艢wi膮teczne ciekawostki! Czy wiesz, dlaczego renifer 艣w. Miko艂aja ma czerwony nos?

Monika Pikor

Ciekawi Ci臋 sk膮d wzi膮艂 si臋 zwyczaj przyozdabiania choinki? Zastanawiasz si臋, dlaczego na wigilijnym stole jest 12 potraw, a renifer 艣w. Miko艂aja ma czerwony nos? Oto odpowiedzi na najcz臋艣ciej zadawane pytania 艣wi膮teczne!

Czy zawsze ubierali艣my choink臋?

Zwyczaj ubierania choinki w okresie Bo偶ego Narodzenia przyw臋drowa艂 do Polski z Niemiec na prze艂omie XVIII i XIX wieku. Wcze艣niej na polskich wsiach panowa艂a tradycja strojenia ga艂膮zek drzewek iglastych 鈥 podwieszano je wtedy pod sufitem. Wed艂ug historyk贸w jako pierwsi bo偶onarodzeniow膮 choink臋 ubrali mieszka艅cy 艁otwy w 1510 roku. Sam wygl膮d drzewka zmieni艂 si臋 przez lata. Obecnie kolorystyka ozd贸b ma okre艣lone znaczenie:

鈥 zielony symbolizuje 偶ycie,
鈥 czerwony nawi膮zuje do krwi Chrystusa,
鈥 z艂oty odzwierciedla bogactwo i kr贸lewskie pochodzenie Jezusa.

Tradycyjnie 艣wi膮teczne drzewko ubiera si臋 w Wigili臋, jednak coraz cz臋艣ciej odchodzimy od tego zwyczaju i ubieramy choinki nawet 6 grudnia.

Wigilijny st贸艂: Ile powinno by膰 na nim da艅?

Dawniej wierzono, 偶e na wigilijn膮 kolacj臋 powinno si臋 przygotowa膰 nieparzyst膮 liczb臋 potraw 鈥 uwa偶ano, 偶e to przyniesie domownikom szcz臋艣cie. Nie bez znaczenia by艂 r贸wnie偶 status spo艂eczny rodziny:

鈥 w biednych domach przygotowywano jedynie 7 da艅,
鈥 szlachta biesiadowa艂a przy 9 potrawach,
鈥 na dworach magnackich serwowano 11 potraw.

Obecnie da艅 na wigilijnym stole powinno by膰 12 鈥 istniej膮 dwa wyt艂umaczenia tej liczby. Mo偶e to by膰 nawi膮zanie do dwunastu miesi臋cy (ka偶de danie na jeden miesi膮c, aby w 偶adnym momencie w roku niczego nie zabrak艂o) albo do 12 aposto艂贸w.

Str贸j 艣w. Miko艂aja – czerwony, a mo偶e jednak br膮zowy?

Pierwszy raz posta膰 艣w. Miko艂aja pojawi艂a si臋 w 1823 roku w wierszu 鈥濿izyta 艢wi臋tego Miko艂aja鈥 Clementa Moore鈥檃. W tym utworze Miko艂aj zosta艂 przedstawiony jako elf mieszkaj膮cy w jaskini i ubrany w br膮zowy str贸j. Kilka lat p贸藕niej w 1863 roku rysownik Thomas Nast na zlecenie ameryka艅skiego tygodnika 鈥濰arper鈥檚鈥 narysowa艂 Miko艂aja jako starszego cz艂owieka o okr膮g艂ych policzkach i bia艂ych bokobrodach. Obecny wygl膮d i str贸j 艣w. Miko艂aja zawdzi臋czamy ilustratorowi Huddonowi Sundblomowi, kt贸ry w 1931 roku specjalnie do reklamy Coca-Coli narysowa艂 znan膮 posta膰 staruszka z siw膮 brod膮 w czerwonym stroju.

Po co Rudolfowi czerwony nos?

Pierwsze informacje o reniferach ci膮gn膮cych sanie 艣w. Miko艂aja r贸wnie偶 pojawi艂y si臋 w wierszu Clementa Moore鈥檃. Autor wymieni艂 wtedy 9 renifer贸w o imionach:

鈥 Kometek (Comet),
鈥 Amorek (Cupid),
鈥 B艂yskawiczny (Blizten),
鈥 Fircyk (Dasher),
鈥 Pysza艂ek (Prancer),
鈥 Tancerz (Dancer),
鈥 Z艂o艣nik (Vixen),
鈥 Profesorek (Donner),
鈥 Rudolf (Rudolph).

Najwa偶niejszemu reniferowi z ca艂ego zespo艂u dopiero po latach zosta艂 przyprawiony czerwony nos. Wszystko za spraw膮 napisanej przez Roberta L. Maya w 1939 roku ksi膮偶eczki, kt贸r膮 sie膰 sklep贸w Montgomery Ward rozdawa艂a dzieciom. Czerwononosy renifer Rudolf roz艣wietla艂 w niej drog臋 Miko艂ajowi i pom贸g艂 mu rozdawa膰 dzieciom prezenty. W popularyzacji Rudolfa pomog艂a te偶 znana piosenka 鈥濺udolph the Red-Nosed Reindeer鈥.

Dlaczego karp kr贸luje na 艣wi膮tecznym stole?

Wed艂ug zwyczaju na wigilijnym stole nie mo偶e zabrakn膮膰 ryby 鈥 ma ona ogromne znaczenie religijne. Ludowe wierzenia wskazywa艂y tak偶e na to, 偶e zjedzenie ryby podczas kolacji dzie艅 przed Bo偶ym Narodzeniem gwarantuje zdrowie i dostatek, natomiast spo偶ycie karpia 鈥 obfito艣膰. Jednak dlaczego to w艂a艣nie jego najcz臋艣ciej jemy podczas polskiej wigilii? Zwyczaj ten pochodzi z trudnego okresu powojennego 鈥 hodowla tych ryb by艂a po prostu najta艅sza. W rozpowszechnieniu tradycji jedzenia karpia pom贸g艂 r贸wnie偶 贸wczesny minister przemys艂u. Co ciekawe, obecnie roczne spo偶ycie tej ryby w Polsce szacuje si臋 na oko艂o 20 tys. ton.