Zaci艣ni臋ta d艂o艅 z koron膮 (Foto. Canva Pro)

Jak w艂adza wp艂ywa na ludzi? Przeczytaj, je艣li zarz膮dzasz zespo艂em lub jeste艣 liderk膮 projektu!

dr Dorota Wi艣niewska-Juszczak, Uniwersytet SWPS

Jak w艂adza zmienia szef贸w i podw艂adnych? W jaki spos贸b miejsce w hierarchii s艂u偶bowej wp艂ywa na kreatywno艣膰? O decyzyjno艣ci, zarz膮dzaniu i ich oddzia艂ywaniu na pe艂nienie r贸l spo艂ecznych w organizacji m贸wi dr Dorota Wi艣niewska-Juszczak, psycholog, ekspert kierunku zarz膮dzanie i przyw贸dztwo, kierownik studi贸w podyplomowych W艂adza i przyw贸dztwo na Uniwersytecie SWPS.

Zr贸b prosty eksperyment.

Narysuj kredk膮 liter臋 鈥濫鈥 na w艂asnym czole. Wykonaj t臋 czynno艣膰 i dopiero wtedy zacznij dalej czyta膰 ten tekst. Ju偶? Je艣li na co dzie艅 sprawujesz w艂adz臋, to prawdopodobnie narysowa艂e艣 liter臋 鈥濫鈥 z kreskami poziomymi skierowanymi w lewo. No c贸偶, nie u艂atwi艂e艣 zadania obserwatorom.

Nic dziwnego. Osoby zarz膮dzaj膮ce innymi koncentruj膮 si臋 na sobie i swojej perspektywie. Gdy w laboratorium badacze poprosili o narysowanie 鈥濫鈥 uczestnik贸w, u kt贸rych za pomoc膮 wspomnie艅 aktywizowano w艂adz臋 lub podw艂adno艣膰, to a偶 trzy razy wi臋cej os贸b kieruj膮cych personelem rysowa艂o j膮 z w艂asnego punktu widzenia. Badacze pod przewodnictwem Adama Galinsky鈥檈go z Columbia Business School udowodnili, 偶e sprawowanie funkcji kierowniczej znacz膮co podwy偶sza egocentryzm i zniech臋ca do patrzenia na rzeczywisto艣膰 z innej perspektywy ni偶 w艂asna.

W艂adza = wiedza?

Osoby uprawnione do kontroli podw艂adnych (nawet przez chwil臋 wzbudzon膮 w badaniach) automatycznie przyjmuj膮 za艂o偶enie, 偶e inni maj膮 tak膮 sam膮 wiedz臋, jak oni i taki sam dost臋p do informacji. Gdyby przeanalizowa膰 sytuacj臋 os贸b pe艂ni膮cych role zwi膮zane z w艂adz膮 to cz臋sto efekt 鈥瀋zo艂贸wki E鈥 wyst臋puje w codziennej pracy i mo偶e prowadzi膰 do uprzedmiotowienia podleg艂ych pracownik贸w, niezauwa偶ania potrzeb innych oraz realizowania osobistych cel贸w. W艂adza nie tylko obni偶a empati臋. Prowadzi do wzrostu pewno艣ci w艂asnych opinii i ogranicza sk艂onno艣膰 do uwzgl臋dniania rad innych. Kieruj膮c innymi tracimy motywacj臋 do tego, aby ich rozumie膰. Jak wykaza艂y ameryka艅skie badaczki Jennifer Overbeck i Bernadette Park, staramy si臋 zrozumie膰 inne osoby dopiero w贸wczas, gdy u艣wiadamiamy sobie, 偶e bez ich pomocy nie osi膮gniemy za艂o偶onych cel贸w zawodowych.

Podw艂adno艣膰 zabija kreatywno艣膰

W艂adza to jednak nie tylko du偶e ego. Jedn膮 z najbardziej poszukiwanych i najwa偶niejszych kompetencji szefa jest umiej臋tno艣膰 wprowadzania zmian i innowacji w firmie. Do tego r贸wnie偶 potrzebne jest poczucie mocy i wp艂ywu, a przy tym takie post臋powanie, by inni nie czuli si臋 podw艂adnymi. Sprawowanie kontroli, zarz膮dzanie innymi nasila sk艂onno艣膰 do dzia艂ania, wzmacnia d膮偶enie do celu i wytrwa艂o艣膰, podnosi kreatywno艣膰, a obni偶a konformizm. Pozwala widzie膰 艣wiat czy cele z lotu ptaka, z pomini臋ciem niewa偶nych szczeg贸艂贸w. Jak z kolei wykazali Keltner, Gruenfeld i Anderson psychologowie spo艂eczni z Uniwersytetu Stanforda przyjmowanie roli podw艂adnego uruchamia system hamowania, kt贸ry prowadzi do skupienia na analizie detali, blokuje kreatywne my艣lenie i utrudnia dzia艂ania, a tym samym wprowadzanie zmian w swoim otoczeniu.

