa sytuacji os├│b starszych na ┼Ťwiecie. To zarazem okazja, by spojrze─ç na staro┼Ť─ç jako przysz┼éo┼Ť─ç.
  • Prawie 25% Polak├│w to osoby w wieku 60+, a proces starzenia si─Ö spo┼éecze┼ästwa post─Öpuje. W wojew├│dztwie mazowieckim wed┼éug danych GUS w 2021 r. jest ponad 124 000 os├│b po 85. roku ┼╝ycia.
  • Najwi─Öksz─ů bol─ůczk─ů staro┼Ťci jest samotno┼Ť─ç. Jak alarmuje Stowarzyszenie mali bracia Ubogich, w Polsce cierpi z jej powodu 280 tysi─Öcy senior├│w i podpowiada, ┼╝e najlepszym remedium na ni─ů jest towarzystwo drugiego cz┼éowieka.

Według danych GUS polskie społeczeństwo coraz bardziej się starzeje.

W 2021 r. odsetek senior├│w przekroczy┼é 25% i systematycznie ro┼Ťnie. Obecnie, w 2023 r., jedna czwarta rodak├│w to osoby w wieku 60+, a wed┼éug prognoz GUS w 2050 r. b─Öd─ů stanowi┼éy ju┼╝ oko┼éo 40% og├│┼éu ludno┼Ťci Polski.

Jak wygl─ůda staro┼Ť─ç Polak├│w i Polek? Wed┼éug badania Stowarzyszenia mali bracia Ubogich┬╣ z 2023 r. co czwarta osoba starsza w wieku 80+ zmaga si─Ö z samotno┼Ťci─ů. W Polsce cierpi z jej powodu 280 tysi─Öcy senior├│w. M├│wi o tym pani Hanna, 83 lata ÔÇô Mam coraz wi─Öksz─ů trudno┼Ť─ç, ┼╝eby nawi─ůza─ç z kim┼Ť kontakt. Nawet w tym, ┼╝eby zadzwoni─ç do kogo┼Ť, czy nie przeszkodz─Ö? Z kolei pani Alicja, lat 82, dodaje: ÔÇô U mnie radio musi gra─ç, ┼╝ebym czu┼éa, ┼╝e co┼Ť si─Ö dzieje wok├│┼é mnie, cisza mnie zasmuca, przypomina o byciu samej. ÔÇô Tracisz przyjaci├│┼é, tracisz wszystko ÔÇô kwituje pan Krzysztof, 70 lat. Sk─ůd si─Ö bierze osamotnienie starszych os├│b? Wiadomo przecie┼╝, ┼╝e nie ka┼╝da starsza osoba mieszka sama w gospodarstwie domowym, jest te┼╝ odwiedzana przez krewnych, ma kontakt z innymi, cho─çby z s─ůsiadami.

Sk─ůd bierze si─Ö samotno┼Ť─ç?

Ze strat. Cho─ç osoby starsze to grupa bardzo zr├│┼╝nicowana wiekowo, zdrowotnie, spo┼éecznie i ekonomicznie, to mo┼╝na zauwa┼╝y─ç wsp├│lne t┼éo wielu problem├│w, przyczynowo zwi─ůzanych ze specyfik─ů tego okresu ┼╝ycia. Jest nim ci─ůg┼éo┼Ť─ç strat biologicznych i spo┼éecznych: z wiekiem traci si─Ö bliskich, zdrowie, sprawno┼Ť─ç i sprawczo┼Ť─ç, role spo┼éeczne, status, pojawia si─Ö brak cel├│w i poczucie pustki. A wraz z nimi ro┼Ťnie poczucie osamotnienia. Zw┼éaszcza, je┼Ťli z powodu ogranicze┼ä ruchowych czy innych utrudnie┼ä starsza osoba nie wychodzi z domu i jest zmuszona przebywa─ç w┼Ťr├│d czterech ┼Ťcian. Naszych kolei los├│w nie przewidzimy, ilo┼Ťci i warto┼Ťci start r├│wnie┼╝. Natomiast dobra jako┼Ť─ç ┼╝ycia w staro┼Ťci to samodzielno┼Ť─ç oraz kontakty z innymi osobami. Zatem, opr├│cz budowania kondycji fizycznej i intelektualnej, powinni┼Ťmy zadba─ç o podtrzymywanie relacji i tworzenie wzajemnej ÔÇ×sieci wsparciaÔÇŁ, poniewa┼╝ ten ostatni etap ┼╝ycia, nie stwarza dobrych warunk├│w ani do rozpoczynania nowych przedsi─Öwzi─Ö─ç, ani do nadrobienia strat

