Jak zbudowa─ç siln─ů mark─Ö osobist─ů?

Life’s a pitch, czyli o sztuce dobrej komunikacji

Mamy ┼Ťwietne pomys┼éy, ale cz─Östo nie potrafimy o nich opowiedzie─ç ÔÇô t┼éumaczy Piotr Bucki. Jak m├│wi─ç, ┼╝eby nas wys┼éuchano, zrozumiano i zapami─Ötano?

Wyst─ůpienia publiczne, prezentacje, pitche to codzienno┼Ť─ç w ┼Ťwiecie biznesu. A jednak dla wielu wci─ů┼╝ s─ů wyzwaniem. Wychodz─ůc przed publiczno┼Ť─ç pope┼éniamy mn├│stwo b┼é─Öd├│w ÔÇô m├│wimy zawile, chaotycznie, bez pomys┼éu, cz─Östo sil─ůc si─Ö na dowcip lub przesadnie naukowy j─Özyk. Efekt jest taki, ┼╝e cho─çby┼Ťmy mieli najlepszy pomys┼é, rozwi─ůzanie o globalnym potencjale pies z kulaw─ů nog─ů nie zwr├│ci na nas uwagi. A nikt przecie┼╝ nie chce by─ç zapami─Ötany po swoim wyst─ůpieniu jako ten, kt├│ry ÔÇ×niemi┼éosiernie przynudza┼é i gubi┼é si─Ö w zeznaniachÔÇŁ. Celem jest to, by audytorium nas wys┼éucha┼éo, zrozumia┼éo i zapami─Öta┼éo na tyle, by dalej dyskutowa─ç o naszej us┼éudze lub produkcie w kuluarach. ┼üatwo powiedzie─ç, ale jak to zrobi─ç? Zapyta┼éam o to jednego z czo┼éowych polskich specjalist├│w od komunikacji, wyst─ůpie┼ä publicznych i budowania wizerunku. Z Piotrem Buckim rozmawiamy o tym, jak budowa─ç swoje prezentacje, jakich b┼é─Öd├│w si─Ö wystrzega─ç (zgadli┼Ťcie, slajdy zapa─çkane tekstem nigdy nie s─ů dobrym pomys┼éem), dlaczego tak wa┼╝na jest struktura wyst─ůpienia, co to jest kl─ůtwa wiedzy i dlaczego nawet sprzedawca marchewki powinien pozna─ç podstawy dobrej komunikacji.

Dzi┼Ť porozmawiamy o dobrej komunikacji.

Tak, w bardzo szerokiej perspektywie. Cz─Östo powtarzam, ┼╝e ÔÇ×Life’s a pitch and then you dieÔÇŁ.

Dlaczego?

Poniewa┼╝ umiej─Ötno┼Ť─ç konstruowania i podawania komunikat├│w w spos├│b przejrzysty i ciekawy powinna dotyczy─ç ka┼╝dego obszaru ÔÇô od komunikacji biznesowej przez wyst─ůpienia konferencyjne, networking, a┼╝ po rozmowy na gruncie towarzyskim.

Zacznijmy w takim razie od tego, co to w┼éa┼Ťciwie jest ten pitch, bo teorii i pomys┼é├│w na ten temat jest wiele. Jaka jest twoja definicja?

Moja definicja jest prosta ÔÇô pitch to prosta narracja zawieraj─ůca wa┼╝n─ů informacj─Ö, kt├│ra przekazana jest w anga┼╝uj─ůcy spos├│b. Te trzy elementy uwa┼╝am za niezwykle istotne. Pierwszy z nich dotyczy prostoty przekazu ÔÇô nie myli─ç z prostackim przekazem. W polskiej tradycji komunikacji biznesowej i akademickiej panuje przekonanie, ┼╝e zbyt prosty komunikat odejmuje nam powagi. Brakuje paradygmatu popularno-naukowego, dobrze poj─Ötego infotainment, kt├│ry pozwala na przekazywanie informacji w przyst─Öpny spos├│b.

Drugi element to wa┼╝na informacja.

Wa┼╝na, czyli taka, na kt├│rej nam zale┼╝y. O dziwo, wiele os├│b zapomina lub nie wie, co w┼éa┼Ťciwie jest dla nich t─ů wa┼╝n─ů informacj─ů. Nie zadaj─ů sobie pytania, co chcieliby przekaza─ç.

