Anna Flis, liderka Klubu i CEO Expert Sender oraz Dorota Mo┼éody┼äska-K├╝ntzel, ekspertk─ů metody ┼╗ywej Biblioteki

┼╗ywa Biblioteka – czy to skuteczne narz─Ödzie do walki z dyskryminacj─ů?

Living library to narz─Ödzie, za pomoc─ů kt├│rego mo┼╝emy skutecznie przeciwdzia┼éa─ç dyskryminacji i stereotypom, edukowa─ç w zakresie r├│┼╝norodno┼Ťci, a tak┼╝e dowiedzie─ç si─Ö wi─Öcej o samych sobie. ┼╗ywa Biblioteka mia┼éa swoj─ů premier─Ö w przestrzeni biznesowej podczas 5-lecia naszego Klubu Champions of Change. Olga Kozierowska rozmawia na ten temat z Ann─ů Flis, liderk─ů Klubu i CEO Expert Sender oraz Dorot─ů Mo┼éody┼äsk─ů-K├╝ntzel, ekspertk─ů metody ┼╗ywej Biblioteki.

Olga Kozierowska: W Klubie zorganizowali┼Ťmy ┼╗yw─ů Bibliotek─Ö na zasadzie: wiele ┼é─ůczy wiele. Jest to narz─Ödzie, kt├│re z powodzeniem mo┼╝na korzysta─ç w ┼Ťwiecie korporacji, ale rzeczywi┼Ťcie to by┼éo wyzwanie. Mo┼╝e jednak zacznijmy od tego, czym ta ┼╗ywa Biblioteka jest?

Dorota Mo┼éody┼äska-K├╝ntzel: ┼╗ywa Biblioteka jest metod─ů bardzo zwi─ůzan─ů z edukacj─ů. Pokazuje, jak mo┼╝na wykorzysta─ç potencja┼é rozmowy do tego, by ludzie uczyli si─Ö siebie nawzajem, ale te┼╝ dowiadywali si─Ö wi─Öcej o sobie. Ta metoda powsta┼éa w 2000 roku, na festiwalu w Roskilde. P├│┼║niej zosta┼éa przekazana do Rady Europy i tam ju┼╝ by┼éa rozwijana jako metoda edukacji o prawach cz┼éowieka.

┼╗ywa Biblioteka wraca do naszych bardzo podstawowych potrzeb – nawi─ůzania relacji, rozmowy, kontaktu z drugim cz┼éowiekiem. Polega na tym, ┼╝e mo┼╝emy wypo┼╝yczy─ç na p├│┼égodzinn─ů rozmow─Ö osob─Ö, kt├│ra pe┼éni funkcj─Ö takiej ┼╗ywej Ksi─ů┼╝ki. Jest to osoba, kt├│ra dzieli si─Ö swoj─ů histori─ů, czasami zwi─ůzan─ů z trudnymi do┼Ťwiadczeniami, ze stygmatyzacj─ů, z dyskryminacj─ů. ┼╗ywe Ksi─ů┼╝ki s─ů na du┼╝ym spektrum r├│┼╝norodno┼Ťci, a ka┼╝da z nich opowiada o jakim┼Ť jednym temacie, oczywi┼Ťcie w kontek┼Ťcie swojego ┼╝ycia. Przez te p├│┼é godziny mo┼╝emy zada─ç jej wszystkie pytania, jakich do tej pory nie mieli┼Ťmy/ nie mia┼éy┼Ťmy ┼Ťmia┼éo┼Ťci zada─ç.

