Zmiany w prawie pracy

Rewolucyjne zmiany w prawie pracy – ju┼╝ na pocz─ůtku 2016 roku! Sprawd┼║ teraz.

Marta Olczak-Klimek

W lutym 2016 roku w ┼╝ycie wejdzie jedna z najwi─Ökszych i najwa┼╝niejszych nowelizacji Kodeksu pracy ostatnich lat. Zmiany dotyczy─ç b─Öd─ů przede wszystkim um├│w o prac─Ö na czas okre┼Ťlony, w tym okresu na jaki mog─ů zosta─ç zawarte oraz zasad ich wypowiadania.

Zmiany, zmiany, zmianyÔÇŽ

Nowelizacja przewiduje szereg zmian o istotnym ÔÇô zar├│wno z punktu widzenia pracownik├│w jak i pracodawc├│w ÔÇô znaczeniu. Nowe przepisy przewiduj─ů m. in. mo┼╝liwo┼Ť─ç ponownego zawarcia umowy o prac─Ö na okres pr├│bny. Wprowadzone zostan─ů r├│wnie┼╝ zmiany dotycz─ůce wydawania ┼Ťwiadectw pracy czy zwolnienia pracownika z obowi─ůzku ┼Ťwiadczenia pracy. Za kluczowe uzna─ç nale┼╝y jednak ustalenie przez ustawodawc─Ö maksymalnego okresu, na jaki b─Öd─ů mog┼éy by─ç zawierane terminowe umowy o prac─Ö oraz wprowadzenie przepis├│w zmierzaj─ůcych do upowszechnienia mo┼╝liwo┼Ťci ich wypowiadania. To w┼éa┼Ťnie te zmiany wywo┼éuj─ů najwi─Öcej emocji.

Umowy terminowe – tylko na 33 miesi─ůce

Za najwa┼╝niejsz─ů zmian─Ö uzna─ç nale┼╝y wprowadzenie maksymalnego okresu, na jaki mog─ů by─ç zawierane umowy o prac─Ö na czas okre┼Ťlony. Do tej pory kwestia ta nie by┼éa w jakikolwiek spos├│b uregulowana. Dawa┼éo to pracodawcom du┼╝─ů swobod─Ö przy ustalaniu okresu, na jaki zawierane by┼éy terminowe umowy o prac─Ö. Wieloletnie umowy o prac─Ö na czas okre┼Ťlony by┼éy ograniczane jedynie przez s─ůdy pracy, kt├│re wskazywa┼éy, ┼╝e takie umowy mog─ů stanowi─ç obej┼Ťcie przepis├│w prawa. W wyroku z 7 wrze┼Ťnia 2005 r. (sygn. akt II PK 294/04) S─ůd Najwy┼╝szy wyrazi┼é pogl─ůd, ┼╝e zawarcie umowy czasowej na 9 lat mo┼╝e by─ç kwalifikowane jako obej┼Ťcie przepis├│w prawa pracy. Z drugiej strony w orzeczeniu z dnia 5 pa┼║dziernika 2012 r. (I PK 79/12) S─ůd Najwy┼╝szy stwierdzi┼é, ┼╝e zgodna z prawem jest zawarta z g┼é├│wn─ů ksi─Ögow─ů umowa o prac─Ö na czas okre┼Ťlony wynosz─ůcy 5 lat, gdy┼╝ okres ten jest standardowy i powszechnie stosowany przy umowach o prac─Ö z kadr─ů menad┼╝ersk─ů.

Kwestia budziła kontrowersje i prowadziła do niejednolitej praktyki.

Remedium na powy┼╝sz─ů luk─Ö oraz rozbie┼╝no┼Ťci w orzecznictwie i praktyce stanowi─ç ma w┼éa┼Ťnie omawiana nowelizacja Kodeksu pracy. Nowe przepisy przewiduj─ů bowiem limit 33 miesi─Öcy dla wszystkich terminowych um├│w o prac─Ö zawieranych pomi─Ödzy tymi samymi stronami. Limit dotyczy─ç b─Ödzie zar├│wno jednej umowy o prac─Ö, jak r├│wnie┼╝ ┼é─ůcznego okresu zatrudnienia pracownika na podstawie kilku um├│w o prac─Ö na czas okre┼Ťlony. Konsekwencj─ů przekroczenia przewidzianego przez ustawodawc─Ö limitu (a wi─Öc na przyk┼éad zawarcia z tym samym pracownikiem dw├│ch um├│w o prac─Ö na okres 20 miesi─Öcy ka┼╝da z nich) b─Ödzie automatyczne przekszta┼écenie si─Ö umowy terminowej w bezterminow─ů umow─Ö o prac─Ö.