Dla nich wszystko jest najwa┼╝niejsze?

Je┼Ťli wszystko jest najwa┼╝niejsze, to nic nie jest wa┼╝ne. Z kolei anga┼╝uj─ůcy spos├│b oznacza, ┼╝e wykorzystujemy ca┼éy wachlarz ┼Ťrodk├│w werbalnych i pozawerbalnych, kt├│re uatrakcyjniaj─ů t─Ö narracj─Ö. Te trzy elementy s─ů niezb─Ödne do dobrej komunikacji.

Z kt├│r─ů wi─Ökszo┼Ť─ç z nas ┼Ťrednio sobie radzi. Zw┼éaszcza, kiedy ma zaprezentowa─ç sw├│j pomys┼é lub siebie szerszej publiczno┼Ťci.

Komunikacja pe┼éni dwie funkcje: informacyjn─ů i perswazyjn─ů. One s─ů nieroz┼é─ůczne. I dlatego komunikat trzeba konstruowa─ç, wiedz─ůc jak on b─Ödzie przetwarzany przez nasz m├│zg. Wi─Ökszo┼Ť─ç os├│b, z kt├│rymi pracuj─Ö uwa┼╝a, ┼╝e skoro m├│wi─ů, to wiedz─ů tak┼╝e jak konstruowa─ç komunikaty. Ale robi─ů to ┼║le, bo nie maj─ů wiedzy, jak to robi─ç.

Co dok┼éadnie robi─ů ┼║le?

Tu wymieni┼ébym dwa g┼é├│wne obszary. Pierwszy to kl─ůtwa wiedzy, kt├│rej i ja czasem ulegam. To nieumiej─Ötno┼Ť─ç wyobra┼╝enia sobie, ┼╝e druga strona nie wie tego samego, co my. Ostatnio, kiedy pracowa┼éem nad tekstem z redakcj─ů Fiszki.pl, redaktorka powiedzia┼éa mi, ┼╝e nie mog─Ö u┼╝ywa─ç s┼éowa ÔÇ×prokrastynacjaÔÇŁ, bo nawet w redakcji ile┼Ť os├│b nie wiedzia┼éo, co to znaczy.

To smutne.

Mo┼╝na tak na to spojrze─ç, ale wzi─ů┼éem pod uwag─Ö to, ┼╝e faktycznie ile┼Ť os├│b nie zna tego s┼éowa. Zamiast to ocenia─ç wymy┼Ťli┼éem kompromis ÔÇô u┼╝ywam s┼éowa ÔÇ×prokrastynacjaÔÇŁ, ale w nawiasie t┼éumacz─Ö, co oznacza. W├│wczas tekst ma tak┼╝e funkcj─Ö edukacyjn─ů. Koduj─ůc sw├│j komunikat nie mo┼╝na zak┼éada─ç, ┼╝e ┼Ťwiat wie to, co my, bo cz─Östo nie wie. Poza tym, je┼Ťli mamy du┼╝e audytorium lub rozproszonych u┼╝ytkownik├│w, np. czytelnik├│w bloga, to musimy bra─ç pod uwag─Ö najmniejszy wsp├│lny mianownik, a nie najwi─Ökszy.

Ryzyko jest takie, ┼╝e b─Ödziemy m├│wi─ç zbyt prosto. Przecie┼╝ od odbiorcy te┼╝ musimy czego┼Ť wymaga─ç.

Cz─Ö┼Ťciowo si─Ö z tob─ů zgodz─Ö. Jednak trzeba pami─Öta─ç, ┼╝e je┼Ťli postawimy poprzeczk─Ö zbyt wysoko, odbiorca do┼Ťwiadcza trudno┼Ťci poznawczej. I to jest drugi obszar b┼é─Öd├│w, obok kl─ůtwy wiedzy. Tak konstruujemy sw├│j komunikat, ┼╝e fundujemy mu w┼éa┼Ťnie trudno┼Ť─ç poznawcz─ů, czyli sytuacj─Ö, w kt├│rej m├│zg musi wszystkie swoje zasoby poznawcze, percepcj─Ö, uwag─Ö po┼Ťwi─Öci─ç, ┼╝eby co┼Ť zrozumie─ç. Je┼Ťli od czasu do czasu wpleciemy w prezentacj─Ö nazwisko, ciekawy fakt, to super. Ale je┼Ťli prezentacja usiana b─Ödzie skomplikowanymi sformu┼éowaniami, kt├│re ma┼éo kto rozumie i jeszcze podamy je zawi┼éym j─Özykiem, to mamy problem.

Czyli naszym celem powinna by─ç ┼éatwo┼Ť─ç poznawcza?

Zdecydowanie. Zw┼éaszcza, ┼╝e to kategoria, kt├│ra dotyczy wielu obszar├│w ÔÇô projektowania stron internetowych, umieszczania wej┼Ť─ç do budynk├│w, komunikowania. Zadbajmy o to, ┼╝eby osoba, kt├│ra nas s┼éucha mia┼éa przyjemne do┼Ťwiadczenie. Ta przyjemno┼Ť─ç ma wynika─ç nie tylko z tego, ┼╝e ┼éadnie wygl─ůdamy i jeste┼Ťmy charyzmatyczni. Czasem po wyst─ůpieniach charyzmatycznych m├│wc├│w pami─Öta si─Ö ich charyzm─Ö i emocje, ale nie pami─Öta si─Ö tego, co m├│wili. Moim celem jest nie tylko forma, ale tak┼╝e tre┼Ť─ç. Chc─Ö, ┼╝eby moi s┼éuchacze mnie zrozumieli, zapami─Ötali to, co m├│wi─Ö i czego┼Ť si─Ö nauczyli. Tak samo jest w biznesie. Je┼Ťli prezentuje si─Ö swoje rozwi─ůzanie w zakresie innowacyjnych rozwi─ůza┼ä, to zale┼╝y nam przecie┼╝, ┼╝eby ludzie zrozumieli, na czym ono polega, zapami─Ötali je, a potem mi─Ödzy sob─ů o nim rozmawiali.

To prawda, że każdy pomysł można przedstawić w 15 sekund?

To po cz─Ö┼Ťci prawda, a po cz─Ö┼Ťci mit. Je┼Ťli chcemy zarysowa─ç duet: problem ÔÇô rozwi─ůzanie, to da si─Ö to zrobi─ç w 15 sekund. A ju┼╝ na pewno da si─Ö to zrobi─ç w trzy minuty. Akademicki system zaj─Ö─ç, kt├│re trwaj─ů po 45 minut jest obliczony na ludzi, kt├│rzy potrafi─ů przez d┼éugi czas skupi─ç swoj─ů uwag─Ö. Wi─Ökszo┼Ť─ç z nas nie jest w stanie tego zrobi─ç. W praktyce biznesowej stosuje si─Ö wi─Öc wyst─ůpienia, kt├│re trwaj─ů od 3 do 8 minut.

Konstruuj─ůc sw├│j pitch lub prezentacj─Ö warto pami─Öta─ç o tym, ┼╝eby by┼éa to prostu dobrze opowiedziana historia?

M├│zg bardzo lubi schematy i od czas├│w Arystotelesa nie wymy┼Ťlono niczego lepszego w teorii komunikacji ni┼╝ wst─Öp, rozwini─Öcie i zako┼äczenie. Jak mawia┼é Isaac Newton ÔÇ×wszyscy stoimy na ramionach gigant├│wÔÇŁ i jest mn├│stwo teorii komunikacji, kt├│re mo┼╝na zastosowa─ç tak┼╝e teraz, np. model piramidy dramatycznej Freytaga, wspomnianego Arystoteles, kt├│ry naucza┼é o zachowaniu odpowiednich proporcji mi─Ödzy ethos, pathos i logos. Ale tego trzeba si─Ö nauczy─ç. Tymczasem w szkole ucz─ů nas jak si─Ö rozmna┼╝aj─ů ro┼Ťliny okrytonasienne i nagonasienne, ale nikt nie m├│wi, jak dok┼éadnie dzia┼éa m├│zg i jak sprawia─ç m├│zgowi przyjemno┼Ť─ç przy odczytywaniu ┼Ťwiata. Nikt nie uczy nas, ┼╝e po ka┼╝dej prezentacji zapami─Ötujemy g┼é├│wn─ů my┼Ťl i mo┼╝e dodatkowo trzy, cztery elementy ÔÇô tyle przechowujemy w pami─Öci kr├│tkotrwa┼éej. Dlatego tak istotne jest, ┼╝eby grupowa─ç tre┼Ťci. W ameryka┼äskich szko┼éach uczy si─Ö ju┼╝ od dziecka umiej─Ötno┼Ťci wyst─ůpie┼ä publicznych. Nazywa si─Ö to show and tell ÔÇô dzieci przynosz─ů na lekcje r├│┼╝ne rzeczy i musz─ů o nich opowiedzie─ç. Po takim wyst─ůpieniu inne dzieci daj─ů informacje zwrotne. To ca┼éy proces, kt├│ry kszta┼éci umiej─Ötno┼Ť─ç prezentacji siebie, swoich pomys┼é├│w, idei, argument├│w, ale i przyjmowania informacji zwrotnej, na podstawie kt├│rej mo┼╝na kszta┼étowa─ç lepsze nawyki w przysz┼éo┼Ťci.