W jaki spos├│b pozyska─ç ┼╗ywe Ksi─ů┼╝ki? Bo jednak s─ů to osoby, kt├│re do┼Ťwiadcza┼éy lub nadal do┼Ťwiadczaj─ů dyskryminacji w r├│┼╝nych kr─Ögach, a kt├│re musz─ů si─Ö odwa┼╝y─ç, ┼╝eby m├│wi─ç o takich tematach jak transp┼éciowo┼Ť─ç, jak r├│┼╝nego rodzaju choroby, czy to uk┼éadu nerwowego czy choroby psychiczne, i tak dalejÔÇŽ

Anna Flis: Na pocz─ůtku oczywi┼Ťcie nie by┼éo to ┼éatwe. Wewn─ůtrz Klubu dzia┼éa w tej chwili 15 du┼╝ych korporacji, z du┼╝ymi zasobami ludzkimi. Wysy┼éka komunikatu do tysi─Öcy os├│b o tre┼Ťci: ÔÇ×Czy chcesz podzieli─ç si─Ö swoj─ů histori─ů?ÔÇŁ, oczywi┼Ťcie nie zadzia┼éa. Trzeba mie─ç naprawd─Ö du┼╝y poziom ┼Ťwiadomo┼Ťci, kogo w og├│le mamy u siebie w biznesie i kogo mo┼╝emy zapyta─ç, czy by┼éby zainteresowany takim wyzwaniem.

I jak to zazwyczaj na pocz─ůtku projektu bywa – nikt nie chce, wszyscy m├│wi─ů, ┼╝e to si─Ö nie uda, ┼╝e w ┼Ťrodowisku biznesowym tego nie da si─Ö zrobi─ç. ┼╗ycie jednak pokaza┼éo mi wielokrotnie, ┼╝e je┼Ťli cz┼éowiek ma cel, to mo┼╝e go osi─ůgn─ů─ç. Raz ┼éatwo, raz trudno, natomiast nie warto kompilowa─ç sytuacji jeszcze bardziej, m├│wi─ůc, ┼╝e si─Ö nie uda. Uda si─Ö i koniec. Wiedzia┼éam to i zacz─Öli┼Ťmy dzia┼éa─ç.

Od pocz─ůtku m├│wi┼éam, ┼╝e nie obligujemy nikogo do niczego, ┼╝e w ka┼╝dej chwili mo┼╝na zrezygnowa─ç. ┼╗e wystarczy przyj┼Ť─ç na pierwsze spotkanie – szkolenie dla Ksi─ů┼╝ek – ┼╝eby zobaczy─ç na czym ten projekt b─Ödzie polega┼é, na czym ta historia b─Ödzie si─Ö opiera┼éa si─Ö i w jaki spos├│b chcemy j─ů przekazywa─ç.

Jak ju┼╝ znale┼║li┼Ťmy kilka ┼╗ywych Ksi─ů┼╝ek – na pocz─ůtku by┼éo to siedem os├│b ÔÇô sta┼éa si─Ö magia. Wysz┼éam z naszego pierwszego spotkania wr─Öcz wstrz─ů┼Ťni─Öta. Bardzo je prze┼╝y┼éam. Dzielenie si─Ö do┼Ťwiadczeniami mi─Ödzy ksi─ů┼╝kami spowodowa┼éo niesamowit─ů rzecz – trosk─Ö o drugiego cz┼éowieka i uznanie, ┼╝e mo┼╝na razem robi─ç wspania┼ée rzeczy.

No i posz┼éo. Na ten moment mamy oko┼éo pi─Ötnastu Ksi─ů┼╝ek i kolejne tytu┼éy w kolejce – w tej chwili ksi─ů┼╝ki rekrutuj─ů ksi─ů┼╝ki!

Stali si─Ö ambasadorami projektu?

Anna: Dok┼éadnie tak. Bibliotekarze, kt├│rzy uczestniczyli w pierwszym evencie, zach─Öceni tym, co si─Ö dzieje, zaczynaj─ů pyta─ç te┼╝, czy oni mogliby by─ç Ksi─ů┼╝kami. To po prostu idzie dalej. Ale nie jest ┼éatwo znale┼║─ç ksi─ů┼╝ki. Nale┼╝y najpierw zbudowa─ç zaufanie u tych ludzi, z pe┼énym poszanowaniem ich prywatno┼Ťci oraz ┼╝eby do ko┼äca mieli poczucie, ┼╝e to oni decyduj─ů, na co si─Ö zgadzaj─ů i ┼╝e maj─ů prawo odm├│wi─ç.

