Ewa Guzowska

ÔÇ×Byli┼Ťmy wychowywani w kulturze, gdzie okazywanie emocji, zwykle kojarzy┼éo si─Ö ze s┼éabo┼Ťci─ůÔÇŁ opowiada psycholo┼╝ka Ewa Guzowska

Marta Jacukiewicz

O blisko┼Ťci emocjonalnej, spo┼éecznie utartych schematach i stereotypach z psycholog i psychoterapeutk─ů Ew─ů Guzowsk─ů rozmawia Marta Jacukiewicz.

Pani Ewo, jak najtrafniej zdefiniowa─ç poj─Öcie ÔÇ×blisko┼Ť─ç emocjonalnaÔÇŁ? 

Blisko┼Ť─ç emocjonalna to jedna z podstawowych potrzeb ka┼╝dego cz┼éowieka. Przeprowadzone badania nad ma┼éymi ma┼épkami potwierdzi┼éy jej wag─Ö. Ma┼épkom, kt├│re zosta┼éy oddzielone od mamy, umo┼╝liwiono kontakt z drucian─ů figur─ů, kt├│ra dawa┼éa mleko i drug─ů – otulon─ů w mi┼ée, ciep┼ée futerko, do kt├│rej dobrze by┼éo si─Ö przytula─ç, ale ta ÔÇ×niby mamaÔÇŁ nie karmi┼éa. Ma┼épki szuka┼éy kontaktu i blisko┼Ťci. Przytoczone badanie pokazuje, ┼╝e zaspokojenie potrzeb fizycznych w postaci jedzenia, to za ma┼éo by prawid┼éowo funkcjonowa─ç spo┼éecznie.

Jak jest w przypadku ludzi?

W przypadku ludzi jest bardzo podobnie – bez blisko┼Ťci emocjonalnej ludzie w przysz┼éo┼Ťci borykaj─ů si─Ö z wieloma problemami natury emocjonalnej. Wymaga to wiele pracy psychoterapeutycznej, by poradzi─ç sobie z tymi trudnymi i bolesnymi emocjonalnymi ranami.

Bez wiedzy o sobie da si─Ö stworzy─ç blisko┼Ť─ç emocjonaln─ů z drugim cz┼éowiekiem?

Wiele zale┼╝y od tego jak─ů relacj─Ö mamy sami ze sob─ů. Trudno mi sobie wyobrazi─ç, ┼╝e bez tego mo┼╝liwe jest stworzenie i odczuwanie blisko┼Ťci emocjonalnej. Kiedy jeste┼Ťmy otwarci na siebie to mo┼╝emy by─ç otwarci na drugiego cz┼éowieka. Mo┼╝emy by─ç autentyczni, bez udawania, jacy na ÔÇ×nibyÔÇŁ jeste┼Ťmy, dlatego, ┼╝e nie mamy oczekiwa┼ä – pozwalamy innym by─ç sob─ů, ale te┼╝ panicznie nie boimy si─Ö odrzucenia, co najcz─Ö┼Ťciej dotyczy naszego bardzo wczesnego dzieci┼ästwa. Mo┼╝emy ┼Ťmia┼éo m├│wi─ç o swoich potrzebach, ale te┼╝ s┼éucha─ç drugiej osoby – to jest bowiem fundament blisko┼Ťci emocjonalnej.

Czym s─ů s┼éabo┼Ťci emocjonalne?

Byli┼Ťmy wychowywani w kulturze, gdzie okazywanie emocji, zwykle kojarzy┼éo si─Ö ze s┼éabo┼Ťci─ů, st─ůd znane powiedzenie, ┼╝e prawdziwi m─Ö┼╝czy┼║ni nie p┼éacz─ů, a dziewczynki nie z┼éoszcz─ů si─ÖÔÇŽ Z┼éo┼Ť─ç w og├│le spo┼éecznie nie jest przyj─Öta, wi─Öc skrz─Ötnie j─ů ukrywamy. Czasami mo┼╝emy odczuwa─ç j─ů w stosunku do najbli┼╝szych i wtedy w og├│le nie wiadomo, co z ni─ů zrobi─ç. Ka┼╝da emocja kryje w sobie wa┼╝n─ů dla nas informacj─Ö – wa┼╝ne by┼Ťmy nauczyli si─Ö je rozpoznawa─ç.

Dlaczego tak wa┼╝ne jest ich poznanie?

Poznanie r├│┼╝nych emocji jest jak kierunkowskaz, kt├│ry pozwala nam pokaza─ç kierunek naszej ÔÇ×w─Ödr├│wkiÔÇŁ, jak─ů jest ┼╝ycie. Przy pomocy tylko i wy┼é─ůcznie intelektu niemo┼╝liwe jest g┼é─Öbsze poznanie. Znane powiedzenie w romantyzmie m├│wi: ÔÇ×Czucie i wiara silniej m├│wi do mnie. Ni┼╝ m─Ödrca szkie┼éko i oko.ÔÇŁ Jest to zdecydowane zaprzeczenie poprzedniej epoki. I s┼éusznieÔÇŽ Czym by┼éoby ┼╝ycie bez emocji? P┼éask─ů kalkulacj─ů pozbawion─ů wi─Ökszej g┼é─Öbi, ubogim przewidywaniem i zamkni─Öcie w jakim┼Ť szablonieÔÇŽ

PRZECZYTAJ TAK┼╗E: CHCESZ TWORZY─ć DOBRE I M─äDRE RELACJE Z DZIECKIEM?

