Boli Ci臋? Taka twoja uroda.

Boli ci臋? Taka twoja uroda

Chcia艂oby si臋 powiedzie膰, 偶e to oczywiste, 偶e zdrowie jest wa偶ne. A jednak z regularnych porad ginekologa raz do roku korzysta tylko 21% Polek. Prawie co 5. kobieta nie wykonuje w og贸le bada艅 cytologicznych. Na rzecz statystyk niedzia艂a system, w kt贸rym lekarze maj膮 dla pacjentki 10-15 minut i nie maj膮 odpowiedniego czasu, aby dokona膰 pe艂nej diagnozy. O zdrowiu kobiet i enometriozie Olga Kozierowska rozmawia w najnowszym odcinku podcastu Sukces Pisany Szmink膮. Jej go艣ciniami s膮 dr n. med. Karina Barczewska, specjalistka ginekologii i po艂o偶nictwa w trakcie specjalizacji w obszarze seksuologia oraz Katarzyna Gieroba, prezeska zarz膮du fundacji Endopolki.

Olga Kozierowska: Zaczn臋 od dolegliwo艣ci, z kt贸rymi zmagaj膮 si臋 Polki, bo jest to szokuj膮ce. Zm臋czenie i os艂abienie odczuwa ponad 60% z nas, b贸le plec贸w – 51%, b贸le g艂owy 鈥 41%. Problemy z mas膮 cia艂a ma 40% Polek, problemy z uk艂adem pokarmowym 鈥 30%, problemy ze snem 鈥 kolejne 30%, nast臋pnie zaburzenia hormonalne i zdrowia psychicznego. To s膮 naprawd臋 wielkie liczby. Czy to wynik naszego funkcjonowania, 偶ycia w p臋dz膮cym 艣wiecie, radykalnej komercji?

dr n.med. Karina Barszczewska: Na pewno jest to niestety wynik naszych czas贸w, tego jak 偶yjemy, co jemy, co pijemy, jak intensywnie p臋dzimy. Stres na pewno odgrywa niesamowit膮 rol臋. Coraz wi臋cej uwagi przyk艂adamy jednak do medycyny stylu 偶ycia. To jest takie pi臋kne okre艣lenie, za kt贸rym idzie wiele hase艂: ile 艣pisz, jak jesz, czy trenujesz? To wszystko ma p贸藕niej swoje odzwierciedlenie w zdrowiu. Ale do tych liczb trzeba doda膰 r贸wnie偶 osoby, kt贸re nie zg艂aszaj膮 swoich dolegliwo艣ci z jaki艣 powod贸w. My艣l臋, 偶e te liczby s膮 niedoszacowane.

Olga: I to jest jeszcze bardziej przera偶aj膮ce.

Katarzyna Gieroba: Przera偶aj膮ce, i m贸wi臋 to z perspektywy pacjentki. Jak czyta艂a艣 te dolegliwo艣ci, to cz臋艣膰 z nich mnie r贸wnie偶 dotyczy i wiem, 偶e nie jestem w tym jedyna. Wiem, 偶e takich dolegliwo艣ci do艣wiadcza cho膰by sporo kobiet z endometrioz膮. Karina m贸wi艂a o medycynie stylu 偶ycia, i rzeczywi艣cie – to jak dbamy o nasz rytm oko艂odobowy, to jak b臋dziemy si臋 鈥 m贸wi膮c kolokwialnie 鈥 prowadzi膰 si臋 na co dzie艅 b臋dzie mia艂o du偶y wp艂yw na to, czy b臋dziemy si臋 czu膰 gorzej czy lepiej i czy do tych statystyk b臋dziemy si臋 wlicza膰.

Olga: Kobiety cz臋sto nie m贸wi膮 o tym, jak si臋 czuj膮. A jak ju偶 m贸wi膮 o problemach ze swoim zdrowiem, to co cz臋sto s艂ysz膮?