Jak to bezpiecze┼ästwo, prywatno┼Ť─ç i przestrzeganie granic jest zapewniane podczas takiej rozmowy? Ksi─ů┼╝ki przygotowuj─ů si─Ö tylko podczas szkolenia, a co z osobami, kt├│re rozmawiaj─ů z Ksi─ů┼╝kami? One przecie┼╝ nie przechodz─ů specjalnego szkoleniaÔÇŽ

Dorota: Przede wszystkim pracujemy nad budowaniem poczucia, ┼╝e Ksi─ů┼╝ka wie, kiedy postawi─ç swoj─ů granic─Ö i rzeczywi┼Ťcie – tak jak m├│wisz – pracujemy nad tym na etapie przygotowania. To s─ů wieloetapowe szkolenia, podczas kt├│rych ┼╗ywe Ksi─ů┼╝ki testuj─ů w pr├│bnych rozmowach, jak b─Öd─ů opowiada─ç swoj─ů histori─Ö, gdzie wyznaczaj─ů swoje granice, czym jest dla nich komfortowo si─Ö podzieli─ç, a co jest obszarem, kt├│ry chc─ů zachowa─ç tylko dla siebie. Jest te┼╝ regulamin dla czytelnik├│w i czytelniczek, kt├│rzy wiedz─ů, ┼╝e mog─ů zada─ç ka┼╝de pytanie, ale Ksi─ů┼╝ka ma prawo odm├│wi─ç odpowiedzi. Powiedzie─ç, ┼╝e jej kartki s─ů sklejone i na razie ten rozdzia┼é jest niedost─Öpny dla czytelnik├│w.

To co mi si─Ö bardzo spodoba┼éo w tej metodzie, to tak naprawd─Ö w┼éa┼Ťnie utrata kontroli nad przebiegiem rozmowy. Tu jest bardzo du┼╝o zaufania, bo r├│wnie┼╝ organizator czy organizatorka ┼╗ywej Biblioteki musi czu─ç gotowo┼Ť─ç i odpowiedzialno┼Ť─ç, ┼╝e ┼╗ywa Ksi─ů┼╝ka jest gotowa do tego, by zosta─ç opublikowan─ů. To ich rola, ┼╝eby wyczu─ç ten moment wsp├│lnie z ┼╗yw─ů Ksi─ů┼╝k─ů.

Natomiast kiedy ta gotowo┼Ť─ç rzeczywi┼Ťcie jest, to oddajemy t─Ö rozmow─Ö ┼╗ywym Ksi─ů┼╝kom i czytelnikom, ju┼╝ jej nie kontroluj─ůc. My┼Ťl─Ö, ┼╝e to jest wielka warto┼Ť─ç tej metody, ┼╝e nie jest taka jak wszystkie inne metody szkoleniowe, ┼╝e wszystko jest zaplanowane od A do Z, ka┼╝de pytanie w sesji, debriefingu. To troch─Ö ryzykowne, ale my┼Ťl─Ö, ┼╝e w tym ryzyku tkwi potencja┼é.

Na co dzie┼ä brakuje nam okazji do prowadzenia takich rozm├│w, kt├│re b─Öd─ů naprawd─Ö szczere i przynosz─ůce dyskomfort, powiedzia┼éabym nawet – do takiej granicy, kiedy czujemy, ┼╝e ju┼╝ nam wystarczy. Po tych 30-tu minutach musimy zabra─ç ze sob─ů ten baga┼╝ emocji, ale on jest ca┼éy czas w granicy, my umiemy sobie z nim poradzi─ç. My┼Ťl─Ö, ┼╝e to jest bardzo potrzebne.

Czyli to takie narz─Ödzie ÔÇô powiedzia┼éabym - z trzewi?

Dorota: Bardzo.

CA┼üO┼Ü─ć NAGRANIA MO┼╗ESZ OBEJRZE─ć TUTAJ: