Co to znaczy wolno┼Ť─ç finansowa?

Pieni─ůdze daj─ů kobiecie wolno┼Ť─ç

Dagny Kurdwanowska

Wydaje Ci si─Ö, ┼╝e nie masz r─Öki do pieni─Ödzy? Dominika Nawrocka napisa┼éa ksi─ů┼╝k─Ö, kt├│ra uczy kobiety, jak nimi zarz─ůdza─ç i zyska─ç finansow─ů niezale┼╝no┼Ť─ç.

Cho─ç sko┼äczy┼éa studia doktoranckie w Szkole G┼é├│wnej Handlowej przyznaje, ┼╝e o zarz─ůdzaniu finansami osobistymi mia┼éa niewielkie poj─Öcie. Kiedy jednak w jej ┼╝yciu zacz─ů┼é si─Ö kryzys ÔÇô najpierw osobisty, p├│┼║niej tak┼╝e zawodowy ÔÇô postanowi┼éa wzi─ů─ç sprawy w swoje r─Öce i wszystkiego nauczy─ç si─Ö od podstaw. Dzi┼Ť m├│wi bez ogr├│dek, ┼╝e pieni─ůdze to ┼Ťrodek do tego, by by─ç woln─ů i uczy inne kobiety, jak zyska─ç finansow─ů niezale┼╝n─ů. W┼éa┼Ťnie wyda┼éa swoj─ů pierwsz─ů ksi─ů┼╝k─Ö ÔÇ×Kobieta i pieni─ůdzeÔÇŁ, a Dagny Kurdwanowskiej opowiada, jak ┼╝y─ç dostatnio, dlaczego m─ů┼╝ i ma┼é┼╝e┼ästwo to niezbyt stabilna inwestycja, dlaczego ju┼╝ dzi┼Ť warto zadba─ç o swoj─ů sytuacj─Ö finansow─ů na przysz┼éo┼Ť─ç oraz, ┼╝e wszystko zaczyna si─Ö od marze┼ä.

Kobieta i pieni─ůdze to Twoja pierwsza ksi─ů┼╝ka. Dlaczego zdecydowa┼éa┼Ť si─Ö j─ů napisa─ç?

Tak, to moja pierwsza ksi─ů┼╝ka, kt├│r─ů zamarzy┼éam sobie dok┼éadnie rok temu. Wiedzia┼éam, ┼╝e musz─Ö j─ů napisa─ç dla siebie i dla innych kobiet. Doskonale wiedzia┼éam z w┼éasnego do┼Ťwiadczenia, ┼╝e finanse to nie jest co┼Ť czego ucz─ů nas w szkole lub w domu. Idziemy w doros┼ée ┼╝ycie najcz─Ö┼Ťciej bez ┼╝adnej wiedzy z zakresu zarz─ůdzania pieni─Ödzmi, inwestowania, planowania finansowej przysz┼éo┼Ťci. Ja z domu wynios┼éam kult oszcz─Ödzania i odk┼éadania na czarn─ů godzin─Ö. Wiem, ┼╝e masa kobiet nawet o tym nie wiedzia┼éa. A brak edukacji finansowej przek┼éada si─Ö kolosalnie na nasze ┼╝ycie. Moja ksi─ů┼╝ka daje podstawy wiedzy na temat finans├│w osobistych i wielk─ů dawk─Ö motywacji i rozwoju osobistego. Bo same finanse nie s─ů trudne, trudne jest zabranie si─Ö za swoje finansowe ┼╝ycie i wytrwanie w postanowieniu poprawy.

Dzielisz si─Ö w niej swoimi do┼Ťwiadczeniami. Zacz─Ö┼éa┼Ť uczy─ç si─Ö zarz─ůdzania finansami osobistymi, kiedy w Twoim ┼╝yciu nast─ůpi┼é kryzys. M─Ö┼╝owi postawi┼éa┼Ť ultimatum, wyprowadzi┼éa┼Ť si─Ö z domu. Nie ba┼éa┼Ť si─Ö ryzyka?