Karina: Taka jest pani uroda… To normalne, tak to u kobiet wygl膮da. Miesi膮czka musi bole膰. Por贸d musi bole膰. Do mnie zg艂aszaj膮 si臋 kobiety z ca艂ej Polski, przyje偶d偶aj膮 do mnie r贸wnie偶 Polki z zagranicy, kt贸re przez d艂ugie lata szuka艂y kogo艣, kto im pomo偶e, kogo艣, kto ich wys艂ucha. To s膮 bardzo cz臋sto bagatelizowane objawy. Niestety wizyty s膮 bardzo kr贸tkie w Polsce. Przez 10, 15 minut wizyty nie jeste艣 w stanie us艂ysze膰, z czym tak naprawd臋 zmaga si臋 tw贸j pacjent. Masz do zrobienia wywiad, ca艂膮 papierologi臋 (bo to jest przecie偶 najwa偶niejsze, 偶eby wszystko wpisa膰 w komputer 鈥 ironizuje – czasami nawet i na kartkach), do tego zbadanie pacjentki i jeszcze USG鈥 Potem powinni艣my pacjentce wyt艂umaczy膰, co rozpoznali艣my albo chocia偶by powiedzie膰, w jakich obszarach si臋 obracamy, co podejrzewamy鈥 To jest absolutnie awykonalne.

Dlatego obieca艂am sobie, 偶e ja dam przestrze艅 swoim kobietom, bo tak nazywam swoje pacjentki. Do tego, 偶eby wzbudzi膰 zaufanie i stworzy膰 relacj臋 lekarz 鈥 pacjent. To ma swoje implikacje do tego, czy pacjent tobie na tyle zaufa, 偶e b臋dzie si臋 stosowa艂 do leczenia. Nie ukrywajmy, leczenie ma swoje dzia艂ania niepo偶膮dane, jest w Internecie wiele nieprawdziwych informacji, stygmatyzacja hormonoterapii – w tym antykoncepcji. Je偶eli pacjent czyta takie rzeczy, jak ma zaufa膰, powierzy膰 Ci swoje zdrowie? Dlatego w moim gabinecie wizyta trwa minimum 40 minut, a przed wej艣ciem do gabinetu pacjentka wype艂nia kwestionariusz, w kt贸rym pytam j膮 鈥 czasami 鈥 o bardzo intymne rzeczy. Nie oszukujmy si臋, czy w 10 minut stworzysz tak膮 atmosfer臋, 偶eby pacjentka ci powiedzia艂a o bardzo intymnych rzeczach 鈥 偶e j膮 boli przy wsp贸艂偶yciu, 偶e nie odczuwa przyjemno艣ci, 偶e w sumie tak naprawd臋 nie wie, co to jest orgazm i oszukuje swoje partnera? Nie jest to mo偶liwe, je偶eli kto艣 ci zerka na zegarek.

Jest takie powiedzenie, 偶e po艣piech jest przeciwnikiem empatii, a bez empatii to si臋 nie mo偶e odby膰… Badania pokazuj膮 te偶, 偶e endometrioza mo偶e dotyczy膰 nawet 10% Polek i og贸lnie 10% kobiet na 艣wiecie. Czy to znowu jest niedoszacowana warto艣膰? Jak j膮 w og贸le rozpozna膰, bo my cz臋sto nie wiemy, co to jest?

Katarzyna: Moim zdaniem warto艣膰 jest bardzo niedoszacowana. Jeszcze niedawno m贸wi艂o si臋 o tym, 偶e 1 na 10 Polek to w艂a艣nie Endopolka. W tym momencie specjali艣ci, kt贸rzy zjadaj膮 z臋by na tej chorobie, m贸wi膮 nawet o 3聽000聽000 Polek. Jest to ogromna spo艂eczno艣膰. Co na to wp艂ywa – 偶e ta liczba ro艣nie? Na pewno te偶 rosn膮ca 艣wiadomo艣膰 i tutaj ogromne uk艂ony w stron臋 takich lekarzy jak Karina czy lekarzy, kt贸rzy maj膮 misj臋 edukacji w mediach spo艂eczno艣ciowych o endometriozie. Pacjentki s膮 coraz bardziej 艣wiadome, wiedz膮, 偶e miesi膮czka wcale nie musi a偶 tak bole膰, bo jest r贸偶nica pomi臋dzy wzi臋ciem dw贸ch tabletek APAPu a zastrzykami albo os艂abni臋ciami. To ju偶 jest b贸l, kt贸ry nie powinien si臋 wydarzy膰 w czasie miesi膮czki. I w艂a艣nie – to jest jeden z pierwszych, najbardziej typowych objaw贸w endometriozy – b贸l podczas miesi膮czki. Ale tak naprawd臋 ca艂y ten okres oko艂o menstruacyjny jest tym szczeg贸lnym czasem, na kt贸ry warto zwr贸ci膰 uwag臋. My艣l臋, 偶e lekarz, kt贸ry jest specjalist膮 w leczeniu tej choroby pyta o wszystko, co si臋 dzieje w tym czasie – kilka dni przed miesi膮czk膮, w trakcie miesi膮czki, to nie b臋dzie si臋 odnosi艂o do samej menstruacji. To s膮 te偶 problemy ze strony uk艂adu pokarmowego, zaparcia, biegunki, b贸le podczas wypr贸偶nienia, b贸l podczas oddawania moczu, b贸l podczas wsp贸艂偶ycia. Jak sobie pomy艣l臋 o tym, 偶e mia艂abym mie膰 7 minut w gabinecie, 偶eby opowiedzie膰 swoj膮 histori臋 – czasami jest to historia 13-to czy 15-letnia d膮偶enia do diagnozy – to szczerze m贸wi膮c nie wiedzia艂abym, od czego zacz膮膰. Ta choroba ma wiele nieswoistych objaw贸w.

