r贸wnouprawnienie w mediach

R贸wnouprawnienie w mediach to na razie pusta deklaracja

Zaledwie 25 proc. wynosi艂 w minionym kwartale udzia艂 wypowiedzi kobiet w g艂贸wnych wydaniach telewizyjnych serwis贸w informacyjnych - wynika z raportu PRESS-SERVICE Monitoring Medi贸w. W analizie przeprowadzonej 8 lat temu rezultat by艂 tylko o jeden procent ni偶szy. Mimo szeregu zmian politycznych, gospodarczych i spo艂ecznych na szklanym ekranie nadal dominuje m臋ski punkt widzenia, r贸wnowaga p艂ci pozostaje w sferze marze艅, a stereotypy dotycz膮ce roli kobiet maj膮 si臋 dobrze.

Debata nie idzie w parze z merytoryk膮?

W analizowanych materia艂ach odnotowano 9535 wypowiedzi m臋偶czyzn i tylko 3111 鈥 kobiet, przy czym udzia艂 kobiet w 鈥濿iadomo艣ciach鈥 by艂 najmniejszy i wynosi艂 21 proc. Bior膮c pod uwag臋 艣redni膮 dla trzech program贸w, panie najcz臋艣ciej prowadzi艂y serwisy (55 proc.). W 鈥濿iadomo艣ciach鈥 udzia艂 ten wynosi艂 a偶 67 proc., w Wydarzeniach 鈥 61 proc., ale za to w 鈥濬aktach鈥 tendencja by艂a odwrotna 鈥 to m臋偶czy藕ni przewa偶ali jako gospodarze (62 proc.).

- Wyniki badania potwierdzaj膮 jedynie to, o czym m贸wi si臋 ju偶 od dawna. Gdy na 艣wiecie rozgorza艂a pandemia, ka偶dego dnia dziesi膮tki ekspert贸w w polskich mediach komentowa艂o bie偶膮ce wydarzenia. W艣r贸d nich zabrak艂o jednak kobiet. Jak pokazuje ten raport sytuacja od tamtego czasu niewiele si臋 zmieni艂a. Udzia艂 kobiecych wyst膮pie艅 w serwisach informacyjnych w I kwartale 2021 roku to zaledwie 25%. Je偶eli w debacie nie ma g艂osu, kt贸ry reprezentuje dan膮 grup臋, to czy mo偶emy nazwa膰 j膮 prawdziw膮 debat膮? To po prostu narracja pozbawiona kompleksowej analizy i spojrzenia na problem z kilku perspektyw. Mo偶e wr臋cz prowadzi膰 do tego, 偶e potrzeby i wyzwania danej grupy przestan膮 by膰 w og贸le adresowane na forum publicznym.

Kobiety by艂y autorkami tylko 25 proc. wyemitowanych oraz podpisanych imieniem i nazwiskiem materia艂贸w. Powy偶ej 艣redniej uplasowa艂a si臋 stacja TVN, gdzie udzia艂 pa艅 wyni贸s艂 38 proc., za艣 zdecydowanie poni偶ej wypad艂a TVP1 鈥 tylko 9 proc. W Polsacie 29 proc. materia艂贸w 鈥濿ydarze艅鈥 zosta艂o przygotowanych przez kobiety.

R贸wnouprawnienie w mediach

O prawach kobiet najwi臋cej wiedz膮鈥 m臋偶czy藕ni

Pandemia Covid-19, polityka, zapowiedzi programu, w膮tki spo艂eczno-obyczajowe, przest臋pstwa i s膮dy 鈥 to obszary tematyczne, kt贸re zdominowa艂y przekaz serwis贸w w analizowanym okresie. Zaledwie 3 proc. wszystkich materia艂贸w po艣wi臋cono tematyce praw kobiet i mniejszo艣ci. To dramatycznie ma艂o, zwa偶ywszy na fakt, 偶e w I kwartale br. mia艂o miejsce kilka niezwykle istotnych dla kobiet fakt贸w, takich jak wej艣cie w 偶ycie zakazu aborcji, protesty w zwi膮zku z opublikowaniem wyroku TK w sprawie aborcji czy problemy matek dzieci z niepe艂nosprawno艣ciami.