U nas było robienie prezentacji.

Ale u nas robienie prezentacji oznacza, ┼╝e odpala si─Ö Power Pointa i klepie si─Ö to, co wida─ç na slajdach. To najgorszy mo┼╝liwy scenariusz. W naszych szko┼éach by┼éy przypadki, ┼╝e dzieci stresowa┼éy si─Ö deklamuj─ůc wierszyki, wi─Öc wycofano obowi─ůzek uczenia si─Ö i prezentowania wierszyk├│w. Pojawia si─Ö problem, a my go nie rozwi─ůzujemy, tylko zamiatamy go pod dywan. Te dzieci trafi─ů do mnie p├│┼║niej na szkolenie. M├│g┼ébym si─Ö nie martwi─ç, bo dzi─Öki temu b─Öd─Ö mia┼é co robi─ç do ko┼äca ┼╝ycia. Ale jest co┼Ť frustruj─ůcego w tym, ┼╝e na du┼╝ych konferencjach i konkursach start-upowych mamy do pokazania ┼Ťwietne pomys┼éy, znakomite projekty badawcze, a giniemy, bo nie potrafimy o nich dobrze opowiedzie─ç.

Od czego w┼éa┼Ťciwie zacz─ů─ç t─Ö nauk─Ö? Zrobi─ç sobie w domu w┼éasne show and tell?

Na pocz─ůtek polecam zasad─Ö, kt├│ra po angielsku nazywa si─Ö ÔÇ×3RÔÇŁ, a po polsku ÔÇ×3ZÔÇŁ – ÔÇ×record, reflect, rememberÔÇŁ, czyli ÔÇ×zauwa┼╝, zastan├│w si─Ö i zapami─ÖtajÔÇŁ. Zauwa┼╝enie polega na wychwyceniu jakiego┼Ť b┼é─Ödu, czego┼Ť, co trzeba poprawi─ç, na stwierdzeniu braku jakiej┼Ť kompetencji. Mo┼╝na to zrobi─ç samemu, np. nagrywaj─ůc swoje wyst─ůpienia. Ale to jest bardzo trudne, wi─Öc lepiej zda─ç si─Ö na innych. Warto poszuka─ç os├│b, kt├│re s─ů obiektywne i niekoniecznie przyja┼║nie nastawione. Je┼Ťli zapytamy naszych przyjaci├│┼é i rodzin─Ö, jak nam posz┼éo, to zwykle us┼éyszymy, ┼╝e ┼Ťwietnie. Osoba z zewn─ůtrz da nam bardziej warto┼Ťciow─ů informacj─Ö zwrotn─ů. Potem trzeba si─Ö zastanowi─ç, co z tym mo┼╝na zrobi─ç, jak to poprawi─ç. Na koniec swoje wnioski trzeba zapami─Öta─ç i wdro┼╝y─ç je w dzia┼éanie. Nauka prezentacji publicznej polega na szlifowaniu kompetencji, powtarzaj─ůc w k├│┼éko to samo.

Trenujemy jak do maratonu?

