Czy nauka może zmienić sposób leczenia nowotworów krwi?

Co 40 minut w Polsce, a co 27 sekund na świecie ktoś słyszy diagnozę nowotworu krwi[1]. W Polsce rocznie diagnozuje się około 9 tys. nowych przypadków nowotworów układu krwiotwórczego i chłonnego^[2]. Te dane pokazują skalę wyzwania, przed którym stoi współczesna medycyna – szczególnie w obszarze wczesnej diagnostyki oraz skutecznego, dopasowanego do pacjenta leczenia. W odpowiedzi na te wyzwania naukowcy na całym świecie poszukują innowacyjnych narzędzi, które pozwolą lepiej zrozumieć mechanizmy choroby oraz przewidywać skuteczność terapii. Jednym z obiecujących kierunków są zaawansowane techniki analityczne umożliwiające badanie komórek na poziomie molekularnym, bez konieczności stosowania dodatkowych znaczników czy ingerencji w ich strukturę.

Rozwiązaniem mogą okazać się badania dr Katarzyny Majzner, stypendystki programu L’Oréal-UNESCO Dla Kobiet i Nauki, których celem jest pogłębienie wiedzy z zakresu biomedycyny i przekraczanie ograniczeń obecnie stosowanych metod diagnostycznych. Spektroskopia oscylacyjna, od lat wykorzystywana w przemyśle i farmacji do kontroli jakości leków, surowców, kosmetyków czy żywności, coraz śmielej wkracza również do medycyny. Już dziś testowana jest m.in. w diagnostyce nowotworów, w rozróżnianiu zdrowej i zmienionej chorobowo tkanki podczas zabiegów operacyjnych oraz w badaniach nad wczesnym wykrywaniem chorób metabolicznych.

W przyszłości takie podejście może umożliwić opracowanie nowych metod diagnostycznych, pozwalających szybciej i trafniej wykrywać choroby oraz przewidywać skuteczność terapii u konkretnego pacjenta. To realna szansa na rozwój medycyny spersonalizowanej – skuteczniejszej, bezpieczniejszej i lepiej dopasowanej do indywidualnych potrzeb chorych.

O przyszłości diagnostyki nowotworów

Dr Katarzyna Majzner, stypendystka 25. edycji programu L’Oréal–UNESCO Dla Kobiet i Nauki, specjalizuje się w obrazowaniu ramanowskim i bezznacznikowej analizie komórek. Bada mechanizmy działania leków po poziomie molekularnym w warunkach in vitro. Prowadzi fenotypowanie  komórek układu krwiotwórczego oraz badania lekooporności, co jest ważne z punktu widzenia zaawansowanej diagnostyki i celowanej terapii. Równolegle bada podstawy molekularne cytotoksyczności leków na prawidłowych komórkach śródbłonka, którego dysfunkcja związana jest z rozwojem wielu chorób cywilizacyjnych. Jej badania są interdyscyplinarne, na pograniczu chemii, biologii i farmakologii i zmierzają z jednej strony do opracowania nowoczesnych strategii diagnostyczno-terapeutycznych, a z drugiej do pogłębienia wiedzy w szeroko rozumianej biomedycynie, przekraczając ograniczenia obecnie stosowanych metod.

Moim największym marzeniem naukowym jest, aby moja praca miała realne znaczenie dla ludzi – by wyniki moich badań przełożyły się na praktykę kliniczną i stanowiły cegiełkę do opracowania narzędzi diagnostycznych dostępnych w szpitalach, wspierających lekarzy w procesie diagnozowania i leczenia pacjentów. To poczucie, że nauka może realnie zmieniać życie, stanowi dla mnie największą motywację. W szczególności zależy mi na rozwijaniu metod, które pozwolą lepiej zrozumieć i skuteczniej leczyć białaczki oraz inne nowotwory układu krwiotwórczego i chłonnego – mówi dr Katarzyna Majzner.

O stypendystce programu L’Oréal-UNESCO Dla Kobiet i Nauki

Dr Katarzyna Majzner jest chemiczką specjalizującą się w fotochemii i spektroskopii. Studia magisterskie ukończyła na Wydziale Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Już na ostatnim roku studiów równolegle zdobywała pierwsze doświadczenia zawodowe w przemyśle farmaceutycznym, pracując jako analityk kontroli jakości, co pozwoliło jej połączyć wiedzę akademicką z praktycznym zastosowaniem nauki. W latach 2011–2015 realizowała studia doktoranckie na Wydziale Chemii UJ, jednocześnie uczestnicząc w Interdyscyplinarnych Studiach Doktoranckich „Nauki molekularne dla medycyny” (MOL-MED). Stopień doktora nauk chemicznych uzyskała w 2015 roku na podstawie rozprawy pt. „Spektroskopia oscylacyjna w farmakologii śródbłonka”, która została wyróżniona przez Radę Wydziału Chemii UJ.

Od 2015 roku dr Katarzyna Majzner jest zawodowo związana z Wydziałem Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego – początkowo jako asystentka w Zakładzie Fizyki Chemicznej, a od 2018 roku jako adiunktka. W sierpniu 2025 roku złożyła do Rady Doskonałości Naukowej wniosek o wszczęcie postępowania habilitacyjnego w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych, w dyscyplinie nauki chemiczne. Jej ścieżka naukowa obejmuje liczne staże zagraniczne, m.in. w FOCAS Institute w Dublinie, Robert Koch Institute w Berlinie oraz Leibniz Institute of Photonic Technology w Jenie. Doświadczenia te pozwoliły jej pogłębić kompetencje w obszarze biospektroskopii i chemometrii oraz rozwinąć międzynarodową współpracę badawczą.

Dr Majzner była kierowniczką i uczestniczką wielu projektów badawczych finansowanych ze środków krajowych i międzynarodowych, m.in. grantów Sonata (NCN),Iuventus Plus (MNiSW) oraz PHC Polonium (NAWA). W latach 2019–2023 pełniła funkcję Team Leaderki grupy badawczej Uniwersytetu Jagiellońskiego w projekcie Team-Net, realizowanym ze środków Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.

Dorobek naukowy dr Katarzyny Majzner był wielokrotnie doceniany – jest laureatką programu Etiuda (NCN), FNP START oraz stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców. Jej osiągnięcia były również nagradzane Zespołowymi Nagrodami Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego, a w 2023 roku otrzymała Zespołową Nagrodę Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia naukowe.

[1] W Polsce co 40 minut ktoś słyszy diagnozę – nowotwór krwi, https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C1451343%2Cw-polsce-co-40-minut-ktos-slyszy-diagnoze-nowotwor-krwi.html

^[2]Giebel S. Status and achievements of Polish haemato-oncology. Acta Haematol Pol 2021;52(1):4-17