- 鈥濬akty鈥 i 鈥濿iadomo艣ci鈥 wyemitowa艂y t臋 sam膮 liczb臋 materia艂贸w poruszaj膮cych kwestie praw kobiet oraz mniejszo艣ci (po 40) 鈥 znacz膮co wi臋cej ni偶 鈥濿ydarzenia鈥 (24). W ogromnej wi臋kszo艣ci by艂y to materia艂y po艣wi臋cone opublikowaniu uzasadnienia wyroku TK w sprawie zakazu aborcji. Trzeba tu jednak zwr贸ci膰 uwag臋 na wnioski z jako艣ciowej analizy tych publikacji. Materia艂y TVP stawia艂y protesty 艣rodowisk kobiecych w otwarcie negatywnym 艣wietle, podczas gdy TVN i Polsat stara艂y si臋 u偶ywa膰 bardziej neutralnego s艂ownictwa w relacjonowaniu wydarze艅. TVN jednak przedstawia艂 znacz膮co wi臋cej argumentacji przeciwko wyrokowi TK, a Polsat stara艂 si臋 przedstawi膰 racje obu stron sporu. Zachowawczo艣膰 Polsatu odbi艂a si臋 tak偶e w znacz膮co mniejszej ilo艣ci czasu, jaki stacja po艣wi臋ci艂a na prezentowanie tego tematu. Nie da si臋 te偶 ukry膰, 偶e tematyka r贸wno艣ciowa i antydyskryminacyjna ma najwyra藕niej szans臋 na sw贸j 鈥瀋zas antenowy鈥 w serwisach informacyjnych tylko w przypadku wyj膮tkowo zaognionego politycznego konfliktu. Organiczna praca organizacji kobiecych, informacje o zmianach wprowadzanych w innych krajach, problemy grup mniejszo艣ciowych 鈥 to s膮 kwestie niemal zupe艂nie nieporuszane przez serwisy. Niestety takie podej艣cie wydawc贸w mo偶e skutkowa膰 jednoznacznym powi膮zaniem w oczach widz贸w wszelkich kwestii dotycz膮cych stara艅 o r贸wno艣膰 praw z konfliktem, walk膮 i chaosem.

R贸wnouprawnienie w mediach

Analiza wypowiedzi na poszczeg贸lne tematy pod wzgl臋dem p艂ci os贸b wypowiadaj膮cych si臋 wykaza艂a dominacj臋 m臋偶czyzn w ka偶dym obszarze. Procentowo jeden z najwi臋kszych udzia艂贸w wypowiedzi przypad艂 kobietom w zakresie praw kobiet 鈥 blisko 40 proc., ale i w tej kwestii przewa偶aj膮 m臋偶czy藕ni.

Paniom najcz臋艣ciej oddawano g艂os w sprawach dotycz膮cych edukacji i nauki, kultury i rozrywki, medycyny i zdrowia oraz administracji. M臋偶czy藕ni natomiast znacznie cz臋艣ciej ni偶 kobiety byli ekspertami od wojny, armii i militari贸w, sportu, transportu i dr贸g, motoryzacji oraz polityki.

Ciekawe wnioski p艂yn膮 z analizy funkcji os贸b wypowiadaj膮cych si臋 w serwisach informacyjnych. Ot贸偶 kobieta by艂a najcz臋艣ciej nauczycielk膮 lub ofiar膮 czy osob膮 pokrzywdzon膮 albo prokuratork膮. W podobnym stopniu jak m臋偶czyznom przypada艂a jej rola respondentki – cz臋sto bez podpisu. Panowie z kolei to zazwyczaj duchowni, sportowcy, przedstawiciele s艂u偶b mundurowych, kadry zarz膮dzaj膮ce, eksperci, dziennikarze lub politycy.

Co wa偶ne, we wszystkich programach top 10 os贸b wypowiadaj膮cych si臋 i podpisanych z imienia i nazwiska stanowili m臋偶czy藕ni (!). Wyj膮tkiem od tej regu艂y by艂a Dorota Kania, kt贸ra pojawi艂a si臋 na 10. miejscu takiego zestawienia dla 鈥濿iadomo艣ci鈥 TVP 1. Pierwsze miejsca przynale偶a艂y politykom: Adamowi Niedzielskiemu – ministrowi zdrowia, premierowi Mateuszowi Morawieckiemu oraz Micha艂owi Dworczykowi – szefowi Kancelarii Premiera i pe艂nomocnikowi ds. narodowego programu szczepie艅.

- Wyniki badania s膮 do艣膰 zasmucaj膮ce, poniewa偶 ukazuj膮 mocno ugruntowane przyzwyczajenie medi贸w do wybierania jako go艣ci m臋skich ekspert贸w. Rol膮 medi贸w powinno by膰 pokazywanie rzeczywisto艣ci, w kt贸rej przecie偶 kobiety coraz cz臋艣ciej zajmuj膮 wa偶ne stanowiska, s膮 ekspertkami i z powodzeniem mog膮 komentowa膰 bie偶膮ce sprawy dla najwa偶niejszych serwis贸w informacyjnych. Bez wystarczaj膮cego udzia艂u kobiet w mediach, masowy przekaz b臋dzie niepe艂ny i zubo偶ony o ich cenn膮 perspektyw臋.

Partnerami raportu聽s膮 Centrum Praw Kobiet, Fundacja Sukces Pisany Szmink膮

Badanie 鈥濿izerunek kobiety w debacie publicznej na podstawie telewizyjnych serwis贸w informacyjnych鈥 obj臋艂o 艂膮cznie 268 wyda艅 鈥濬akt贸w鈥 TVN, 鈥濿iadomo艣ci鈥 TVP1 i 鈥濿ydarze艅鈥 Polsatu w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2021.