Kobieta siedz膮ca na macie do jogi

Depresja ma wiele twarzy

Dagny Kurdwanowska

23 lutego obchodzimy Og贸lnopolski Dzie艅 Walki z Depresj膮. W Polsce cierpi na ni膮 ok. p贸艂tora miliona os贸b. Co drugi chory wci膮偶 nie szuka pomocy.

Mo偶e zacz膮膰 si臋 niewinnie 鈥 czujesz smutek, brakuje ci energii, nie masz na nic ochoty. Najpierw win臋 zrzucasz na kiepsk膮 pogod臋, p贸藕niej na to, 偶e jest wiosna albo jesie艅, okres przej艣ciowy. Czasem smutek przechodzi po kilku dniach. Co jednak zrobi膰, gdy utrzymuje si臋 przez d艂u偶szy czas, a co gorsza pog艂臋bia si臋? Lekarze s膮 zgodni – je艣li stan przygn臋bienia lub rozpaczy trwa d艂u偶ej ni偶 dwa tygodnie, warto uda膰 si臋 do lekarza, bo kiepski nastr贸j mo偶e by膰 pierwsz膮 oznak膮 depresji 鈥 choroby, kt贸ra dotyka ju偶 p贸艂tora miliona Polak贸w. Nieleczona mo偶e doprowadzi膰 do tzw. stuporu, czyli stanu parali偶u, kiedy chory nie jest w stanie podnie艣膰 si臋 z 艂贸偶ka i normalnie funkcjonowa膰. Niebezpieczne mog膮 okaza膰 si臋 r贸wnie偶 my艣li samob贸jcze, kt贸re towarzysz膮 osobom cierpi膮cym na depresj臋. W tym sensie depresja jest chorob膮 艣mierteln膮. Dlatego Stowarzyszenie Aktywnie Przeciwko Depresji i Fundacja ITAKA 鈥 Centrum Poszukiwa艅 Ludzi Zaginionych w pa藕dzierniku 2015 r. rozpocz臋艂a kampani臋 鈥濼warze depresji. Nie oceniam. Akceptuj臋鈥. Jej celem jest zwr贸cenie uwagi Polak贸w na problemy os贸b choruj膮cych na depresj臋, prze艂amywanie stereotyp贸w i walka ze stygmatyzacj膮 os贸b chorych. W艂a艣nie ruszy艂a druga ods艂ona kampanii – tym razem organizowana wsp贸lnie z Fundacj膮 Dzieci Niczyje – po艣wi臋cona depresji dzieci.

Cho膰 statystyki przera偶aj膮 鈥 a偶 177 dzieci i nastolatk贸w oraz ponad 6 tys. os贸b doros艂ych w zesz艂ym roku pope艂ni艂o samob贸jstwo 鈥 depresja wci膮偶 jest chorob膮, kt贸r膮 lekcewa偶ymy. Dlaczego nie szukamy pomocy u lekarza? Po pierwsze dlatego, 偶e wci膮偶 ma艂o wiemy o depresji i nie zawsze potrafimy j膮 rozpozna膰 鈥 zar贸wno u siebie, jak i u bliskich. Po drugie, dlatego, 偶e depresja wci膮偶 wywo艂uje wstyd i strach. Wiele os贸b boi si臋 stygmatyzacji, wi臋c ignoruje objawy lub si臋 do nich nie przyznaje. Chorzy powtarzaj膮 sobie – 鈥濿e藕 si臋 w gar艣膰, przesta艅 si臋 nad sob膮 u偶ala膰鈥, a potem walcz膮 z poczuciem winy, kiedy im si臋 nie udaje. Bo wci膮偶 smutek i rozpacz zwyci臋偶aj膮. Z kolei bliscy, nie rozumiej膮c, co si臋 dzieje potrafi膮 reagowa膰 niezadowoleniem, z艂o艣ci膮, pretensjami – 鈥濧 ty znowu le偶ysz i nic nie robisz. Rusz si臋 troch臋, we藕 si臋 za siebie鈥. Zamiast pomaga膰, pogarszaj膮 jeszcze spraw臋. Bo cz艂owiek cierpi膮cy na depresj臋 nie ma kontroli ani nad swoim nastrojem, ani nad tym, kiedy poczuje si臋 lepiej.