Od wyst膮pienia pierwszych objaw贸w do diagnozy mija cz臋sto od 8 w艂a艣nie do 12 lat. To jest kawa艂 偶ycia – w b贸lu?

Karina: Zobacz o czym tu m贸wimy 鈥 b贸l. Jak m贸wimy o przewlek艂ym b贸lu miednicy mniejszej, to najcz臋stsz膮 przyczyn膮 jest w艂a艣nie endometrioza. Drug膮 – zesp贸艂 jelita nadwra偶liwego, kt贸ry z ni膮 bardzo cz臋sto wsp贸艂istnieje czy np. CIBOS z endometrioz膮. W og贸le te choroby bardzo cz臋sto przez siebie przenikaj膮, s膮 zwi膮zane ze zwi臋kszonym napi臋ciem mi臋艣ni dna miednicy. Zw艂aszcza je偶eli endometrioza jest g艂臋boko naciekaj膮ca, czyli dotyczy wi臋zade艂 krzy偶owo-macicznych, przegrody odbytniczo-pochwowej, wtedy te偶 si臋 w艂a艣nie te b贸le przy wsp贸艂偶yciu pojawiaj膮. Albo np. nacieka moczowody czy przew贸d pokarmowy – wtedy mamy b贸l przy wypr贸偶nianiu (dyschezje), b贸l przy oddawaniu moczu (dysurie). Zmierzam do tego, 偶e u kobiety, kt贸ra boryka si臋 z b贸lem przewlek艂ym dochodzi do zjawiska, kt贸re nazywamy sensytyzacj膮 centraln膮. Oznacza to, 偶e jest nadprogowa odpowied藕 na zadany bodziec. Czasami dotykam pacjentk臋 patyczkiem do uszu, a pacjentka nie mo偶e wytrzyma膰 z b贸lu, dlatego, 偶e adaptacyjnie organizm musia艂 si臋 do tego przyzwyczai膰. Wyobra藕 sobie, 偶e b贸l jest dla ciebie codzienno艣ci膮. To jest dla nas niewyobra偶alne. I oczywi艣cie to ju偶 jest jaki艣 etap choroby, bo to choroba post臋puj膮ca.

Natomiast b贸l podczas miesi膮czki, gdzie we藕miesz Ibuprofen czy APAP i Ci przejdzie, jest normalny. Ale taki, gdzie nie idziesz do szko艂y albo do pracy – to nie jest normalne. Albo gdy stosujesz podw贸jne zabezpieczenie – musisz np. za艂o偶y膰 tampon i podpask臋, a nadal przecieka krew 鈥 to nie jest norm膮. R贸wnie偶 to, 偶ee masz skrzepy wielko艣ci palca albo jeszcze wi臋ksze 鈥 to te偶 nie jest normalne.

Olga: No to co zrobi膰 w takim razie, 偶eby j膮 szybciej zdiagnozowa膰? 呕eby nie by艂o tak, 偶e choroba jest post臋puj膮ca i za te 5 lat p贸jdziemy do lekarza na te 7 minut, a on powie, 偶e miesi膮czka ma bole膰?