Mniej wi─Öcej. Nie zostaniemy ┼Ťwietnym m├│wc─ů po jednym lub dw├│ch dniach warsztat├│w. Te kompetencje wymagaj─ů ci─ůg┼éego ─çwiczenia i trenowania. Podobnie jest z bieganiem ÔÇô po jednym treningu nie przebiegniesz maratonu bosto┼äskiego. Komunikacja wymaga treningu d┼éugodystansowego. Je┼Ťli kogo┼Ť przera┼╝aj─ů du┼╝e wyst─ůpienia, mo┼╝e zacz─ů─ç od mniejszych form, przed mniejsz─ů publiczno┼Ťci─ů. Przede wszystkim warto u┼Ťwiadomi─ç sobie, ┼╝e to wymaga czasu i ten czas warto znale┼║─ç. Tak jak znajduje si─Ö czas na dopracowywanie pomys┼éu, budowanie firmy i szukanie rozwi─ůza┼ä. Osoby, kt├│re wyst─Öpuj─ů na TEDzie opowiadaj─ů, ┼╝e po┼Ťwi─Öcaj─ů nieraz 90 do 100 godzin na przygotowanie swojego wyst─ůpienia. Przeanalizowa┼éem ok. 400 takich wyst─ůpie┼ä. S─ů bardzo r├│┼╝ne, ale maj─ů te┼╝ cechy wsp├│lne: wszystkie korzystaj─ů z narz─Ödzi storytellingowych, maj─ů okre┼Ťlon─ů struktur─Ö i wszystkie s─ů bardzo profesjonalnie przygotowane. Sko┼äczy┼éa si─Ö epoka, ┼╝e ludzie sami nas znajd─ů. ┼╗eby zosta─ç znalezionym, trzeba wybi─ç si─Ö z t┼éumu.

Przejd┼║my zatem do konkret├│w, czyli jak to zrobi─ç. Od czego zaczynamy prac─Ö nad wyst─ůpieniem ÔÇô pitchem, prezentacj─ů?

Od spaceru, bo wtedy nasz m├│zg ┼Ťwietnie pracuje. I na spacerze zastan├│wmy si─Ö, jaka jest g┼é├│wna my┼Ťl, kt├│r─ů chcemy naszym s┼éuchaczom przekaza─ç. To mo┼╝e by─ç idea, ┼╝e w zimie warto nosi─ç czerwone czapki. Ale mo┼╝e to te┼╝ by─ç my┼Ťl, ┼╝e bez nauki dobrego komunikowania przegramy w wy┼Ťcigu na innowacje. Nasza teza powinna by─ç sformu┼éowana jasno i klarownie. Nie musi by─ç tematem wyst─ůpienia, ale musimy wiedzie─ç, jaki pomys┼é chcemy przekaza─ç innym. Nast─Öpnie trzeba odpowiedzie─ç sobie na trzy pytania: Co ja chc─Ö, ┼╝eby ludzie dowiedzieli si─Ö z mojego wyst─ůpienia? Co ja chc─Ö, ┼╝eby zrozumieli? Na przyk┼éad, ┼╝e jest jaki┼Ť problem lub zagro┼╝enie. Co chc─Ö, ┼╝eby czuli? Czy ja chc─Ö, ┼╝eby si─Ö przestraszyli? Czy ja chc─Ö, ┼╝eby byli pe┼éni entuzjazmu i rado┼Ťci? To pocz─ůtek planu. Kiedy ju┼╝ go mamy, wybieramy narz─Ödzia do realizacji ÔÇô potrzebujemy struktury. Mo┼╝na zacz─ů─ç od tego, ┼╝e odmalujemy najpierw szerszy kontekst, a potem p┼éynnie przejdziemy do problemu, kt├│ry zamierzamy rozwi─ůza─ç, do dotychczasowych rozwi─ůza┼ä, kt├│re by┼éy niewystarczaj─ůce, a potem przenosimy publiczno┼Ť─ç w obszar ziemi obiecanej, czyli do naszego rozwi─ůzania.

Co dalej?

