Mikroprzedsiębiorstwa to segment z ogromnym potencjałem wzrostu, który może realnie przyspieszyć dzięki efektywnemu wykorzystaniu AI. Dziś jednak kluczową barierą pozostaje luka kompetencyjna, jak przełożyć możliwości technologii na konkretne działania biznesowe. Badanie powstało z inicjatywy Krajowego Centrum Badań Sztucznej Inteligencji we współpracy z Katedrą Pedagogiki i Andragogiki Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy oraz Web To Learn i MultiTools AI.

– Mikroprzedsiębiorstwa są fundamentem polskiej gospodarki, a jednocześnie rzadko pojawiają się w badaniach dotyczących AI. Tymczasem 60% z nich wskazuje brak wiedzy jako główną barierę wdrożeń. To pokazuje, że zanim zaczniemy mówić o masowej adaptacji, konieczne jest budowanie kompetencji i zaufania. Nasze badanie potwierdza: potencjał AI jest ogromny, ale bez edukacji i uproszczenia narzędzi wiele firm pozostanie poza cyfrową transformacją – mówi Michał Lidzbarski, CEO Web To Learn, MultiTools AI oraz założyciel Krajowego Centrum Badań Sztucznej Inteligencji i inicjator badania.

AI w mikrofirmach: oszczędność czasu i wzrost sprzedaży na pierwszym miejscu

Mikroprzedsiębiorcy dostrzegają realne korzyści, jakie może przynieść wdrożenie sztucznej inteligencji w firmie. Najczęściej wskazywaną zaletą jest oszczędność czasu – aż 79% badanych wymienia ją jako główny efekt potencjalnej implementacji AI. Wysoko oceniane są również możliwości zwiększenia sprzedaży (52%) oraz poprawy obsługi klienta (41,3%). Dane te pokazują, że przedsiębiorcy postrzegają AI nie tylko jako trend technologiczny, lecz przede wszystkim jako praktyczne wsparcie w codziennym prowadzeniu biznesu, które może przekładać się na wymierne efekty finansowe i organizacyjne.

Między deklaracją a wdrożeniem: mikrofirmy na progu rewolucji AI

Realne, systemowe wykorzystanie sztucznej inteligencji pozostaje domeną niewielkiej grupy najbardziej innowacyjnych firm. Jak wynika z raportu tylko 38% badanych mikroprzedsiębiorców planuje wdrożenie rozwiązań opartych na AI, 21% korzysta z nich sporadycznie. Zaledwie 16% stosuje je regularnie w codziennej działalności operacyjnej.

– Mikroprzedsiębiorcy chcą wdrażać AI w swoich firmach, jednak w praktyce napotykają na konkretne bariery. Najczęściej wskazywane przeszkody to brak wiedzy, jak dobrać rozwiązania AI odpowiednie do skali firmy, ograniczone zasoby finansowe i kadrowe oraz obawy związane z kosztami wdrożenia i bezpieczeństwem danych – mówi Michał Lidzbarski, i dodaje, że polskie mikrofirmy nie potrzebują już przekonywania do samej idei AI. Potrzebują natomiast prostych, przystępnych cenowo i łatwych we wdrożeniu narzędzi, a także praktycznego wsparcia w przejściu od deklaracji do realnych działań. To, jak szybko pokonają te bariery, w dużej mierze zdeterminuje tempo ich cyfrowej transformacji.

Luka wiedzy hamuje realne wdrożenia

Dla dużej części najmniejszych firm AI wciąż pozostaje pojęciem bardziej intuicyjnym niż operacyjnym – rozpoznawalnym jako trend rynkowy, ale nieprzekładającym się na konkretne decyzje biznesowe, inwestycje czy wdrożenia. Raport pokazuje wyraźnie, że jedną z kluczowych barier rozwoju AI w mikroprzedsiębiorstwach pozostaje brak kompetencji. Niemal połowa respondentów (47,6%) przyznaje, że ich poziom wiedzy jest niski lub bardzo niski.

