Kobieta przy biurku z laptopem i dokumentami

Polki sk艂onne negocjowa膰 pensje. R贸wno艣膰 p艂ci na rynku pracy.

Czy szanse kobiet i m臋偶czyzn na wsp贸艂czesnym rynku pracy si臋 wyr贸wnuj膮? W rankingu Europejskiego Instytutu ds. R贸wno艣ci Kobiet i M臋偶czyzn (EIGE) Polska w tym zakresie znajduje si臋 wci膮偶 poni偶ej 艣redniej unijnej. Serwis Pracuj.pl zbada艂 jak same Polki oceniaj膮 swoj膮 sytuacj臋 i jakie s膮 ich szanse wzgl臋dem m臋偶czyzn na rynku pracy. Cho膰 wiele jest jeszcze do zrobienia, to dzi艣 68% pa艅 uwa偶a, 偶e kobiety w Polsce og贸lnie s膮 w lepszej sytuacji zawodowej, ni偶 10 lat temu. Ponad po艂owa badanych (62%) deklaruje, 偶e w ich firmach przedstawiciele obu p艂ci maj膮 r贸wne szanse na awanse i podwy偶ki. Jednocze艣nie to kobiety ponosz膮 w karierze zawodowej wi臋ksze koszty bycia rodzicem od m臋偶czyzn. Liczby jasno wskazuj膮 na nier贸wno艣ci, a post臋p w zakresie ich niwelowania jest stanowczo zbyt powolny.

Standardy europejskie a polska codzienno艣膰

W europejskim raporcie EIGE pod k膮tem szeroko poj臋tego r贸wnouprawnienia p艂ci od lat najlepiej wypada Szwecja, a tu偶 za ni膮 plasuj膮 si臋 Dania oraz Holandia. To w tych krajach r贸偶nice pomi臋dzy kobietami a m臋偶czyznami 鈥 pod k膮tem m.in. dost臋pu do edukacji, us艂ug medycznych, zarobk贸w czy szans na rynku pracy 鈥 s膮 najmniej dostrzegalne. Na drugim skraju rankingu, z najgorszymi wynikami, znalaz艂y si臋 Grecja, Rumunia i W臋gry. 艢rednia unijna to 68,6 na 100 pkt., a 艣rednia dla Polski 鈥 57,7 pkt, co oznacza, 偶e nasz kraj zajmuje 21. miejsce w rankingu (na 28 pa艅stw cz艂onkowskich).

Aby przyjrze膰 si臋 tym kwestiom dok艂adnie pod k膮tem polskiego rynku pracy, serwis Pracuj.pl zbada艂 w tym zakresie opinie Polek i Polak贸w. Z badania wynika, 偶e du偶a cz臋艣膰 kobiet (35%) czuje, 偶e standard panuj膮cy w naszym kraju pod k膮tem r贸wnouprawnienia p艂ci, nie odbiega od standard贸w unijnych. W艣r贸d badanych panuje tak偶e poczucie, 偶e w ich firmach kobiety i m臋偶czy藕ni maj膮 r贸wne szanse na awanse i podwy偶ki. Jednocze艣nie respondenci zauwa偶aj膮, 偶e dla wsp贸艂czesnych kobiet du偶ym wyzwaniem jest godzenie roli matki i pracowniczki, a w generalnym uj臋ciu kobiety ponosz膮 wi臋kszy koszt bycia rodzicem ni偶 m臋偶czy藕ni. Aby przyjrze膰 si臋 tej sytuacji, przy okazji zbli偶aj膮cego si臋 mi臋dzynarodowego Dnia Kobiet, Pracuj.pl poddaje analizie kwesti臋 r贸wnouprawnienia p艂ci na rynku pracy. W tym celu serwis przeprowadzi艂 badanie na reprezentatywnej grupie 2110 os贸b w wieku 18-65 lat.

Pokolenie Z szans膮 na zmian臋

Pomimo tego, i偶 Polska plasuje si臋 pod k膮tem r贸wno艣ci kobiet i m臋偶czyzn w dolnej cz臋艣ci rankingu dzia艂aj膮cego przy UE instytutu EIGE, to cz臋艣膰 badanych Polak贸w ma w tym zakresie odmienne zdanie. 38% respondent贸w Pracuj.pl zgadza si臋 ze stwierdzeniem, 偶e Polska pod k膮tem r贸wnouprawnienia na rynku pracy nie odbiega od unijnych standard贸w. Wida膰 jednak, 偶e cz臋艣ciej tak膮 opini臋 wyra偶aj膮 m臋偶czy藕ni (42%) ni偶 kobiety (35%).