Dalej opowiadamy, co to w┼éa┼Ťciwie za pomys┼é i jak dzia┼éa. B┼é─Ödem, kt├│ry pope┼énia wiele os├│b jest to, ┼╝e najpierw m├│wi─ů jak co┼Ť dzia┼éa, a dopiero potem, czemu to co┼Ť w og├│le s┼éu┼╝y. To nie anga┼╝uje uwagi. Uwag─Ö anga┼╝uje problem i wyzwanie. Na koniec mo┼╝na powiedzie─ç, ile to b─Ödzie kosztowa┼éo, jaki jest model biznesowy. Nie mo┼╝na te┼╝ przesadzi─ç ze szczeg├│┼éami, bo prezentacja to nie miejsce na tabelki z Excella. Nikt nie zapami─Öta wylicze┼ä finansowych za kwarta┼é.

S─ů inne struktury prezentacji?

Tych struktur jest wiele. Cz─Östo polecam struktur─Ö, kt├│ra nazywa si─Ö podr├│┼╝─ů bohatera. W tym schemacie na pocz─ůtku opisuje si─Ö miejsce akcji i cz┼éowieka. Nagle dzieje si─Ö co┼Ť nowego, pojawia si─Ö wyzwanie, kt├│remu trzeba stawi─ç czo┼éa. W ┼Ťrodowisku biznesowym jest to najcz─Ö┼Ťciej problem, przed jakim staje organizacja, firma, pracownicy. Potem opowiadamy o walce z przeszkodami, kt├│ra prowadzi ostatecznie do znalezienia rozwi─ůzania. Ta narracja zak┼éada, ┼╝e zar├│wno problem, jak i ewentualny oponent musz─ů by─ç wyrazi┼Ťci. Im powa┼╝niejszy problem, tym lepiej. Wa┼╝ne, ┼╝eby struktura, kt├│r─ů wybierzemy bazowa┼éa na kontrastach, np. problem ÔÇô rozwi─ůzanie, tak dzia┼éa konkurencja ÔÇô tak b─Ödziemy dzia┼éali my, tak wygl─ůda┼éa walka ÔÇô tak wygl─ůda┼éo zwyci─Östwo. Ca┼éy czas trzeba nad tym panowa─ç.

Kiedy mamy ju┼╝ struktur─Ö, jaki b─Ödzie kolejny krok?

Typowy research ÔÇô znalezienie ciekawych przyk┼éad├│w, danych, case studies. To mo┼╝e by─ç te┼╝ si─Ögni─Öcie do w┼éasnej historii, ┼╝eby wype┼éni─ç prezentacj─Ö tre┼Ťci─ů. Najwa┼╝niejsze jest to, ┼╝eby wci─ů┼╝ jeszcze nie uruchamia─ç Power Pointa. Ja zwykle bior─Ö kartk─Ö z flipcharta, rozrysowuj─Ö na niej struktur─Ö prezentacji, a na niej robi─Ö map─Ö my┼Ťli, na kt├│rej s─ů notatki. Przygotowanie slajd├│w zawsze zostawiam na koniec. To ja mam rz─ůdzi─ç slajdami, a nie one mn─ů. Slajdy maj─ů wspiera─ç moj─ů narracj─Ö, a nie j─ů dublowa─ç.

Na ile podczas wyst─ůpienia mo┼╝na pozwoli─ç sobie na zrobienie show?

To zale┼╝y od tego, na ile jest si─Ö w tym autentycznym i swobodnym. Nie ma nic gorszego ni┼╝ z┼ée aktorstwo podczas prezentacji. Kiedy start-upowiec bawi si─Ö w stand-upowca albo prelegent pr├│buje na si┼é─Ö ┼╝artowa─ç, to jest po prostu nie na miejscu. Ka┼╝da prezentacja jest w pewnym sensie show, ale musi bazowa─ç na naszych kompetencjach. Je┼Ťli jeste┼Ťmy nie┼Ťmiali, zr├│bmy z tego walor. Kiedy┼Ť pracowa┼éem z dziewczyn─ů, kt├│ra by┼éa niezwykle introwertyczna. Jej prezentacja by┼éa wi─Öc bardzo skupiona ÔÇô ona sta┼éa w jednym miejscu, popracowali┼Ťmy nad pauz─ů i dynamik─ů jej g┼éosu, do tego przygotowali┼Ťmy przepi─Ökne slajdy. W ca┼éym wyst─ůpieniu bawi┼éa si─Ö precyzj─ů. Stworzyli┼Ťmy pi─Ökny obrazek. Ja ze swoj─ů ekspresj─ů bym tego nie wytrzyma┼é. Z kolei ona bardzo ┼║le by si─Ö czu┼éa, gdyby musia┼éa chodzi─ç po scenie i gestykulowa─ç.