鈥濳a偶dy czasami ma gorszy nastr贸j, ale w depresji trzeba to pomno偶y膰 razy sto. Taki nastr贸j mo偶na por贸wna膰 do rozpaczy po stracie kogo艣 bardzo bliskiego. To zjazd w d贸艂, kt贸ry zaczyna si臋 od do艂ka, a ko艅czy przepa艣ci膮. Prawdziw膮 depresj臋 kliniczn膮 powinno si臋 leczy膰. Depresja jest chorob膮 艣mierteln膮 ze wzgl臋du na liczb臋 samob贸jstw. Nie dziwi mnie to. Dziwi raczej, 偶e w ci臋偶kiej depresji nie wszyscy pope艂niaj膮 samob贸jstwo. A nie wszyscy, bo kiedy depresja ju偶 bierze nas w niewol臋, nie ma si臋 si艂y na to. Odebranie sobie 偶ycia nie jest takie proste. Potrzeba na to wiele energii. Dlatego samob贸jstwa najcz臋艣ciej zdarzaj膮 si臋 na progu depresji lub gdy z niej wychodzimy. Wtedy wracaj膮 ju偶 si艂y i 艣wiadomo艣膰, 偶e to b臋dzie si臋 powtarza膰鈥 – wyja艣nia pisarz Tomasz Jastrun, jeden z bohater贸w ksi膮偶ki 鈥濼warze depresji鈥 Anny Morawskiej. Ksi膮偶ki niezwykle wa偶nej i potrzebnej, bo prze艂amuj膮cej tabu w m贸wieniu o depresji i budowaniu 艣wiadomo艣ci na temat tej choroby.

PRZECZYTAJ TAK呕E: Pandemia depresji. Jak zadba膰 o siebie, o bliskich i swoich pracownik贸w?

Cho膰 w艣r贸d bohater贸w ksi膮偶ki pojawiaj膮 si臋 osoby znane, poza Tomaszem Jastrunem, o swoich do艣wiadczeniach opowiedzieli m.in. Marek Piekarczyk, Ewa Kukli艅ska, Andrzej Bober, Kamil Sipowicz to jednak 鈥濼warze depresji鈥 udowadniaj膮, 偶e depresja nie jest wymys艂em gwiazd z pierwszych stron gazet. To choroba, kt贸ra mo偶e dotkn膮膰 ka偶dego. O tym w艂a艣nie opowiadaj膮 ci rozm贸wcy Anny Morawskiej, kt贸rzy nie s膮 osobami publicznymi, ale albo sami walcz膮 z depresj膮 albo wspieraj膮 bliskich, kt贸rzy walcz膮 z chorob膮. – 鈥濳iedy zachorowa艂 m贸j m膮偶, ca艂y czas czeka艂am na to, 偶e pewnego dnia b臋dzie zdrowy. Nikt mi nie powiedzia艂, 偶e to mo偶e ju偶 nigdy nie nast膮pi膰 i 偶e powstanie tr贸jka: ja, on i depresja. (鈥) Zacz臋li艣my si臋 mija膰. Wszystko zacz臋艂o by膰 inne. To spowodowa艂o nowe problemy, na kt贸re ju偶 nie mieli艣my odporno艣ci. Brak wiedzy na temat depresji oraz ignorancja pani lekarki, kt贸ra w贸wczas prowadzi艂a Jacka, przerazi艂y mnie i sprawi艂y, 偶e poczu艂am si臋 ca艂kowicie bezradna i bezbronna鈥 鈥 opowiada w ksi膮偶ce Anny Morawskiej aktorka, Olga Bo艅czyk.

Brak wiedzy na temat depresji powoduje nie tylko stygmatyzacj臋 chorych i ich rodzin, ale tak偶e l臋k przed p贸j艣ciem do lekarza, czy przed przyjmowaniem lek贸w antydepresyjnych, bez kt贸rych cz臋sto nie spos贸b poradzi膰 sobie z chorob膮. Bohaterowie Anny Morawskiej otwarcie opowiadaj膮 o swoich do艣wiadczeniach tak偶e w tym zakresie – 鈥濪opad艂a mnie bardzo g艂臋boka depresja. Pr贸bowa艂em r贸偶nych metod, 偶eby j膮 zwalczy膰. Dopiero kiedy trafi艂em na odpowiednie lekarstwo antydepresyjne i zacz膮艂em si臋 leczy膰, zrozumia艂em, 偶e moje fatalne samopoczucie by艂o stanem depresyjnym. Dzi臋ki leczeniu wr贸ci艂em do takiego poziomu komunikowania si臋 z lud藕mi, kt贸ry spo艂ecze艅stwo nazywa normalnym鈥 – m贸wi Kamil Sipowicz.

Anna Morawska i jej bohaterowie przekonuj膮, 偶e depresja ma wiele twarzy 鈥 ka偶da historia tej choroby jest inna. Ma inn膮 przyczyn臋, inny przebieg, inaczej si臋 leczy. To, co je 艂膮czy to fakt, 偶e wywo艂uje u chorego potworne poczucie osamotnienia i bezradno艣ci. Paradoksalnie jednak, nie spos贸b z ni膮 wygra膰 samemu. Im wi臋cej o niej wiemy, tym lepiej b臋dziemy mogli pom贸c i sobie, i innym.

Wi臋cej na www.twarzedepresji.pl

Telefon zaufania dla dzieci i m艂odzie偶y: 116 111

Antydepresyjny telefon zaufania Fundacji ITAKA: (22) 654 40 41