– Kluczowa jest edukacja – skala pytań i potrzeba zdobywania wiedzy, które obserwujemy wśród uczestników naszych webinarów, szkoleń i wyzwań, pokazują, jak duże jest zapotrzebowanie na praktyczne wsparcie. To właśnie z tej luki między świadomością a realnym wykorzystaniem narzędzi zrodziło się Krajowe Centrum Badań Sztucznej Inteligencji. W jego ramach pokazujemy mikroprzedsiębiorcom, jak w prosty i bezpieczny sposób wdrażać AI do codziennego prowadzenia biznesu – tłumaczy Michał Lidzbarski.

Mikroprzedsiębiorcy są jednak świadomi tej luki kompetencyjnej – 85% badanych deklaruje potrzebę wzmocnienia wiedzy i umiejętności w obszarze AI. To wyraźny sygnał dla rynku dostawców technologii, że kluczowym wyzwaniem nie jest dziś przekonanie firm do idei sztucznej inteligencji, lecz zapewnienie im praktycznej edukacji i narzędzi dopasowanych do skali mikro.

PRZECZYTAJ TEŻ: Tylko 25% kobiet wykorzystuje potencjał AI w pracy. Czas to zmienić!

Mikrobiznes stawia na praktyczne zastosowania AI

Właściciele najmniejszych firm są świadomi szerokich możliwości zastosowania AI w swojej działalności.  48,4% badanych uważa, że AI mogłaby odciążyć ich w rutynowych zadaniach. Znacząca część przedsiębiorców dostrzega potencjał AI w rozwoju nowych produktów i usług (43,7%), zwiększaniu efektywności operacyjnej (44%) oraz personalizacji ofert dla klientów (43%). Redukcja kosztów operacyjnych została wymieniona przez 23% respondentów.

– Te wyniki uświadamiają nam, że mikrofirmy postrzegają AI przede wszystkim jako praktyczne narzędzie wspierające codzienne funkcjonowanie i rozwój biznesu, a nie jedynie modny trend technologiczny. Przedsiębiorcy chcą wykorzystać AI tam, gdzie przynosi wymierne efekty: automatyzuje zadania, pomaga tworzyć nowe produkty i usługi, zwiększa efektywność operacyjną oraz umożliwia lepsze dopasowanie oferty do klienta – tłumaczy Michał Lidzbarski.

Gotowość do działania wśród mikroprzedsiębiorców jest bardzo wysoka – 86% badanych deklaruje otwartość na pilotażowe wdrożenia AI. Jednocześnie 28,6% oczekuje pierwszych wymiernych efektów już w ciągu miesiąca. To pokazuje dużą motywację do zmian, ale także pewne niezrozumienie specyfiki tej technologii. Skuteczne wdrożenie AI wymaga nie tylko narzędzia, lecz także przygotowania procesów, testów, optymalizacji i zdobycia kompetencji w zespole. Oczekiwanie natychmiastowych rezultatów może prowadzić do rozczarowania, jeśli zabraknie realistycznego podejścia i odpowiedniego wsparcia na etapie wdrożenia.

Dwa oblicza gotowości na AI w mikrofirmach

Mikroprzedsiębiorcy w podejściu do AI wyraźnie dzielą się na dwie grupy, różniące się zarówno poziomem gotowości, jak i oczekiwanym zakresem wsparcia.  Część firm koncentruje się na bezpieczeństwie i odpowiedzialnym wykorzystaniu technologii – potrzebują wsparcia w obszarze etyki AI, przejrzystości algorytmów oraz zasad zgodnego z prawem i świadomego użycia narzędzi. Druga grupa natomiast oczekuje przede wszystkim praktycznych rozwiązań: gotowych, dopasowanych do branży wdrożeń oraz jasnych ram regulacyjnych, które pozwolą działać bez obaw o ryzyko formalne. Te różnice pokazują, że skuteczne wsparcie cyfrowej transformacji mikrofirm wymaga zróżnicowanego podejścia – łączącego edukację, standaryzację i konkretne narzędzia operacyjne.

To właśnie w tym segmencie mikrofirm kryje się jeden z największych potencjałów wzrostu dla polskiej gospodarki. Odpowiednie wsparcie edukacyjne i narzędziowe może sprawić, że AI stanie się dla najmniejszych firm realnym impulsem do zwiększenia efektywności, budowania przewagi konkurencyjnej i przyspieszenia cyfrowej transformacji.