Ca┼éy czas rozmawiamy o m├│wieniu. A co ze s┼éuchaniem? To przecie┼╝ te┼╝ cz─Ö┼Ť─ç komunikacji.

Dobry biznesowy pitch zawsze zak┼éada s┼éuchanie. Epiktet powiedzia┼é, ┼╝e natura da┼éa nam dwoje uszu, ale jedne usta, ┼╝eby┼Ťmy wi─Öcej s┼éuchali ni┼╝ m├│wili. A my si─Ö niespecjalnie przyk┼éadamy do tego zalecenia. Wi─Ökszo┼Ť─ç os├│b, kt├│re chce co┼Ť powiedzie─ç, wypowiada to, ale, kiedy przychodzi komunikat zwrotny, po prostu go nie s┼éucha. Ten czas wykorzystuje na to, ┼╝eby ju┼╝ my┼Ťle─ç na zapas o tym, co ma powiedzie─ç za chwil─Ö. Nauka s┼éuchania to naprawd─Ö du┼╝y wysi┼éek. Ja sam nad tym codzienne pracuj─Ö, ┼╝eby nie ko┼äczy─ç zda┼ä za innych, odczeka─ç a┼╝ sko┼äcz─ů swoj─ů wypowied┼║. Start-upy na konkursach maj─ů 3 minuty, ┼╝eby zaprezentowa─ç siebie, ale potem jest czas na pytania. I do rundy pyta┼ä naprawd─Ö ma┼éo kto si─Ö przygotowuje.

A w jaki sposób można się do nich przygotować? Nie przewidzimy, o co może zapytać słuchacz.

Nie chodzi o to, ┼╝eby wyklepa─ç co┼Ť na pami─Ö─ç i przygotowa─ç si─Ö jak do egzaminu. Chodzi o przygotowanie mentalne. O to, ┼╝eby pos┼éucha─ç, o co nas pytaj─ů i spokojnie odpowiedzie─ç. Nawet, je┼Ťli pytanie jest troch─Ö zaczepne.

Na przyk┼éad: ÔÇ×A po co mam w og├│le inwestowa─ç w tw├│j pomys┼é?ÔÇŁ

Tak. Zamiast traktowa─ç to jako atak na siebie, lepiej odczeka─ç chwil─Ö i dopiero zacz─ů─ç odpowiada─ç.

A milczenie nie zostanie odczytane jako zagubienie lub s┼éabo┼Ť─ç?

Wr─Öcz przeciwnie. Kiedy kto┼Ť po wys┼éuchaniu pytania odczeka sekund─Ö i dopiero zacznie m├│wi─ç, to dzieje si─Ö magia. To jest niewiarygodna umiej─Ötno┼Ť─ç. Nie ba─ç si─Ö ciszy, pauzy. Pauza potrafi ┼Ťwietnie przyku─ç uwag─Ö.

Ka┼╝dy mo┼╝e by─ç dobrym m├│wc─ů?

Mo┼╝e nie wybitnym, ale dobrym na pewno. Warto nad tym pracowa─ç, bo ta kompetencja na pewno nam si─Ö przyda, cho─çby podczas zwyk┼éej rozmowy kwalifikacyjnej. Je┼Ťli potrafimy si─Ö dobrze zaprezentowa─ç mo┼╝emy zab┼éysn─ů─ç. Je┼Ťli nie mamy tych kompetencji, ┼éatwo jest zgasn─ů─ç. Wci─ů┼╝ widz─Ö ludzi, kt├│rzy maj─ů wiele ciekawego do powiedzenia, ale m├│wi─ů o tym w fatalny spos├│b. Komunikacja jest takim narz─Ödziem, w kt├│rym je┼Ťli nie us┼éyszysz od kogo┼Ť, ┼╝e m├│wisz w spos├│b niezrozumia┼éy i ma┼éo przejrzysty, to tego nie wiesz. Cz─Ö┼Ťciej cz┼éowiek my┼Ťli ÔÇô jak mo┼╝na mnie nie rozumie─ç? Wydaje nam si─Ö, ┼╝e skoro m├│wimy, to tak┼╝e si─Ö komunikujemy, a to s─ů cz─Östo dwie r├│┼╝ne rzeczy.

