U┼Ťmiechni─Öta kobieta siedz─ůca na krze┼Ťle

Jeste┼Ť uparta? Wygrywasz!

Dagny Kurdwanowska

Je┼Ťli jaka┼Ť ksi─ů┼╝ka ma naprawd─Ö szans─Ö zmieni─ç twoje ┼╝ycie, to jest ni─ů w┼éa┼Ťnie ÔÇ×Up├│rÔÇŁ Angeli Duckworth. Zrywa w niej z mitem, ┼╝e sukces mog─ů osi─ůgn─ů─ç tylko ludzie o wyj─ůtkowym talencie.

Pami─Ötacie t─Ö piosenk─Ö?

┼Üpiewa─ç ka┼╝dy mo┼╝e, co Internet pokaza┼é nam z irytuj─ůc─ů brutalno┼Ťci─ů. Nie ka┼╝dy jednak mo┼╝e zosta─ç gwiazd─ů, zdoby─ç szczyt i osi─ůgn─ů─ç sukces. Dlaczego? Pierwsza odpowied┼║, jaka przychodzi nam do g┼éowy brzmi ÔÇô bo nie starczy┼éo mu talentu. A jaka jest poprawna odpowied┼║? Zupe┼énie inna ni┼╝ by┼Ťcie si─Ö spodziewali ÔÇô bo nie ka┼╝demu starcza uporu, wytrwa┼éo┼Ťci i konsekwencji, by osi─ůgn─ů─ç sw├│j cel.

Talent wydaje nam si─Ö ┼Ťwi─Ötym Graalem, a jego posiadanie ma nam zapewni─ç wieczn─ů s┼éaw─Ö i bogactwo. Skoro talent powinien wystarczy─ç do osi─ůgni─Öcia sukcesu, to jak to si─Ö dzieje, ┼╝e wielu niezwykle utalentowanych ludzi nigdy go nie osi─ůga? I jak to si─Ö dzieje, ┼╝e po sukces si─Ögaj─ů ludzie, kt├│rzy wielkimi talentami pochwali─ç si─Ö nie mog─ů? Angela Duckworthy, ameryka┼äska psycholo┼╝ka przez wiele lat bada┼éa ten paradoks. Wyniki tych bada┼ä pokazuj─ů, ┼╝e talent i owszem, wiele rzeczy u┼éatwia, ale do niczego nas nie doprowadzi, je┼Ťli nie b─Ödziemy gotowi na wysi┼éek i wytrwa┼éo┼Ť─ç.

Przyk┼éad? Scott Barry Kaufman jako dziecko uwa┼╝any by┼é za niezbyt lotnego. W szkole by┼é zwykle krok, dwa za innymi dzie─çmi. W ko┼äcu sz┼éo mu tak ┼║le, ┼╝e wyl─ůdowa┼é w klasie specjalnej. Wszyscy uznali, ┼╝e Scott w ┼╝yciu do niczego nie dojdzie i przestali si─Ö nim zajmowa─ç. Dopiero, gdy mia┼é 14 lat, jeden z nauczycieli zach─Öci┼é go, ┼╝eby spr├│bowa┼é si┼é na trudniejszych zaj─Öciach. Scott nie wierzy┼é w siebie, ale z ciekawo┼Ťci zacz─ů┼é zapisywa─ç si─Ö na wszystkie zaj─Öcia pozalekcyjne, kt├│re by┼éy w ofercie szko┼éy. Tak trafi┼é na lekcje gry na wiolonczeli. Korepetycje pobiera┼é u swojego dziadka, wiolonczelisty Orkiestry Filadelfijskiej. Nowa pasja tak go wci─ůgn─Ö┼éa, ┼╝e ─çwiczy┼é do upad┼éego, czasem po osiem godzin dziennie. Po kilku miesi─ůcach dosta┼é miejsce w szkolnej orkiestrze iÔÇŽ zwielokrotni┼é jeszcze wysi┼éki w doskonaleniu swojej gry. Kolejne sukcesy dodawa┼éy mu skrzyde┼é, uwierzy┼é w siebie, zacz─ů┼é te┼╝ osi─ůga─ç lepsze wyniki w szkole. Dzi─Öki muzycznej wirtuozerii uda┼éo mu si─Ö dosta─ç na wymarzony kierunek studi├│w ÔÇô psychologi─Ö. Dzi┼Ť ma dyplomy Yale, Cambridge oraz Carnegie Mellon (bo o pasji do wiolonczeli nie zapomnia┼é).

To tylko jedna z wielu opowie┼Ťci przytaczanych przez Duckworth. Psycholo┼╝ka przybli┼╝a te┼╝ w┼éasny test na up├│r, kt├│ry opracowa┼éa, by bada─ç r├│┼╝ne grupy zawodowe, m.in. kadet├│w w West Point. Dzi─Öki niemu potrafi przewidzie─ç z du┼╝─ů dok┼éadno┼Ťci─ů, kt├│rzy ch┼éopcy wykrusz─ů si─Ö ju┼╝ przy pierwszej pr├│bie. I tak, cz─Östo najszybciej rezygnuj─ů ci bardziej utalentowani, ale mniej wytrwali.

Dlaczego ta ksi─ů┼╝ka mia┼éaby zmieni─ç wasze ┼╝ycie? Pow├│d jest prosty. Duckworth ko┼äczy z mitem tajemniczego geniuszu, kt├│ry dany jest wy┼é─ůcznie nielicznym i pokazuje, ┼╝e sukces to nie rodzaj ┼éaski, ale wynik bardzo ci─Ö┼╝kiej pracy. A to oznacza, ┼╝e oboj─Ötnie, w jakim miejscu teraz jeste┼Ť i niezale┼╝nie od tego, czy masz wielkie talenty czy jeden ma┼éy talent, mo┼╝esz osi─ůgn─ů─ç ka┼╝dy cel, jaki sobie wyznaczysz. O ile nie zabraknie ci zwyk┼éego uporu.

Ksi─ů┼╝ka Angeli Duckworth to jednak nie tylko teoretyczne rozwa┼╝ania nad natur─ů sukcesu i uporu, ale tak┼╝e zestaw praktycznych porad, kt├│re pomagaj─ů up├│r trenowa─ç i rozwija─ç. Pomagaj─ů tak┼╝e wytycza─ç swoje cele i zmienia─ç strategi─Ö, gdy okazuje si─Ö, ┼╝e dobrane rozwi─ůzania prowadz─ů nas w ┼Ťlep─ů uliczk─Ö. Wszystko zgodnie z has┼éem prawdziwych komandos├│w, kt├│re brzmi: ÔÇ×Improwizuj, adaptuj si─Ö, pokonuj trudno┼ŤciÔÇŁ.