Blisko┼Ť─ç emocjonalna to r├│wnie┼╝ ods┼éoni─Öcie l─Ök├│w przed drug─ů osob─ů…

Zdecydowanie ÔÇ×TAKÔÇŁ. Kiedy odkrywamy si─Ö przed drug─ů osob─ů, obdarzamy go zaufaniem i wiar─ů, ┼╝e nie zostanie to u┼╝yte i wykorzystane przeciwko nam. Dlatego dzi┼Ť tak trudno otworzy─ç si─Ö na to, poniewa┼╝ jako┼Ť zapomnieli┼Ťmy o tej pi─Öknej m─ůdro┼Ťci z ÔÇ×Ma┼éego Ksi─ÖciaÔÇŁ ÔÇô ÔÇ×Kiedy oswajamy liska, jeste┼Ťmy odpowiedzialni za to oswojenieÔÇŁ. Z odpowiedzialno┼Ťci─ů w og├│le raczej mamy si─Ö r├│┼╝nie…

Ogromne znaczenie ma tak┼╝e funkcja wewn─Ötrznej granicy. Na czym polega?

Wewn─Ötrzna granica to granica, kt├│r─ů sami sobie wyznaczamy. My sami wiemy co i jak chcemy o sobie powiedzie─ç i do jakiego momentu pozwoli─ç wej┼Ť─ç drugiej osobie w nasz─ů prywatn─ů przestrze┼ä. Nikt nie mo┼╝e do nas mie─ç o to pretensji, poniewa┼╝ dotyczy to tak┼╝e drugiej strony.

Blisko┼Ť─ç emocjonalna mo┼╝e by─ç bli┼╝sza ni┼╝ kontakt fizyczny?

Uwa┼╝am, ┼╝e zdecydowanie tak, poniewa┼╝ zdarza si─Ö raczej rzadko. Jest czym┼Ť bezcennym, wymagaj─ůcym ogromnej piel─Ögnacji – co nie znaczy, ┼╝e kontakt fizyczny tego nie wymaga, ale je┼Ťli kontakt fizyczny ┼é─ůczy si─Ö z blisko┼Ťci─ů emocjonaln─ů, jest znacznie silniejszy. Trudno mi sobie wyobrazi─ç kontakt fizyczny jako silny bez tej blisko┼Ťci emocjonalnej, poniewa┼╝ to ona jest spoiwem, baz─ů, fundamentem niepowtarzalnej relacji.

A jednak nie z ka┼╝dym da si─Ö budowa─ç ten rodzaj blisko┼Ťci. Co bezwzgl─Ödnie przeszkadza w budowaniu blisko┼Ťci emocjonalnej? 

Nie uda si─Ö zbudowa─ç blisko┼Ťci emocjonalnej z osob─ů pogubion─ů emocjonalnie, pozamykan─ů na siebie i innych, pe┼én─ů l─Öku, czy cierpi─ůc─ů na r├│┼╝nego rodzaju zaburzenia psychiczne. Mo┼╝na by powiedzie─ç z ulg─ů, to nie jest tak ┼║le, ale prawda jest taka, ┼╝e z powodu wielu zranie┼ä emocjonalnych, odrzucenia, wy┼Ťmiewania, nosimy na sobie chitynowe pancerze, kt├│re chroni─ů nas przed ponownym zranieniem. A kiedy boimy si─Ö zranienia, jeste┼Ťmy szczelnie pozamykani na inn─ů osob─Ö, trac─ůc przy tym co┼Ť, co stanowi esencj─Ö ┼╝ycia. Czym jest ┼╝ycie bez mi┼éo┼Ťci? ┼╗ycz─Ö Wszystkim powolnego wychodzenia ze skorupy i kosztowania ┼╝ycia z jego r├│┼╝nymi naprawd─Ö smakami: rado┼Ťci─ů, smutkiem i czuciem… Tym wszystkim, co warto w ┼╝yciu jest prze┼╝y─çÔÇŽ

***

Ewa Guzowska ÔÇô psycholog, psychoterapeuta, certyfikowany Multilevel Coach i terapeutka EMDR i EFT-tapping. Cz┼éonkini Polskiego Stowarzyszenia Neurolingwistycznej Terapii NLPt, posiadaj─ůcego akredytacj─Ö EA NLPt, Certyfikowany Doradca Zawodowy, Trener Zast─Öpowania Agresji (ART), Trener umiej─Ötno┼Ťci interpersonalnych, Absolwentka┬á projektu ÔÇ×W stron─Ö profesjonalizacji pracy MDDAÔÇŁ (M┼éode Doros┼ée Dziecko Alkoholika).

Marta Jacukiewicz ÔÇô dziennikarka i managerka, zwi─ůzana szczeg├│lnie ze ┼Ťrodowiskiem sportowym, autorka kilkudziesi─Öciu wywiad├│w i kilkuset artyku┼é├│w. Publikuje w licznych portalach oraz prasie drukowanej. Jest r├│wnie┼╝ go┼Ťciem program├│w telewizyjnych. Wi─Öc na: www.niedoskonala-ja.pl 

Marta Jacukiewicz