Dlatego tak─ů wag─Ö przyk┼éadasz do edukacji? Prowadzisz warsztaty, szkolenia, a teraz wsp├│lnie z wydawnictwem Fiszki.pl stworzyli┼Ťcie nowatorski projekt dedykowany sztuce komunikacji.

To projekt, kt├│ry na szersz─ů skal─Ö ma zrobi─ç to, co robi─Ö na w┼éasnych szkoleniach. Pomy┼Ťleli┼Ťmy, ┼╝e potrzebne jest rozwi─ůzanie, kt├│re w nowoczesny spos├│b b─Ödzie uczy┼éo komunikowania, zarz─ůdzania stresem i wyst─ůpie┼ä publicznych. Wydawnictwo Fiszki.pl pracuje na metodzie Leitnera, czyli uczy j─Özyk├│w obcych przy pomocy fiszek. Uznali┼Ťmy, ┼╝e to dobry spos├│b tak┼╝e do tego, by przekazywa─ç wiedz─Ö na temat kompetencji mi─Ökkich. Stworzyli┼Ťmy cztery produkty pude┼ékowe, w ka┼╝dym jest 40 kart z teori─ů na ten temat i z ─çwiczeniami. Do tego powsta┼éa ca┼éa strefa on-line, gdzie b─Ödzie wi─Öcej informacji. Na stronie b─Ödzie mo┼╝na znale┼║─ç m.in. video, szablony prezentacji. Nasz─ů ambicj─ů by┼éo to, ┼╝eby dotrze─ç z tym produktem jak najszerzej, dlatego nie jest drogi. Uczymy, jak pracowa─ç, na co zwraca─ç uwag─Ö, jakie rzeczy s─ů najwa┼╝niejsze ÔÇô zrobili┼Ťmy kompendium wiedzy na temat kluczowych kompetencji przydatnych cz┼éowiekowi XXI wieku.

Wracamy do tego, co powiedzia┼ée┼Ť na pocz─ůtku – ÔÇ×Life’s a pitchÔÇŁ. Pitchuje nie tylko tw├│rca start-upu, ale te┼╝ pani w warzywniaku, gdy chce sprzeda─ç marchewk─Ö oraz dziennikarz, kt├│ry na kolegium sprzedaje sw├│j pomys┼é?

A nawet ukochany, kt├│ry przekonuje swoj─ů partnerk─Ö, ┼╝eby pojecha┼éa z nim na wakacje. To te┼╝ forma komunikacji, kt├│ra powinna zawiera─ç informacj─Ö i perswazj─Ö. Na bardzo wysokim poziomie og├│lno┼Ťci mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e nie ma tu r├│┼╝nicy. Tak, czy siak, warto pami─Öta─ç, ┼╝e ka┼╝da prezentacja jest wa┼╝na. Oboj─Ötnie, czy m├│wi┼ée┼Ť do jednej, pi─Öciu czy pi─Ö─çdziesi─Öciu os├│b. Jeste┼Ť tak dobry jak twoje ostatnie wyst─ůpienie.

***
Piotr Bucki jest strategiem, researcherem i badaczem trend├│w oddanym idei copyleft i kulturze remiksu. Jest tak┼╝e certyfikowanym coachem w obszarze Business and Executive Coaching oraz trenerem kompetencji spo┼éecznych. Tworzy autorskie programy szkoleniowe w obszarze zintegrowanej komunikacji marketingowej, wyst─ůpie┼ä publicznych, komunikacji interpersonalnej oraz motywacji. Prowadzi szkolenia oraz coachingi dla lider├│w i mened┼╝er├│w w zakresie technik wzmacniania przekazu oraz perswazji w wyst─ůpieniach publicznych. Jako wyk┼éadowca i opiekun merytoryczny wsp├│┼épracuje z Wy┼╝sz─ů Szko┼é─ů Bankow─ů, Polsko-Japo┼äsk─ů Wy┼╝sz─ů Szko┼é─ů Technik Komputerowych oraz Uniwersytetem Gda┼äskim.

Wi─Öcej na www.bucki.pro