PRZECZYTAJ TAK呕E: Lider jutra. O czym musi pami臋ta膰?

Dobry kierownik

Aby rozwija膰 ludzi trzeba zna膰 ich potrzeby i dobrze rozpozna膰 potencja艂. Wiedzie膰, do czego ten proces ma doprowadzi膰 w d艂u偶szej perspektywie szefa i jego pracownik贸w. Wtedy pojawia si臋 prawdziwa wsp贸艂zale偶no艣膰 cel贸w. W艂adza jest dobra i warto j膮 mie膰, by skutecznie zarz膮dza膰 zespo艂em. Przyw贸dztwo te偶 jest wa偶ne, by inni widzieli, 偶e wiesz dok膮d i po co razem zmierzacie. Warto pami臋ta膰 o s艂owach Monteskiusza, kt贸ry mawia艂, 偶e 鈥濨y dokona膰 wielkich rzeczy, nie trzeba by膰 wielkim geniuszem, nie trzeba by膰 ponad lud藕mi, trzeba by膰 z nimi.” Najwa偶niejsze jest zarz膮dzanie, kt贸re sprawia, 偶e jeste艣 blisko ludzi, ich problem贸w.

Jak to osi膮gn膮膰 w praktyce?

Oto kilka rad wynikaj膮cych z wielu bada艅. Przede wszystkim nie przestawaj zarz膮dza膰, czyli planowa膰, delegowa膰, egzekwowa膰. B膮d藕 blisko ludzi, pami臋taj o ich zawodowej codzienno艣ci i ich potrzebach. Nie jeste艣 sam. Masz zesp贸艂. Gdy go budujesz nie r贸b tego tylko dla siebie, ale te偶 dla jego cz艂onk贸w. Przyw贸dztwo uwodzi, bo szef lub kierownik czuje, 偶e staje ponad innymi, czuje si臋 lepszy i wa偶niejszy, co powoduje, 偶e zaczyna my艣le膰, 偶e mo偶e pozwoli膰 sobie na wi臋cej. Uwa偶a, 偶e ma wi臋ksze prawa, co mo偶e prowadzi膰 do 艂amania norm lub dzia艂a艅 niezgodnych z zasadami. To zas艂uga systemu d膮偶enia, kt贸ry w艂膮cza si臋 w sytuacji sprawowania w艂adzy. Dlatego, gdy pojawi si臋 poczucie wy偶szo艣ci, dla dobra zatrudnionych ludzi warto natychmiast wyj艣膰 z gabinetu i p贸j艣膰 do sto艂贸wki dwa pi臋tra ni偶ej, by pos艂ucha膰 jakie problemy maj膮 cz艂onkowie zespo艂u, co ich trapi, co interesuje.

Warto da膰 si臋 wypowiedzie膰 swoim ludziom i pos艂ucha膰 o tym jakie maj膮 pomys艂y. Wzi膮膰 pod uwag臋 perspektyw臋 innych i szuka膰 rozwi膮za艅, kt贸re naprawd臋 wychodz膮 naprzeciw zg艂aszanym przez nich potrzebom. Poddawa膰 si臋 ocenie i reagowa膰 konstruktywnie na otrzymywane komunikaty zwrotne. To ochroni szefa przed egocentryzmem, efektem 鈥瀋zo艂贸wki E鈥, przed upadkiem i wreszcie przed sam膮 utrat膮 w艂adzy. Badania pokazuj膮, 偶e zespo艂y dzia艂aj膮 najlepiej 鈥 to oznacza tak偶e efektywno艣膰 w realizacji zada艅 – gdy energia, kt贸r膮 daje zwierzchnictwo, po艂膮czona jest z treningiem przyjmowania perspektywy 鈥 u szef贸w, nie u podw艂adnych.

Gdy zatem s艂ysz臋, 偶e mened偶er zarz膮dzaj膮cy zespo艂em twierdzi, 偶e nie chce sprawowa膰 w艂adzy, to zaczynam si臋 martwi膰 o jego ludzi. Pozycja w firmie, kt贸ra umo偶liwia kierowanie prac膮 ludzi, daje mo偶liwo艣膰 wywierania wp艂ywu, a bez tego nie ma skutecznego zarz膮dzania. W艂adza sprawowana z odpowiedzialno艣ci膮 za innych ma sens.

***

O autorce:

dr Dorota Wi艣niewska-Juszczak, psycholog, ekspert kierunku zarz膮dzanie i przyw贸dztwo, kierownik studi贸w podyplomowych W艂adza i przyw贸dztwo na Uniwersytecie SWPS.

 

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost臋p w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid艂owego dzia艂ania strony. Je偶eli nie wyra偶asz na to zgody, mo偶esz zmieni膰 ustawienia w swojej przegl膮darce. Zobacz wi臋cej w Polityce Prywatno艣ci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close