program Sukces TO JA

Wypalenie zawodowe to nie wstyd. Czy ten problem dotyczy te┼╝ Ciebie?

Małgorzata Kwiatkowska

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin

 

Czy wiesz, ┼╝e Amerykanin ┼Ťrednio przekwalifikowuje si─Ö w swoim ┼╝yciu od 7 a┼╝ do 14 razy? W ┼╝argonie mojego zawodu (a jestem doradc─ů zawodowym) m├│wi si─Ö, ┼╝e ÔÇ×auto i prac─Ö nale┼╝y zmienia─ç co 4 lataÔÇŁ.┬á Chyba co┼Ť w tym jest. Je┼Ťli ten problem ci─Ö dotyczy, to na pewno mnie rozumiesz. Je┼Ťli nie, to wyobra┼║ sobie, ┼╝e przez 20 lat swojego ┼╝ycia, ka┼╝dego dnia widzisz te same osoby, wykonujesz te same czynno┼Ťci (cz─Östo rutynowe), siedzisz w tych samych czterech ┼ŤcianachÔÇŽ.

Wypalenie zawodowe a pracoholizm

Zacznijmy od pocz─ůtku. Na starcie kr├│tkie wyja┼Ťnienie, czym jest wypalenie zawodowe? Poj─Öcie to oznacza spadek energii pracownika. Jest ono ÔÇ×stopniowo zachodz─ůcym procesem utraty si┼é, podczas kt├│rego brak dopasowania mi─Ödzy potrzebami osoby, a wymaganiami zwi─ůzanymi z wykonywan─ů prac─ů staje si─Ö coraz wi─ÖkszyÔÇŁ (Maslach 2011).

Czym si─Ö r├│┼╝ni od pracoholizmu? Mianem pracoholika nazywamy osob─Ö, kt├│rej potrzeba pracy, jest tak wielka, ┼╝e zaspokajanie jej wywo┼éuje znaczne dolegliwo┼Ťci i wywiera negatywny wp┼éyw na stan zdrowia, osobiste szcz─Ö┼Ťcie i relacje spo┼éeczne. To tak┼╝e kolejna jednostka chorobowa XXI wieku, jednak osoba wypalona nie jest uzale┼╝niona od pracy. Mo┼╝e bez niej ┼╝y─ç. Do┼Ťwiadcza natomiast rosn─ůcej frustracji i zniech─Öcenia oraz efekt├│w poni┼╝ej swoich mo┼╝liwo┼Ťci.

Objawy. Sprawd┼║, czy je masz

M├│wi si─Ö o trzech grupach objaw├│w, kt├│rych zwiastuny powinny nas zaniepokoi─ç.

1. Wyczerpanie emocjonalne.

Mo┼╝emy je rozpozna─ç wtedy, gdy czujemy si─Ö pozbawieni energii, czujemy ÔÇ×zu┼╝ycie materia┼éuÔÇŁ. Nie cieszy nas nowy dzie┼ä, a wieczorem jak k┼éadziemy si─Ö spa─ç my┼Ťlimy tylko o pracy. Stres jest tak mocno odczuwalny, ┼╝e wydaje si─Ö wr─Öcz nie do zniesienia. Opanowuje nas frustracja. Czujemy chroniczne zm─Öczenie, a normalne sposoby na redukcj─Ö stresu ju┼╝ nie wystarczaj─ů.

2. Depersonalizacja.

To nic innego jak przedmiotowe traktowanie wsp├│┼épracownik├│w, petent├│w, klient├│w, kontrahent├│w. Coraz mniej interesuje nas co dzieje si─Ö z naszymi klientami. Jeste┼Ťmy coraz bardziej grubosk├│rni i coraz mniej wsp├│┼éodczuwaj─ůcy. Zanika w nas empatia a rodzi si─Ö agresja. Si─Ögnijcie pami─Öci─ů na obraz z przesz┼éo┼Ťci, gdy mieli┼Ťcie do czynienia np. z ÔÇ×niemi┼é─ů pani─ů urz─ÖdnikÔÇŁ. Mo┼╝e ta pani by┼éa po prostu wypalona zawodowo i nie umia┼éa sobie z tym poradzi─ç?

3. Negatywna ocena siebie.

W tej fazie cz─Östo nie dostrzegamy swoich sukces├│w, nawet umniejszamy swoje zas┼éugi. Czujemy si─Ö pesymistyczni, cz─Östo objaw ten spotyka si─Ö tak┼╝e z kryzysem wieku ┼Ťredniego i zaczynamy ┼╝a┼éowa─ç swoich decyzji ┼╝yciowych. Robimy bilans ┼╝ycia, z kt├│re wynika, ┼╝e zmarnowali┼Ťmy cenny czas, ┼╝e mogli┼Ťmy by─ç kim┼Ť innym, robi─ç co┼Ť innego, by─ç w innym miejscu.

Wypalenie to proces

Faktem jest, ┼╝e wypalenie zawodowe nie bierze si─Ö z znik─ůd. Je┼Ťli szybko zauwa┼╝ymy pierwsze symptomy to mo┼╝emy zmniejszy─ç cierpienie, zniwelowa─ç skutki oraz przyspieszy─ç proces zdrowienia.

