Monika Wieczorek

Sukces nale偶y chroni膰. Jak zabezpieczy膰 prawnie warto艣膰 firmy i jej wizerunek?

Monika Wieczorek

Za艂o偶enie firmy to najmniej skomplikowany etap prawny budowania biznesu. Jak zabezpieczy膰 prawnie warto艣膰 firmy i jej wizerunek radzi mec. Monika Wieczorek.

Za艂o偶enie firmy to najmniej skomplikowany etap prawny budowania biznesu.

Sprowadza si臋 do kilku formalno艣ci, dzi臋ki kt贸rym mo偶esz dzia艂a膰 pod interesuj膮c膮 nazw膮 i rozlicza膰 transakcje w przejrzysty spos贸b. Przypomina otrzymanie karty kredytowej 鈥 masz ju偶 narz臋dzie, kt贸rym mo偶esz si臋 pos艂ugiwa膰, ale na co wydasz pieni膮dze i czy zrobisz to bezpiecznie, to ju偶 zupe艂nie inna, bardziej skomplikowana kwestia.

My艣l膮c o strategicznym rozwoju firmy nale偶y pami臋ta膰, 偶e zabezpieczenie samego procesu sprzeda偶y towaru lub us艂ugi to za ma艂o, 偶eby m贸wi膰 o stabilnych ramach prawnych biznesu. Wielu przedsi臋biorc贸w nie zdaje sobie niestety sprawy z tego, 偶e warto艣膰 firmy i wizerunek marki, kt贸re budowali niekiedy przez lata mog膮 zosta膰 naruszone, je偶eli w por臋 nie zadbaj膮 o ich prawn膮 ochron臋.

Sp贸jrz na swoj膮 firm臋 lub wyobra藕 j膮 sobie za kilka lat. 艢wietnie si臋 rozwija, ma wi臋cej klient贸w, coraz bardziej rozpoznawaln膮 nazw臋 i logo. Jeste艣 na tym etapie, 偶e nie musisz ci膮gle my艣le膰 o zdobywaniu nowych klient贸w, bo to oni szukaj膮 twojego produktu. Potencjalnie twoja firma jest smacznym k膮skiem dla konkurencji, kt贸ra ch臋tnie z tego tortu we藕mie dla siebie kawa艂ek. 呕eby tak si臋 nie sta艂o powinna艣 wiedzie膰, jak ochroni膰 niematerialne dobra firmy, czyli w艂asno艣膰 intelektualn膮.

Chro艅 tajemnice firmy

Przepisy prawa przewiduj膮, 偶e nikt nie mo偶e naruszy膰 tajemnicy przedsi臋biorstwa poprzez przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie cudzych informacji albo ich nabycie od osoby nieuprawnionej. Do informacji obj臋tych t膮 tajemnic膮 zalicza si臋 m. in. metody produkcji, system sprawdzania jako艣ci, wielko艣膰 produkcji i sprzeda偶y, modele rozwi膮za艅 technicznych i technologicznych oraz u偶ywane oprogramowanie, tre艣膰 um贸w, korespondencja handlowa, ale tak偶e prowadzone negocjacje oraz ich przebieg lub strategi臋 marketingow膮 i sprzeda偶ow膮. Skuteczna ochrona b臋dzie polega艂a przede wszystkim na podj臋ciu dzia艂a艅 uniemo偶liwiaj膮cych znalezienie si臋 ich w niew艂a艣ciwych r臋kach.

