Jak dziś się uczyć? Pracownicy między kompetencjami przyszłości a AI

Pytanie „jak dziś się uczyć?” przestało być domeną teoretyków edukacji, a stało się jednym z największych wyzwań operacyjnych dla współczesnego biznesu. Polscy pracodawcy stoją przed istotnym paradoksem, bo z jednej strony pracownicy deklarują gotowość do rozwoju, z drugiej nasz kraj wciąż zamyka unijne rankingi kompetencji cyfrowych*.

Musimy przestać utożsamiać rozwój wyłącznie z odhaczaniem kolejnych pozycji w katalogu firmowych szkoleń. Dziś o naszej przewadze decyduje to, czy potrafimy zbudować wokół siebie i swoich zespołów ekosystem sprzyjający ciągłej nauce w trakcie codziennych zadań, w relacjach i przy mądrym wsparciu technologii – przekonuje Jagna Pomorska, ekspertka nowych technologii, CEO Connected Realities.

Uczenie się jako codzienność

Tradycyjny model edukacji korporacyjnej oparty na rzadkich, wielogodzinnych kursach, przestaje zdawać egzamin. Dorośli uczą się dziś przede wszystkim w przepływie pracy, tj. podczas rozwiązywania problemów, zmiany narzędzi czy podejmowania nowych ról.

Coraz więcej organizacji odchodzi od modelu szkolenia jako obowiązku w stronę krótkich, kontekstowych interwencji, które mają wesprzeć pracownika w konkretnej decyzji lub projekcie. Jeśli uczenie się w firmie dzieje się wyłącznie na sali szkoleniowej, to znaczy, że organizacja ma raczej kalendarz wydarzeń, a nie prawdziwą strategię rozwoju – komentuje Jagna Pomorska, która tworzy rozwiązania immersyjne VR/AR, a te stają się narzędziem codzienności dla organizacji i ludzi, wspierając procesy edukacyjne, szkoleniowe i biznesowe.

W praktyce oznacza to, że dorośli uczą się krócej, za to częściej i w inny sposób niż kiedyś. Krótkie moduły, mikroszkolenia, materiały dostępne na żądanie, zorganizowany networking – to dziś realne środowisko uczenia się. Obowiązki zawodowe zmieniają się na tyle szybko, że wiedza z jednego szkolenia wystarcza na krótko.

Jakich kompetencji się uczyć?

Kiedyś wystarczyło odpowiedzieć sobie na pytanie, jaką specjalizację chcę zdobyć. Dziś równie ważne jest pytanie, jakich umiejętności potrzebuję, żeby tę specjalizację utrzymać? Wyzwanie jest spore, bo zgodnie z raportem Komisji Europejskiej Digital Decade Country Report z 2025 roku, Polska zajmuje dopiero 25 miejsce w UE pod względem posiadanych ponadpodstawowych umiejętności cyfrowych. Na rynku pracy kluczowe stają się więc kompetencje adaptacyjne. Nie tylko twarde umiejętności cyfrowe, ale też krytyczne myślenie połączone z weryfikacją danych jak na przykład ocena, czy raport wygenerowany przez sztuczną inteligencję nie zawiera halucynacji i błędów, umiejętność współpracy z algorytmami i z ludźmi, odporność psychiczna na ciągłą zmianę. To one decydują o tym, czy pracownik będzie w stanie filtrować informacje i aktualizować swój fach, zamiast kurczowo bronić wiedzy nabytej wiele lat temu.

– Sztuczna inteligencja nie zabierze pracy ludziom. Zabierze ją brak gotowości do uczenia się. Dziś największym ryzykiem zawodowym nie jest brak doświadczenia, ale przekonanie, że wiedza zdobyta kilka lat temu nadal wystarczy. Dlatego nowym standardem na rynku pracy staje się zdolność adaptacji, umiejętność filtrowania informacji, praca ramię w ramię z AI oraz nawyk ciągłego poszerzania wiedzy” — komentuje Jagna Pomorska. Jako propagatorka humanistycznego przywództwa cyfrowego wierzy, że technologia powinna wzmacniać człowieka, ułatwiać zdobywanie nowych umiejętności, budować bezpieczeństwo i odporność oraz uczyć odpowiedzialności.

Brak edukacji to ryzyko operacyjne

Analizy edukacji dorosłych pokazują, że z procesu uczenia się najczęściej wypadają osoby starsze, z niższym wykształceniem oraz pracownicy spoza dużych ośrodków miejskich. To one w pierwszej kolejności mogą odczuć skutki cyfryzacji usług i przenoszenia części procesów do świata AI. Dla zarządów firm to wyraźny sygnał alarmowy, wykraczający poza twarde wskaźniki działu HR.

Temat wykluczenia edukacyjnego ma dziś wymiar strategiczny. Jeśli nie powstaną sensowne ścieżki rozwoju dla grup narażonych na wykluczenie, luka kompetencyjna bardzo szybko zamieni się w konkretny problem operacyjny całej firmy. Mówiąc wprost zabraknie nam ludzi, którzy potrafią sprawnie obsłużyć nowe, zautomatyzowane narzędzia robocze – tłumaczy Jagna Pomorska.

Wyzwanie polega na tym, by uczynić z nauki naturalną część życia zawodowego, a nie przykry obowiązek. Jak to zrobić w praktyce? Przede wszystkim przestać kojarzyć edukację wyłącznie z zamknięciem się w sali wykładowej na długie miesiące. Skuteczna adaptacja to dziś umiejętne łączenie różnych formatów nauki, a więc nie tylko szkolenie stacjonarne czy e-learning, ale również celowane warsztaty, szkolenia immersyjne z praktycznych umiejętności, udział w konferencjach czy wreszcie nowe relacje i mądrze zorganizowany networking. Uczymy się czerpiąc z różnych źródeł i dopasowując je do własnego rytmu. Bez takiego podejścia, powrót do edukacji po latach przerwy stanie się barierą nie do pokonania, pogłębiając cyfrowe wykluczenie na rynku pracy.

Jak uczymy się w świecie AI?

AI dorzuca do tego równania kolejny poziom. Funkcjonujemy coraz szerzej w środowisku cyfrowym, w którym przetwarzamy informacje, komunikujemy się i… podejmujemy decyzje. Dorośli uczą się dziś w dużej mierze z wykorzystaniem AI, kiedy proszą o podsumowanie materiału, wyjaśnienie trudnego pojęcia, zaproponowanie alternatywnej perspektywy. AI staje się pierwszym punktem kontaktu z nowym tematem, czymś w rodzaju interaktywnego podręcznika, konsultanta i trenera w jednym. To rodzi nowe wymagania wobec sposobu uczenia się.

Firmy wpadają w pułapkę myślenia, że wykupienie licencji na narzędzia AI załatwi sprawę rozwoju kompetencji. Samo narzędzie to za mało. Uczenie się w świecie AI wymaga od pracownika precyzyjnego formułowania poleceń, bezwzględnego weryfikowania odpowiedzi pod kątem błędów modelu oraz umiejętności łączenia tego, co podsuwa algorytm, z własnym, branżowym doświadczeniem. Bez tego krytycznego filtra, sztuczna inteligencja z pomocy naukowej staje się wręcz zagrożeniem dla procesów w firmie – podkreśla Jagna Pomorska, której ścieżka zawodowa obejmuje pięć różnych sektorów, co daje jej unikalną perspektywę łączenia kompetencji strategicznych, technologicznych i operacyjnych.

Nawyki ważniejsze niż jednorazowy zryw

Dla wielu z nas największym wyzwaniem edukacyjnym nie jest dziś brak dostępu do wiedzy, ale brak czasu. Codzienna presja wyników i niekończąca się lista pilnych zadań skutecznie wypierają rozwój na dalszy plan. Dlatego umiejętność wygospodarowania w tygodniu chronionej przestrzeni na naukę staje się kluczową kompetencją przyszłości.

W dobie błyskawicznych zmian technologicznych model edukacji oparty na zasadzie „raz a dobrze” przestał działać. Pracownik, który raz na kilka lat inwestuje w duży, spektakularny kurs, ale na co dzień nie aktualizuje swoich umiejętności, bardzo szybko zostanie w tyle za osobą, która regularnie wprowadza małe usprawnienia i testuje nowe narzędzia cyfrowe. O przewadze na dzisiejszym rynku nie decyduje już to, kto zgromadził najwięcej wiedzy w danym momencie. Sukces odnoszą ci, którzy potrafią uczyć się stale i świadomie, a co najważniejsze robią to proaktywnie, nawet gdy nikt od nich tego formalnie nie wymaga – podsumowuje Jagna Pomorska. Jej głos wybrzmiał również na scenie TEDx, gdzie opowiadała o gotowości, elastyczności i otwartości w biznesie.

Jagna Pomorska – przedsiębiorczyni z 20-letnim doświadczeniem, CEO Connected Realities i liderka transformacji cyfrowej. Wizjonerka biznesu, która zbudowała 5 firm w różnych branżach. Mentorka i inwestorka wspierająca rozwój przedsiębiorczości oraz innowacyjnych projektów. Współpracowała m.in. z Orlenem, Orange, PZU, Miele i Żabką, tworząc rozwiązania immersyjne dla biznesu i edukacji. Laureatka licznych nagród w Polsce. Reprezentuje podejście humanistycznego przywództwa cyfrowego – wierzy, że technologia powinna służyć człowiekowi, wspierać rozwój społeczny i budować odporność organizacji. Finalistka Konkursu Sukces Pisany Szminką w kategorii Liderka w Nowych Technologiach.

* https://pie.net.pl/tylko-co-czwarty-pracujacy-polak-uczestniczyl-w-szkoleniu-w-ciagu-ostatniego-roku/?utm_source=chatgpt.com

Przeczytaj także