Wyr├│┼╝niamy 10 stopni procesu wypalenia:

  1. Grzeczno┼Ť─ç i idealizm. Perfekcjonizm. Poczucie misji.
  2. Przepracowanie
  3. Coraz mniej grzeczno┼Ťci
  4. Poczucie winy z powodu własnego zachowania
  5. Zwi─Ökszaj─ůcy si─Ö wysi┼éek aby jednak by─ç efektownym pracownikiem
  6. Brak sukces├│w
  7. Bezradno┼Ť─ç
  8. Utrata nadziei
  9. Wyczerpanie ÔÇô chwiejno┼Ť─ç emocjonalna
  10. Wypalenie ÔÇô pocz─ůtek du┼╝ych problem├│w takich jak: uzale┼╝nienia, nieobecno┼Ťci w pracy, rozwody czy nawet pr├│by samob├│jcze.

A teraz pomy┼Ťl, czy widzisz u siebie podobny problem?

Kiedy zauwa┼╝asz w sobie symptomy wypalenia zawodowego, postaraj si─Ö temu nie zaprzecza─ç – inaczej nie dotkniesz sedna problemu. Przyznawanie si─Ö do niego to pierwszy krok do wyj┼Ťcia z problemu. Dobrze jest zada─ç sobie pytanie, z jakiego powodu jeste┼Ť nieszcz─Ö┼Ťliwy w pracy? Czy chodzenie do pracy stanowi dla Ciebie przymus wewn─Ötrzny, czy motywacja jest nap─Ödzona strachem? Trzeba mie─ç naprawd─Ö dobry kontakt ze sob─ů by odkry─ç sw├│j problem.

Prac─Ö zostaw za progiem

Zbuduj zdrowy kontrapunkt do swojej pracy. Naucz si─Ö po pracy by─ç bardziej w domu. Gdy zaciera si─Ö granica mi─Ödzy ┼╝yciem zawodowym a prywatnym cz┼éowiek traci zdrowy dystans i wypala si─Ö zar├│wno w jednej jak i w drugiej sferze. Relacja cierpi, bo nie jest si─Ö z partnerem, tylko odgrywa si─Ö w niej zawodow─ů rol─Ö. Jak sobie poradzi─ç z tym problemem? Przede wszystkim naucz si─Ö relaksowa─ç, medytowa─ç, czyta─ç ksi─ů┼╝ki dla przyjemno┼Ťci, siedzie─ç na ┼éawce w parku, zacznij uprawia─ç sporty, wychod┼║ do ludzi, przyjd┼║ na warsztaty z kole┼╝ank─ů. Chodzi o to, ┼╝eby przesta─ç ┼╝y─ç, ┼╝eby pracowa─ç, tylko ┼╝eby zacz─ů─ç pracowa─ç, po to, by znale┼║─ç szcz─Ö┼Ťcie w innych obszarach ┼╝ycia. Je┼Ťli ┼╝yjemy tylko w sferze zawodowej to nasz obraz ┼╝ycia zaw─Ö┼╝a si─Ö na tyle, ┼╝e wszystko inne przestaje nas interesowa─ç. Powr├│t do r├│wnowagi jest drog─ů do odzyskania siebie.

ZOBACZ AKTUALN─ä LIST─ś BEZP┼üATNYCH WARSZTAT├ôW SUKCES TO JA

Obserwuj swoje emocje

T┼éumi─ůc emocje kumulujemy w sobie nadmiar energii, co nie jest dobre dla naszego zdrowia (zar├│wno cia┼éa jak i umys┼éu). Fakt obserwacji daje ci ┼Ťwiadomo┼Ť─ç tego, w jaki spos├│b Twoje my┼Ťli generuj─ů emocje, kt├│re odczuwasz w swoim ciele. Zamknij na chwil─Ö oczy i skieruj ca┼é─ů swoj─ů uwag─Ö do wewn─ůtrz. Skoncentruj si─Ö na odczuciach, kt├│re pojawiaj─ů si─Ö w ┼Ťrodku. Obserwuj w ciszy. Pozwalaj emocji by─ç, nie trac─ůc energii na zamiatanie jej pod dywan. Nawet je┼Ťli nie jest przyjemna, akceptuj jej obecno┼Ť─ç. Obserwuj─ůc swoje emocje pami─Ötaj, aby to robi─ç bez oceniania. Od┼é├│┼╝ na bok swoje przekonania na temat uczucia z┼éo┼Ťci, zazdro┼Ťci, stresu czy strachu. Dzi─Öki temu jej odwiedziny w twoim ciele b─Öd─ů znacznie kr├│tsze i mniej zauwa┼╝alne. A to, co zaobserwujesz, zanotuj. Wnioski, kt├│re si─Ö pojawi─ů, cz─Östo mog─ů by─ç dla ciebie bardzo wa┼╝nymi odkryciami.