Nawet je艣li masz wspania艂y i godny zaufania zesp贸艂, warto zabezpieczy膰 pewne dane przed nieograniczonym dost臋pem i mo偶liwo艣ci膮 dysponowania nimi. Mo偶e si臋 w ko艅cu okaza膰, 偶e zaskoczy was kryzys w organizacji lub 偶e pracownik odejdzie do konkurencji. Nawet je艣li dzisiaj wydaje ci si臋 to ma艂o prawdopodobne, pami臋taj o popularnym i prawdziwym pogl膮dzie, 偶e umowy pisze si臋 na z艂e czasy. W tym celu warto zawrze膰 z pracownikami umowy o zachowaniu poufno艣ci lub o zakazie konkurencji. Cenne jest r贸wnie偶 zabezpieczenie komputer贸w przez nadanie indywidualnych hase艂, trzymanie dokument贸w w zamykanych na klucz szafach lub sejfach oraz zabezpieczenie dost臋pu do niekt贸rych pomieszcze艅.
W negocjacjach z kontrahentami pomocne b臋dzie zawarcie umowy/klauzuli o zachowaniu poufno艣ci, w kt贸rej szczeg贸艂owo wska偶esz, jakie informacje uwa偶asz za zastrze偶one jako poufne. To wa偶ne szczeg贸lnie wtedy, kiedy oka偶e si臋, 偶e kontrakt nie zostanie zawarty. Co prawda, w razie ewentualnego naruszenia tajemnicy przedsi臋biorstwa przez kontrahenta, nawet brak umowy o zachowaniu poufno艣ci nie pozbawia mo偶liwo艣ci uzyskania ochrony przed s膮dem. Nale偶y jednak odpowiednio wykaza膰, 偶e druga strona negocjacji zosta艂a poinformowana o poufnym charakterze informacji, a to mo偶e okaza膰 si臋 trudne dowodowo.

W innej sytuacji znajduj膮 si臋 osoby prowadz膮ce negocjacje z inwestorami, np. w zakresie transakcji venture capital. Ci inwestorzy bowiem niech臋tnie zawieraj膮 umowy o poufno艣ci na wst臋pnym etapie rozm贸w. W takiej sytuacji, je艣li negocjacje dotycz膮 innowacyjnego pomys艂u i nowatorskiego sposobu jego realizacji warto uda膰 si臋 wcze艣niej do notariusza, kt贸ry w protokole potwierdzi, 偶e dysponowa艂a艣 pomys艂em w konkretnej dacie.

Chro艅 nazw臋 i logo

Nazwa i logo odr贸偶niaj膮 ci臋 od konkurencji. Ale, 偶eby bez k艂opot贸w z tej warto艣ci korzysta膰 nale偶y zadba膰 o odpowiednie zabezpieczenie swoich praw. Przede wszystkim nale偶y pami臋ta膰, 偶e logo z nazw膮 firmy lub produktu z mocy prawa chronione jest przez prawo autorskie. Oznacza to, 偶e nikt poza autorem nie mo偶e z niego korzysta膰, a zatem tak偶e osi膮ga膰 korzy艣ci finansowych. Aby twoja firma mog艂a domaga膰 si臋 odszkodowania za jego bezprawne u偶ycie musi jednak posiada膰 autorskie prawa maj膮tkowe do logo. Je艣li nie 鈥 prawa te przys艂uguj膮 wy艂膮cznie autorowi. Zwr贸膰 wi臋c uwag臋, czy w umowie z grafikiem zawar艂a艣 klauzul臋 o przeniesieniu autorskich praw maj膮tkowych. Je艣li tak 鈥 mo偶esz spa膰 spokojnie. W przeciwnym razie dobrym rozwi膮zaniem b臋dzie zawarcie odr臋bnej umowy w艂a艣nie w tym zakresie, gdy偶 brak przeniesienia tych praw oznacza udzielenie licencji. R贸偶nica mi臋dzy przeniesieniem praw autorskich a licencj膮 jest mniej wi臋cej taka, jak mi臋dzy prawem w艂asno艣ci mieszkania a jego wynaj臋ciem.

Taka sama ochrona dotyczy r贸wnie偶, np. materia艂贸w reklamowych, etykiet lub layoutu strony internetowej. Je艣li sama jeste艣 autork膮 logo lub innego elementu graficznego, najbezpieczniej b臋dzie je艣li udasz si臋 do notariusza, kt贸ry stwierdzi w protokole kto jest autorem i w jakim czasie oznaczenie to powsta艂o.