Lecznicza moc relacji

Potwierdza to Joanna Mielczarek, Dyrektor Stowarzyszenia mali bracia Ubogich, kt├│re od 20 lat wspiera senior├│w walce z samotno┼Ťci─ů.

ÔÇô Widzimy, jak bardzo starszym osobom potrzeba relacji. Gdy bliscy umieraj─ů, dzieci daleko wyjad─ů, a nie ma w otoczeniu innych ludzi utrzymuj─ůcych kontakt, kt├│rym na nas zale┼╝y, wkrada si─Ö samotno┼Ť─ç Wtedy dos┼éownie kwesti─ů ┼╝ycia jest obecno┼Ťci kogo┼Ť, kto ma czas, obdarzy uwag─ů, dla kogo chce si─Ö jeszcze ┼╝y─ç. Dlatego prowadzimy wolontariat towarzysz─ůcy.┬á Wiemy, ┼╝e najlepszym lekarstwem na samotno┼Ť─ç jest obecno┼Ť─ç drugiego cz┼éowieka ÔÇô t┼éumaczy Joanna Mielczarek. ÔÇô W┼éa┼Ťnie temu s┼éu┼╝y nasz Program ÔÇ×Obecno┼Ť─çÔÇŁ. Regularnie odwiedzamy senior├│w w domach, zach─Öcamy do aktywno┼Ťci i tworzymy bliskie, nawet mi─Ödzypokoleniowe, relacje oparte na zaufaniu i przyja┼║ni, cz─Östo na d┼éugie lata. Obecnie mamy pod skrzyd┼éami niemal siedemset starszych os├│b w 12 miastach Polski ÔÇô m├│wi Joanna Mielczarek.

Jak m├│wi─ů organizatorzy akcji, wolontariat towarzysz─ůcy, nie jest jednorazow─ů aktywno┼Ťci─ů, nie wystarczy jedno spotkanie, jedna rozmowa. Seniorzy potrzebuj─ů obecno┼Ťci, regularnych spotka┼ä.

ÔÇô┬á Ich codzienno┼Ť─ç diametralnie zmienia si─Ö, gdy w ┼╝yciu pojawia si─Ö przyjazna i troskliwa osoba, kt├│ra z szacunkiem i uwag─ů potrafi wys┼éucha─ç, regularnie, raz w tygodniu odwiedza oraz systematycznie dzwoni, ┼╝eby zapyta─ç o samopoczucie ÔÇô m├│wi Ewa Skrajnowska, koordynatorka regionalna Stowarzyszenia mali bracia Ubogich na Mazowszu. ÔÇô Cotygodniowe odwiedziny pozwalaj─ů dobrze pozna─ç si─Ö nawzajem i nawi─ůza─ç pi─Ökne relacje oparte na przyja┼║ni i zaufaniu. Najwi─Öksz─ů potrzeb─ů jest kontakt z drugim cz┼éowiekiem, poniewa┼╝ daje nadziej─Ö na dobre jutro ÔÇô podkre┼Ťla Ewa Skrajnowska.

Jak do swojej staro┼Ťci mog─ů przygotowa─ç si─Ö m┼éodzi?

