skuteczne uczenie si臋

Ile emocji ma cz艂owiek?

Dagny Kurdwanowska

Czy nud臋 wymy艣lono w epoce wiktoria艅skiej? Ile rodzaj贸w strachu potrafi膮 odczuwa膰 Pintupi? Tiffany Watt Smith w swojej ksi膮偶ce pokazuje, 偶e 艣wiat ludzkich emocji jest znacznie bogatszy ni偶 s膮dzimy.

Kartezjusz uwa偶a艂, 偶e istnieje sze艣膰 鈥瀠czu膰 pierwotnych鈥 – podziw, mi艂o艣膰, nienawi艣膰, po偶膮danie, rado艣膰 i smutek. Z kolei 鈥濴i Chi鈥, konfucja艅ski zbi贸r zasad i rytua艂贸w z ok. I w. p.n.e. wymienia siedem uczu膰 przyrodzonych 鈥 rado艣膰, gniew, smutek, strach, mi艂o艣膰, niech臋膰 i zami艂owanie. Wsp贸艂cze艣ni psychologowie uznaj膮, 偶e podstawowych emocji mamy od sze艣ciu do o艣miu. Jak wobec tego potraktowa膰 informacj臋, 偶e Pintupi, grupa Aborygen贸w z Australii Zachodniej, potrafi膮 odczuwa膰 a偶 15 rodzaj贸w strachu? Najlepiej tak, jak zrobi艂a to antropolo偶ka i filozofka Tiffany Watt Smith 鈥 z ciekawo艣ci膮. Bo ta ciekawo艣膰 doprowadzi艂a j膮 bada艅 nad histori膮 i r贸偶norodno艣ci膮 naszych emocji. W ksi膮偶ce 鈥濳si臋ga ludzkich uczu膰鈥 zebra艂a i opisa艂a 150 z nich.

Nie b臋d臋 budowa膰 napi臋cia i powiem od razu, 偶e w ksi膮偶ce Watt Smith zakocha艂am si臋 od razu. Emocje, kt贸re zebra艂a u艂o偶one s膮 alfabetycznie, w co艣 w rodzaju leksykonu lub przewodnika. Has艂a maj膮 r贸偶n膮 d艂ugo艣膰. O 鈥濪olce Far Niente鈥 dowiemy si臋, 偶e jest to po prostu 鈥濸rzyjemno艣膰 p艂yn膮ca z nic nierobienia鈥, a pod has艂em 鈥濻tracha, mie膰鈥 przeczytamy – 鈥濼ego, kto ma stracha 鈥 albo cykora, czy pietra 鈥 przepe艂nia lekko upiorny l臋k鈥. Ale ju偶 has艂o 鈥濽mpty鈥 to ca艂a opowie艣膰 o Perkinie Flumpie, kt贸remu nad g艂ow膮 wisia艂a szara chmura, kt贸ra powodowa艂a, 偶e wszystko wok贸艂 by艂o nie takie jak trzeba. Z czego wynika, 偶e je艣li czujesz si臋 umpty, masz po prostu ochot臋 sobie troch臋 pomarudzi膰. Z has艂a 鈥濼orschlusspanik鈥 dowiemy si臋 wiele na temat emocji zwi膮zanych ze zbli偶aj膮cym si臋 deadlinem, a 鈥濷brzydzenie鈥 to ju偶 ca艂a rozprawa o tym, jak t臋 emocje odczuwaj膮 ludzie pod r贸偶nymi szeroko艣ciami geograficznymi i jak wp艂ywa na ni膮 kultura.

W 鈥濳si臋dze ludzkich uczu膰鈥 Watt Smith zebra艂a emocje swojskie, jak beztroska, euforia, ciekawo艣膰, niech臋膰, t臋sknota, zazdro艣膰, uraza, nabzdyczenie, ale i bardziej egzotyczne, cho膰by awumbuk (pustka i z艂e duchy, kt贸re zostaj膮 po wyje藕dzie go艣ci), ilinx (oszo艂omienie p艂yn膮ce z figlarnej destrukcji), kaukokaipuu (t臋sknota za miejscem, w kt贸rym nigdy nie byli艣my), czy viraha (ekstaza zwi膮zana z d艂ugo wyczekiwanym spotkaniem). Prawda, 偶e pi臋kne?

Ale nie s膮d藕cie, 偶e ta ksi膮偶ka sk艂ada si臋 wy艂膮cznie z ciekawostek. Watt Smith, jak na antropolo偶k臋 przysta艂o pisze tak偶e o ewolucji naszego stosunku do emocji. Jak emocje nazywa艂 i czy w og贸le nazywa艂 mieszkaniec 艣redniowiecznego miasteczka? Jak swoje emocje okre艣lali staro偶ytni? Czy ich i nasze 偶ycie emocjonalne da si臋 w og贸le por贸wna膰? Jak definiowano pewno艣膰 siebie w XIX wieku i czy przypadkiem 贸wczesna definicja nie by艂a rozs膮dniejsza od naszej? W 鈥濳si臋dze ludzkich uczu膰鈥 znajdziecie pr贸b臋 odpowiedzi na wszystkie te arcyciekawe pytania.

Moja mi艂o艣膰 do ksi膮偶ki Watt Smith bierze si臋 jednak nie tyle z wiedzy, kt贸r膮 w niej przekazuje, ale z u艣wiadomienia mi, jak bardzo nie zdawa艂am sobie sprawy z r贸偶norodno艣ci 艣wiata emocji i 偶e to, co czuj臋 mo偶na nazwa膰 na tak wiele sposob贸w. To tak, jakby kto艣 otworzy艂 mi drzwi do nowego 艣wiata i uczyni艂 bogatszym

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost臋p w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid艂owego dzia艂ania strony. Je偶eli nie wyra偶asz na to zgody, mo偶esz zmieni膰 ustawienia w swojej przegl膮darce. Zobacz wi臋cej w Polityce Prywatno艣ci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close