Nazw臋 i logo mo偶esz ochroni膰 鈥 i tym samym ograniczy膰 konkurencji mo偶liwo艣膰 pos艂ugiwania si臋 nim 鈥 r贸wnie偶 rejestruj膮c je jako znak towarowy. Nie tylko sama nazwa i logo mog膮 by膰 zarejestrowane jako znak towarowy. Mog膮 by膰 nimi r贸wnie偶 ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, w tym forma towaru lub opakowania, a tak偶e melodia lub inny sygna艂 d藕wi臋kowy. Wiedzia艂a艣, 偶e ryk lwa w produkcjach wytw贸rni filmowej Metro – Goldwyn 鈥 Mayer jest znakiem towarowym?

Posiadanie prawa ochronnego na znak towarowy podnosi warto艣膰 marki i buduje siln膮 pozycj臋 na rynku. Na znaku mo偶na r贸wnie偶 zarobi膰 鈥 sprzeda膰 lub udzieli膰 licencji. Je艣li twoja firma ma kilka produkt贸w 鈥 warto zastanowi膰 si臋 nad zarejestrowaniem znaku towarowego dla ka偶dego z nich.

Chro艅 wzory produkt贸w i wynalazki

Je偶eli zajmujesz si臋 wdra偶aniem u偶ytecznych lub innowacyjnych rozwi膮za艅 na pewno wiesz, 偶e aby zapewni膰 sobie wy艂膮czno艣膰 korzystania, musisz zadba膰 o to, 偶eby prawnie ochroni膰 wynalazek patentem lub tzw. ma艂y wynalazek prawem ochronnym na wz贸r u偶ytkowy.

Jak wynika z orzecznictwa s膮dowego patent powinien by膰 udzielony na rozwi膮zanie, kt贸re reprezentuje poziom wynalazczy, ale nie oznacza to, 偶e przedmiotem patentu mog膮 by膰 tylko wynalazki epokowe 鈥 wystarczaj膮ce jest aby wynalazek by艂 czym艣 wi臋cej ni偶 rutynow膮 wiedz膮 mechanika lub in偶yniera. I tak wynalazkiem nie b臋d膮 np. teorie naukowe, gry, przedstawienia informacji. Wzorem u偶ytkowym, czyli tzw. ma艂ym wynalazkiem, na kt贸ry nie uzyska si臋 patentu a prawo ochronne jest rozwi膮zanie nowe, u偶yteczne, maj膮ce charakter techniczny. Zarejestrowano dot膮d np. lampy, okna, lustro 艣cienne, a nawet zamek do drzwi.

PRZECZYTAJ TAK呕E: U艣cisk d艂oni to za ma艂o, zw艂aszcza, kiedy dojdzie do konfliktu. O co zadba膰, kiedy tworzymy firm臋?

呕eby skuteczniej uchroni膰 si臋 przed nieuczciw膮 konkurencj膮 podrabiaj膮c膮 tw贸j produkt, zastan贸w si臋 nad rejestracj膮 wzoru przemys艂owego, czyli wygl膮du twojego produktu. Mog膮 to by膰 opakowania, butelki, meble, bi偶uteria, ubrania o ile wyr贸偶niaj膮 si臋 charakterystycznym kszta艂tem lub kolorystyk膮. Poza ochron膮 przed nadu偶yciami ze strony konkurencji, to rozwi膮zanie ma jeszcze jedn膮 g艂贸wn膮 zalet臋: podnosi warto艣膰 twojej firmy, a wzory przemys艂owe mo偶esz sprzeda膰 lub udzieli膰 na nie licencji.

W ko艅cu sukces w biznesie to nie tylko osi膮ganie zysk贸w tu i teraz, ale strategiczne budowanie przewagi nad konkurencj膮 w przysz艂o艣ci.

***

MonikaWieczorek

Monika Wieczorek 鈥 radca prawny. Doradza innowacyjnym przedsi臋biorcom znajduj膮cym si臋 na dw贸ch najbardziej wra偶liwych p艂aszczyznach prowadzenia biznesu: w okresie intensywnego rozwoju oraz w czasie kryzysu. Cz艂onek sta艂ych komisji wyja艣niaj膮cych w sp贸艂kach kapita艂owych badaj膮cych wyst臋powanie nieprawid艂owo艣ci i dzia艂a艅 niepo偶膮danych. Cz艂onek Rady Nadzorczej jednej ze sp贸艂ek notowanych na Gie艂dzie Papier贸w Warto艣ciowych.