M├│wi o tym Kinga Naw├│j, 20-letnia wolontariuszka Stowarzyszenia mali bracia Ubogich, od roku towarzysz─ůca 80-letniej seniorce.

ÔÇô Po roku wspierania pani Ewy, jestem bardziej ┼Ťwiadoma tego, z czym wi─ů┼╝e si─Ö przysz┼éo┼Ť─ç

ÔÇô Co trzeba zrobi─ç, by zadba─ç o dobr─ů staro┼Ť─ç?

ÔÇô Dba─ç o swoj─ů kondycj─Ö fizyczn─ů, sprawno┼Ť─ç cia┼éa. Trzeba cieszy─ç si─Ö tym, co mamy, docenia─ç to, co si─Ö dzieje w naszym ┼╝yciu. Studiuj─Ö, chodz─Ö na uczelni─Ö, spotykam si─Ö z lud┼║mi i zauwa┼╝y┼éam, ┼╝e nie docenia si─Ö tego kontaktu z innymi, a potem z wiekiem, gdy zostajemy sami, mo┼╝na za tym zat─Öskni─ç ÔÇô m├│wi wolontariuszka.

ÔÇô Wa┼╝ne jest, by piel─Ögnowa─ç kontakty, jakie mamy. Czasami chcieliby┼Ťmy si─Ö do kogo┼Ť odezwa─ç, ale nie mamy czasu i skupiamy si─Ö na tym, ┼╝e telefony dzia┼éaj─ů w dwie strony, wi─Öc czekamy a┼╝ to kto┼Ť zadzwoni. Mo┼╝e warto wykona─ç ten pierwszy krok ÔÇô podkre┼Ťla Kinga Naw├│j.

Co seniorzy chcieliby przekazać młodym?

W ┼╝yciu cz┼éowieka s─ů dwie wa┼╝ne daty: pierwsza to kiedy si─Ö urodzi┼é, a druga, kiedy zrozumia┼é, po co. ┼╗ycz─Ö ludziom, by potrafili ┼╝y─ç bez ┼╝alu do ┼Ťwiata i do innych, bez z┼éo┼Ťci i nieprzyja┼║ni. Mo┼╝na ┼╝y─ç z wdzi─Öczno┼Ťci─ů za to, ┼╝e si─Ö jest na ┼Ťwiecie i mo┼╝na co┼Ť zmieni─ç. S─ů ludzie, kt├│rzy do ko┼äca ┼╝ycia nie rozumiej─ů, po co istniej─ů i to jest tragedia. Dobrze jest te┼╝ du┼╝o czyta─ç, bo poprzez czytanie cz┼éowiek ┼éatwo uczy si─Ö wypowiadania swoich my┼Ťli i tego, co dzieje si─Ö w jego wn─Ötrzu. I gdy potem siedzi z dziewczyn─ů przy stoliku, to ma si─Ö wtedy ┼éatwo┼Ť─ç wypowiedzi, by pokaza─ç swoje wn─Ötrze, umie─ç rozmawia─ç na r├│┼╝ne tematy i wtedy w takiej rozmowy mo┼╝na tworzy─ç prawdziw─ů symfoni─Ö

Pani Hanna, lat 83 zach─Öca do spotka┼ä z r├│┼╝nymi lud┼║mi, anga┼╝owania w dzia┼éania r├│┼╝nych grup, poniewa┼╝ wtedy mo┼╝na znale┼║─ç t─Ö swoj─ů, kt├│ra jest nam najbli┼╝sza. Pani Hanna podkre┼Ťla tak┼╝e, by szanowa─ç starsze osoby, poniewa┼╝ posiadaj─ů m─ůdro┼Ť─ç ┼╝yciow─ů i wiedz─ů, jak post─Öpowa─ç we wszystkich aspektach ┼╝ycia, a wbrew pozorom szybko si─Ö przystosowuj─ů do zmian cywilizacyjnych, wi─Öc doradz─ů na ka┼╝dy wsp├│┼éczesny temat. Jak m├│wi zaleci┼éaby m┼éodym przygotowanie si─Ö do staro┼Ťci:

Utrzymywa─ç kontakty, dba─ç o relacje i ufa─ç ludziom, a jednocze┼Ťnie rozwa┼╝nie wybiera─ç osoby, kt├│rym si─Ö ufa. Kontakty z lud┼║mi s─ů bardzo wa┼╝ne w ka┼╝dym wieku, a w starszym szczeg├│lnie. Dzi┼Ť tak szybkie tempo pracy, ┼╝ycia, ┼╝e nie zawsze pami─Öta si─Ö o tym, by piel─Ögnowa─ç relacje, nawet te z rodzin─ů czy dobrymi znajomymi.

Opuszczenie w staro┼Ťci i co dalej?

Pog┼é─Öbiaj─ůcy si─Ö w Polsce problem samotno┼Ťci starszych os├│b stanowi wyzwanie naszych czas├│w. ÔÇô Je┼Ťli dzisiaj nie wypracujemy d┼éugofalowych rozwi─ůza┼ä tj. wolontariat towarzysz─ůcy, to w perspektywie kilkudziesi─Öciu lat mo┼╝e okaza─ç si─Ö, ┼╝e mamy do czynienia z epidemi─ů ludzi bez relacji. Spos├│b, w jaki nasze Stowarzyszenie dzia┼éa poniek─ůd uzupe┼énia pomoc spo┼éeczn─ů, funkcjonuje w Polsce od 20 lat, a tak┼╝e Francji. Jednak to kropla w morzu potrzeb. Dlatego nasza dzia┼éalno┼Ť─ç i Program ÔÇ×Obecno┼Ť─çÔÇŁ s─ů tak wa┼╝ne. I ka┼╝dy mo┼╝e j─ů wspom├│c. Samotno┼Ť─ç jest chorob─ů przewlek┼é─ů, dlatego sta┼ée wp┼éaty s─ů dla nas takie wa┼╝ne. Tu serdecznie dzi─Ökujemy wszystkim, kt├│rzy wpisali nasz program ÔÇ×Obecno┼Ť─çÔÇŁ na list─Ö swoich zobowi─ůza┼ä sta┼éych. To dla nas bezcenne. Nie poprzestawajcie ÔÇô m├│wi Joanna Mielczarek.

Aby wesprze─ç Program ÔÇ×Obecno┼Ť─çÔÇŁ, wystarczy wej┼Ť─ç na stron─Ö www.obecnoscpomaga.pl i wspom├│c dzia┼éanie inicjatywy lecz─ůcej senior├│w z samotno┼Ťci.

┬á┬╣ Raport ÔÇ×Samotno┼Ť─ç w┼Ťr├│d os├│b 80+ÔÇŁ, Pollster dla Stowarzyszenia mali bracia Ubogich, marzec 2023.

Stowarzyszenie mali bracia Ubogich to mi─Ödzynarodowa organizacja, kt├│ra powsta┼éa we Francji w 1946 r. W Polsce dzia┼éa od 2002 r. i jest organizacj─ů po┼╝ytku publicznego. Powsta┼éa, by by─ç g┼éosem os├│b nies┼éyszalnych, niewidzialnych i niezauwa┼╝anych na co dzie┼ä ÔÇô czyli os├│b starszych, samotnych. Dzi─Öki Stowarzyszeniu seniorzy staj─ů si─Ö widoczni w spo┼éecze┼ästwie. Stowarzyszenie swoje dzia┼éania opiera na d┼éugoterminowym wolontariacie towarzysz─ůcym, polegaj─ůcym na regularnych odwiedzinach wolontariuszy w domach podopiecznych w ramach Programu ÔÇ×Obecno┼Ť─çÔÇŁ, dzi─Öki kt├│rym buduj─ů si─Ö relacje oparte na przyja┼║ni i zaufaniu oraz na innych inicjatywach.