Nikt nie jest samotn─ů wysp─ů

Samotno┼Ť─ç nie jest ucieczk─ů od trud├│w ┼╝ycia i mo┼╝liwych pora┼╝ek. Cz┼éowiek z natury jest stworzony do relacji. O tym, ┼╝e jeste┼Ťmy stworzeni do wsp├│┼épracy, wsp├│┼édzia┼éania, m├│wi─ů nie tylko psycholodzy, ale tak┼╝e filozofowie. Pracuj─ůc w dobrze zorganizowanych zespo┼éach zmniejsza si─Ö ryzyko wypalenia zawodowego. Dlatego zacznij rozmawia─ç. Naucz si─Ö prosi─ç o wsparcie innych, rozwi─ůzywa─ç z nimi konflikty. Rozmawiaj z kolegami z pracy, z szefem, z doradc─ů zawodowym, z mentorem czy z coachem albo psychologiem. Zastan├│w si─Ö czy potrafisz by─ç w dialogu z innymi? Czy potrafisz s┼éucha─ç, parafrazowa─ç oraz artyku┼éowa─ç swoje potrzeby?

Prosto z mostu

Praca to przede wszystkim umowa, pewien uk┼éad: konkretnie wynagrodzenie za konkretne zadania i nie ma tutaj ┼╝adnych sentyment├│w. Zajmowane stanowisko to jedynie funkcja. Trzeba bra─ç sprawy takimi jakie s─ů. Nie staraj si─Ö rozumie─ç dzia┼éa┼ä szefa, bo cz─Östo nie ma w tym ┼╝adnej logiki. Szefa ani ┼Ťwiata nie zmienisz, wi─Öc nawet nie pr├│buj. Nie licz na lojalno┼Ť─ç prze┼éo┼╝onych. Bardzo prawdopodobnie, ┼╝e ich w og├│le nie interesuje tw├│j rozw├│j, tylko to, na ile wpasowujesz si─Ö w firmow─ů uk┼éadank─Ö. Przestajesz pasowa─ç – idziesz w odstawk─Ö. Stale buduj swoje zasoby, ale nie przywi─ůzuj si─Ö ani do osi─ůgni─Ö─ç, ani do pora┼╝ek. Optymalizuj swoj─ů energi─Ö: d─ů┼╝ do osi─ůgania maksymalnego efektu minimalnym nak┼éadem si┼é. Zbuduj sobie cel. Ustal w jakim kierunku chcesz si─Ö rozwija─ç, oceniaj swoje mo┼╝liwo┼Ťci i predyspozycje a ka┼╝dego dnia zadawaj sobie pytanie: co sensownego dzisiaj zrobi┼éem, poza sama procedur─ů? To pozwoli ci docenia─ç samego siebie, pozna─ç swoj─ů autentyczn─ů warto┼Ť─ç. A je┼Ťli mo┼╝esz, to zmie┼ä prac─Ö na bardziej satysfakcjonuj─ůc─ůÔÇŽ.

 

***

Bibliografia:
ÔÇ×Wypalenie zawodowe Agnieszka WielgusÔÇŁ, Jaros┼éaw Tomaszewski
ÔÇ×Wypalenie zawodoweÔÇŁ, Jorg-Peter Schr├Âder
ÔÇ×Stres, mobbing i wypalenie zawodoweÔÇŁ, Litzcke Sven Max

 

***

O AUTORCE

Ma┼égorzata Kwiatkowska – doradca zawodowy, pedagog pracy, trener rozwoju osobistego. Od 13 lat zwi─ůzana z administracj─ů publiczn─ů. Tw├│rca marki ÔÇ×SukcesomaniaÔÇŁ (www.sukcesomania.com), po┼Ťwi─Öconej doradztwu zawodowemu i e-learningowi. Specjalistka od pisania Cv. Prowadzi rubryk─Ö ÔÇ×kobieteriaÔÇŁ w lokalnej gazecie. Tw├│rczyni festiwalu ÔÇ×Energia jest w TobieÔÇŁ i opolskiego klubu inspiracji. Autorka kilku narz─Ödzi coachingowych. Wspiera w prowadzeniu kariery osoby tak, by ich przebieg by┼é zgodny z ich warto┼Ťciami, talentami, marzeniami, potrzebami i umiej─Ötno┼Ťciami. Pomaga obiektywnie i rzetelnie oceni─ç aktualn─ů sytuacj─Ö zawodow─ů oraz wskazuje mo┼╝liwo┼Ťci i zagro┼╝enia w kreowaniu przysz┼éo┼Ťci zawodowej. ┼Üwietnie odnajduje si─Ö na sali szkoleniowej. W wolnych chwilach prowadzi blog z rozwoju osobistego oraz blog kulinarny www.bonappetitmalgorzaty.blogspot.com

 

Zarejestruj si─Ö aby otrzyma─ç newsletter

 

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost─Öp w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid┼éowego dzia┼éania strony. Je┼╝eli nie wyra┼╝asz na to zgody, mo┼╝esz zmieni─ç ustawienia w swojej przegl─ůdarce. Zobacz wi─Öcej w Polityce Prywatno┼Ťci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close