Jedna, druga, trzecia … czwarta umowa o prac─Ö

Nowelizacja przewiduje r├│wnie┼╝, ┼╝e liczba terminowych um├│w o prac─Ö ÔÇô oczywi┼Ťcie w ramach limitu 33 miesi─Öcy – nie b─Ödzie mog┼éa przekracza─ç trzech, podczas gdy obecnie mo┼╝liwe jest zawarcie jedynie dw├│ch um├│w o prac─Ö na czas okre┼Ťlony, a trzecia uwa┼╝ana jest za zawart─ů na czas nieokre┼Ťlony. Powy┼╝sze oznacza, ┼╝e po wprowadzeniu zmian dopiero zawarcie czwartej umowy terminowej (nawet w ramach limitu 33 miesi─Öcy) b─Ödzie skutkowa┼éo powstaniem sta┼éego stosunku zatrudnienia.

Na uwag─Ö zas┼éuguje r├│wnie┼╝, ┼╝e – inaczej ni┼╝ obecnie – przerwa w zatrudnieniu danego pracownika, trwaj─ůca nawet kilka miesi─Öcy, nie wp┼éynie w jakikolwiek spos├│b na przekszta┼écenie umowy terminowej w bezterminow─ů umow─Ö o prac─Ö.

Doda─ç nale┼╝y, ┼╝e opisane powy┼╝ej zmiany nie b─Öd─ů mia┼éy charakteru bezwzgl─Ödnie obowi─ůzuj─ůcego. Nie znajd─ů one bowiem zastosowania w przypadku niekt├│rych rodzaj├│w um├│w o prac─Ö, takich jak np. umowa na zast─Öpstwo. Co wi─Öcej, zawarcie czwartej umowy terminowej lub przekroczenie 33 ÔÇô miesi─Öcznego limitu b─Ödzie mo┼╝liwe tak┼╝e wtedy, gdy pracodawca wska┼╝e le┼╝─ůce po jego stronie obiektywne przyczyny takiej decyzji i zawiadomi w┼éa┼Ťciwego okr─Ögowego inspektora pracy. Jak si─Ö jednak wydaje, takie sytuacje b─Öd─ů mia┼éy charakter wyj─ůtkowy.

Wypowiedzenie umowy terminowej

Kolejn─ů istotn─ů zmian─ů, kt├│ra wejdzie w ┼╝ycie w 2016 roku jest zr├│wnanie okres├│w wypowiedzenia terminowych i bezterminowych um├│w o prac─Ö. Na gruncie aktualnie obowi─ůzuj─ůcych przepis├│w pracownik oraz pracodawca mog─ů (z zachowaniem dwutygodniowego okresu wypowiedzenia) wypowiedzie─ç terminow─ů umow─Ö o prac─Ö zawart─ů na okres d┼éu┼╝szy ni┼╝ 6 miesi─Öcy. Wypowiedzenie jest przy tym ograniczone do sytuacji, w kt├│rych w umowie o prac─Ö strony przewidzia┼éy mo┼╝liwo┼Ť─ç wcze┼Ťniejszego jej rozwi─ůzania za wypowiedzeniem. Powy┼╝sze oznacza, ┼╝e nie jest mo┼╝liwe wypowiedzenie umowy o prac─Ö zawartej na czas okre┼Ťlony w sytuacji gdy umowa taka zawarta zosta┼éa na okres do 6 miesi─Öcy lub na okres d┼éu┼╝szy, ale strony nie przewidzia┼éy mo┼╝liwo┼Ťci wcze┼Ťniejszego zako┼äczenia stosunku pracy.

PRZECZYTAJ TAK┼╗E: UMOWA O PRAC─ś CZY ZLECENIE? PRAWNIK RADZI, JAK─ä UMOW─ä NAJLEPIEJ PODPISA─ć Z PRACODAWC─ä!