Co ciekawe, to najm艂odsze pokolenie obecne na rynku pracy najcz臋艣ciej uwa偶a, 偶e na lokalnym rynku nie odstajemy od europejskich standard贸w. Najcz臋艣ciej w tak dobrym 艣wietle Polsk臋 plasuj膮 przedstawiciele pokolenia Z, czyli osoby w wieku 18-24 lata (43%). Niewiele starsi od nich przedstawiciele pokolenia Y (25-34 lata) s膮 najmniej optymistycznie nastawion膮 w tym zakresie grup膮 (36%).

Poziom, kt贸ry osi膮gamy pod k膮tem r贸wno艣ci p艂ci na rynku pracy wzgl臋dem 艣redniej UE, nie jest powodem do dumy. Sk膮d wi臋c optymizm w艣r贸d 1/3 badanych? Istotnym czynnikiem w tym zakresie jest post臋p, kt贸rego jako kraj dokonali艣my przez ostatnie lata. Mimo i偶 z danych wynika, 偶e od 2010 roku poprawili艣my si臋 zaledwie o 5,5 pkt., co obiektywnie rzecz bior膮c nie jest najlepszym wynikiem, to wa偶ne s膮 tu tak偶e subiektywne odczucia Polak贸w. Ci w znacznej wi臋kszo艣ci (69%) uwa偶aj膮, 偶e kobiety w Polsce s膮 og贸lnie w lepszej sytuacji zawodowej ni偶 jeszcze 10 lat temu. Poprawa jest wi臋c widoczna, mimo tego, 偶e zachodzi powoli. Nasz rynek pracy pod k膮tem r贸wnouprawnienia jest daleki od idea艂u, ale obecni na nim pracownicy i pracowniczki widz膮 dobry kierunek i to w t臋 stron臋 chc膮 zmierza膰. Widz膮c z kolei nastawienie najm艂odszego pokolenia, czyli tzw. Zetek, widzimy, 偶e m艂odzi uczestnicy rynku nie wyobra偶aj膮 sobie zwolnienia dynamiki zapocz膮tkowanych zmian.

Popraw臋 sytuacji kobiet w polskiej rzeczywisto艣ci zawodowej w ostatniej dekadzie cz臋艣ciej deklaruj膮 w艂a艣nie ludzie m艂odzi, a podzielanie tej opinii spada stopniowo wraz z wiekiem. To polepszenie widzi a偶 75% przedstawicieli pokolenia Z i a偶 o 11% mniej reprezentant贸w silver generation (64%). Ta r贸偶nica opinii mo偶e wynika膰 ze zmiany nastawienia. Osoby obecne na rynku pracy przez kilkana艣cie lub nawet kilkadziesi膮t lat to grupa pracownik贸w i pracowniczek, kt贸ra swoje zawodowe 偶ycie rozpoczyna艂a w okresie najwi臋kszych nier贸wno艣ci pomi臋dzy kobietami a m臋偶czyznami. Nic wi臋c dziwnego, 偶e to w艂a艣nie ta grupa wykazuje ni偶szy poziom optymizmu w ocenie r贸wnouprawnienia. Jednocze艣nie pozytywne spojrzenie najm艂odszych uczestnik贸w rynku z jednej strony mo偶e 艣wiadczy膰, 偶e do艣wiadczaj膮 oni ju偶 innych reali贸w zawodowych, nastawionych na r贸wno艣膰 kobiet i m臋偶czyzn, z drugiej natomiast by膰 mo偶e pochodzi z wci膮偶 niewielkiego do艣wiadczenia na rynku pracy. M艂ode generacje obserwuj膮c dobre wzorce, maj膮 szans臋 wprowadza膰 i kultywowa膰 zmian臋 na lepsze, a pozycja Polski w europejskich rankingach r贸wno艣ci p艂ci na rynku pracy wzro艣nie.

Czy kobiety czuj膮 r贸wno艣膰?