Nowelizacja przewiduje, ┼╝e ka┼╝da ze stron stosunku pracy b─Ödzie mog┼éa wypowiedzie─ç terminow─ů umow─Ö o prac─Ö i to bez wzgl─Ödu na okres, na jaki zosta┼éa ona zawarta oraz bez wzgl─Ödu na to, czy w umowie o prac─Ö znajdzie si─Ö klauzula dotycz─ůca mo┼╝liwo┼Ťci jej wypowiedzenia. Tak jak obecnie przy umowach na czas nieokre┼Ťlony, okres wypowiedzenia terminowych um├│w o prac─Ö b─Ödzie uzale┼╝niony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i b─Ödzie wynosi┼é:

  1. 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy;
  2. 1 miesi─ůc, je┼╝eli pracownik by┼é zatrudniony co najmniej 6 miesi─Öcy;
  3. 3 miesi─ůce, je┼╝eli pracownik by┼é zatrudniony co najmniej 3 lata.

Podkre┼Ťli─ç nale┼╝y, ┼╝e pracodawca wypowiadaj─ůc umow─Ö o prac─Ö na czas okre┼Ťlony nie b─Ödzie musia┼é informowa─ç pracownika o przyczynach swojej decyzji. Regulacja w tym zakresie pozostanie wi─Öc bez zmian.

Co z dotychczasowymi umowami terminowymi?

Nowe przepisy wchodz─ů w ┼╝ycie 22 lutego 2016 roku. Nie oznacza to jednak, ┼╝e znajd─ů zastosowanie wy┼é─ůcznie do um├│w o prac─Ö zawartych po ich wprowadzeniu. Wr─Öcz przeciwnie. Nadchodz─ůce zmiany b─Öd─ů mia┼éy wp┼éyw r├│wnie┼╝ na trwaj─ůce ju┼╝ stosunki pracy, kt├│re nie zostan─ů zako┼äczone przed wej┼Ťciem nowelizacji w ┼╝ycie.

Nowe okresy wypowiadania um├│w terminowych znajd─ů zastosowanie do trwaj─ůcych w dniu 22 lutego 2016 roku um├│w o prac─Ö zawartych na okres d┼éu┼╝szy ni┼╝ 6 miesi─Öcy, w kt├│rych przewidziano mo┼╝liwo┼Ť─ç ich rozwi─ůzania z zachowaniem 2-tygodniowego okresu wypowiedzenia. Zmiany dotycz─ůce maksymalnego okresu trwania um├│w terminowych oraz ich liczby b─Öd─ů natomiast stosowane do wszystkich um├│w o prac─Ö na czas okre┼Ťlony, trwaj─ůcych w dacie wej┼Ťcia w ┼╝ycie nowych przepis├│w.

Co istotne, do okresu zatrudnienia, kt├│ry ma znaczenie z punktu widzenia 33ÔÇômiesi─Öcznego limitu um├│w terminowych wliczany b─Ödzie jedynie okres zatrudnienia przypadaj─ůcy po dniu wej┼Ťcia w ┼╝ycie nowelizacji. Oznacza to przyk┼éadowo, ┼╝e w sytuacji, w kt├│rej umowa o prac─Ö trwa┼éa przez okres 3 lat przed wej┼Ťciem w ┼╝ycie ustawy, z dniem wprowadzenia przepis├│w, sta┼╝ pracy zostanie ÔÇ×wyzerowanyÔÇŁ i b─Ödzie liczony od pocz─ůtku. Dodatkowo terminowa umowa o prac─Ö, kt├│ra b─Ödzie trwa┼éa w dniu wej┼Ťcia w ┼╝ycie nowelizacji zostanie ÔÇô na potrzeby nowych przepis├│w ÔÇô uznana za pierwsz─ů lub drug─ů umow─ů na czas okre┼Ťlony.

Nowelizacja przepis├│w prawa pracy dotyczy istotnych zagadnie┼ä zwi─ůzanych z umowami terminowymi i ma na celu ograniczenie nadu┼╝ywania ich stosowania. Pomimo, ┼╝e nowe przepisy wejd─ů w ┼╝ycie dopiero 22 lutego 2016 r. warto ju┼╝ teraz przygotowa─ç si─Ö na skutki ich wprowadzenia oraz uwzgl─Ödni─ç w planach dotycz─ůcych zatrudnienia.

***

Marta Olczak-Klimek, Radca Prawny, Partner w Kancelarii OKW.

 

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost─Öp w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid┼éowego dzia┼éania strony. Je┼╝eli nie wyra┼╝asz na to zgody, mo┼╝esz zmieni─ç ustawienia w swojej przegl─ůdarce. Zobacz wi─Öcej w Polityce Prywatno┼Ťci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close