Raczej pozytywna tendencja wy艂ania si臋 tak偶e z odpowiedzi polskich pracownik贸w i pracowniczek w zakresie mo偶liwo艣ci rozwoju zawodowego i sytuacji finansowej. 62% badanych deklaruje, 偶e w miejscu ich zatrudnienia, przedstawiciele obu p艂ci maj膮 r贸wne szanse na awanse i podwy偶ki. Respondenci odpowiadaj膮 na to pytanie zgodnie w ka偶dej grupie wiekowej w przedziale od 18 do 65 lat. R贸偶nica dostrzegalna jest w opiniach pracownik贸w biurowych oraz fizycznych. To w tej pierwszej grupie r贸wne mo偶liwo艣ci otrzymywania awans贸w i podwy偶ek przez kobiety i m臋偶czyzn deklaruje 65% badanych. W艣r贸d pracownik贸w fizycznych odsetek ten jest mniejszy o 11 punkt贸w procentowych. To oczywi艣cie mo偶e by膰 uwarunkowane wi臋ksz膮 predyspozycj膮 m臋偶czyzn do wykonywania niekt贸rych prac fizycznych, jednak w przypadku badania grupy, kt贸ra ju偶 w danym 艣rodowisku funkcjonuje powinno dochodzi膰 do niwelowania r贸偶nic w dost臋pie do mo偶liwo艣ci rozwoju.

Wynagrodzenie 鈥 obszar szczeg贸lnie wra偶liwy

W kwestii zarobk贸w widoczne pozostaj膮 r贸偶nice w podej艣ciu kobiet i m臋偶czyzn. W odpowiedziach dostrzec mo偶na, 偶e panie zauwa偶alnie cz臋艣ciej od pan贸w mog膮 kszta艂towa膰 sentyment wobec oferty w zale偶no艣ci od jawno艣ci przedstawiania w niej informacji o zarobkach.

79% badanych kobiet deklaruje, 偶e oferty pracy, w kt贸rych podane s膮 zarobki, bardziej zach臋caj膮 je do aplikowania, ni偶 te, w kt贸rych nie ma informacji o oferowanym wynagrodzeniu. Z tym stwierdzeniem w nieco mniejszym stopniu, ale zgadzaj膮 si臋 tak偶e m臋偶czy藕ni 鈥 73% z nich wskazuje, 偶e ch臋tniej zaaplikuj膮 na ofert臋 pracy, maj膮c 艣wiadomo艣膰, jakiej skali zarobk贸w mog膮 si臋 spodziewa膰 w danym miejscu pracy. Znaczna wi臋kszo艣膰 kobiet (84%) twierdzi, 偶e skala oferowanego wynagrodzenia powinna by膰 podawana w ka偶dym og艂oszeniu o prac臋. Podobn膮 opini臋 ma 76% m臋偶czyzn.

Pracodawcy, kt贸rzy jasno informuj膮 w og艂oszeniach o prac臋, jakie jest wynagrodzenie na danym stanowisku, s膮 lepiej oceniani zar贸wno przez kobiety (83%), jak i przez m臋偶czyzn (77%).

R贸偶nice w postawach kobiet i m臋偶czyzn

Postrzeganie kwestii zwi膮zanych z zarobkami jest stosunkowo podobne u obu p艂ci. Natomiast warto podkre艣li膰, 偶e kobiety zauwa偶alnie cz臋艣ciej oczekuj膮 wsparcia w obliczu malej膮cej warto艣ci pieni膮dza i gender pay gap. Jak wynika z danych Eurostatu, w 2020 roku zarobki kobiet w Unii Europejskiej by艂y przeci臋tnie o 13% ni偶sze ni偶 zarobki m臋偶czyzn. Ponadto, jak wynika z badania Pracuj.pl, tylko 37% respondentek twierdzi, 偶e ich obecny poziom zarobk贸w daje im poczucie bezpiecze艅stwa. W艣r贸d m臋偶czyzn ten poziom jest o 4 punkty procentowe wy偶szy.

Kobiety dobrze odnajduj膮 si臋 w transparentnych zasadach i jasnych, sprawiedliwych wytycznych. Niemal 9 na 10 kobiet uwa偶a, 偶e ich wynagrodzenie powinno rosn膮膰 proporcjonalnie z inflacj膮, a ponad po艂owa chcia艂aby, aby wysoko艣膰 wynagrodze艅 w ich firmach by艂a jawna. To mog艂oby wp艂yn膮膰 na motywacj臋 kobiet w osi膮ganiu swoich cel贸w zarobkowych. Dzi艣 a偶 17% badanych pa艅 przyznaje, 偶e nigdy nie dosta艂y podwy偶ki (w por贸wnaniu do 11% m臋偶czyzn), ale dla przeciwwagi, w przeci膮gu ostatnich sze艣ciu miesi臋cy to wi臋cej pa艅 spotka艂o si臋 z wzrostem wynagrodzenia (29% kobiet i 26% m臋偶czyzn). Og贸lny poziom zadowolenia z zarobk贸w utrzymuje si臋 na podobnym poziomie, cho膰 kobiety nieco cz臋艣ciej wykazuj膮 wyra藕ne niezadowolenie.