Moja historia jest, powiedzia┼éabym, klasyczna. Dosz┼éo w moim ┼╝yciu do wielkiego kryzysu, kt├│ry zmotywowa┼é mnie do dzia┼éania i zmiany. Jestem z siebie bardzo zadowolona, bo zamiast si─Ö za┼éama─ç i podda─ç, wzi─Ö┼éam si─Ö wtedy za swoje ┼╝ycie ca┼éo┼Ťciowo, tak┼╝e pod k─ůtem finansowym. Czy ba┼éam si─Ö ryzyka? Oczywi┼Ťcie, ale to by┼éo tak dotkliwe do┼Ťwiadczenie w moim ┼╝yciu, ┼╝e nabra┼éam odporno┼Ťci i odkry┼éam w sobie ogromne pok┼éady odwagi i wiary w siebie. I tutaj pieni─ůdze okazuj─ů si─Ö bardzo wa┼╝ne i pomocne. Pieni─ůdze daj─ů wolno┼Ť─ç, a w sytuacjach rozsta┼ä, rozwod├│w, ta niezale┼╝no┼Ť─ç finansowa stawia nas w zupe┼énie innym po┼éo┼╝eniu. Przekonuj─Ö kobiety w swojej ksi─ů┼╝ce, ┼╝eby nie czeka┼éy, nie odk┼éada┼éy, by┼éy zapobiegliwe i m─ůdre ju┼╝ dzisiaj.

Co wiedzia┼éa┼Ť wtedy o zarz─ůdzaniu pieni─Ödzmi?

Jestem po studiach doktoranckich z ekonomii na SGH. Nie wynios┼éam z tych studi├│w nic praktycznego. To co dzisiaj wiem i czym si─Ö dziel─Ö jest wynikiem mojej w┼éasnej edukacji, mojego wielkiego zainteresowania sprawami finansowymi, po to, aby ulepszy─ç swoje ┼╝ycie. Ja uwa┼╝am, ┼╝e pieni─ůdze pozwalaj─ů nam lepiej ┼╝y─ç. Lepiej, to znaczy mniej si─Ö martwi─ç, lepiej si─Ö od┼╝ywia─ç, mie─ç mniej stresu, mie─ç wi─Öcej przestrzeni na tw├│rczo┼Ť─ç i rozw├│j, mie─ç po prostu dostatniejsze, d┼éu┼╝sze i szcz─Ö┼Ťliwsze ┼╝ycie. A co najwa┼╝niejsze, mo┼╝emy same to sobie zapewni─ç. Przez lata walczy┼éam z wdrukowanymi przekonaniami, ┼╝e to kto┼Ť trzeci decyduje o naszym losie, albo B├│g albo w┼éa┼Ťnie ten los, rodzice, pracodawca. A figa z makiem! Takie podej┼Ťcie ustawia nas w pozycji pasywnej i apatycznej. Przecie┼╝ mamy tylko jedno ┼╝ycie, nie mo┼╝na go prze┼╝y─ç, ot tak po prostu. Lubi─Ö przypomina─ç sobie moment, gdy wzi─Ö┼éam swoj─ů c├│rk─Ö pierwszy raz na r─Öce zaraz po porodzie. Da┼éam ┼╝ycie najwspanialszej kobiecie na ziemi. Jestem pewna, ┼╝e moja mama pomy┼Ťla┼éa to samo, gdy mnie urodzi┼éa. Nie mo┼╝na zmarnowa─ç tak wielkiej szansy na ekscytuj─ůce ┼╝ycie.

Inteligencja finansowa to co┼Ť, co si─Ö ma?

Na inteligencj─Ö finansow─ů sk┼éada si─Ö edukacja i wiedza finansowa. Dzi─Öki edukacji potrafimy przetwarza─ç i wykorzystywa─ç wiedz─Ö dostarczaj─ů ka┼╝dego dnia przez media, ksi─ů┼╝ki, doradc├│w. A to z kolei daje nam mo┼╝liwo┼Ť─ç podejmowania odpowiednich decyzji. Inteligencj─Ö finansow─ů si─Ö nabywa. To jest proces nauki, rozwoju i dzia┼éania. Kultywuj─Ö nauk─Ö przez dzia┼éanie w ka┼╝dej dziedzinie ┼╝ycia. Learning by doing sprawdza si─Ö zawsze. Ka┼╝de do┼Ťwiadczenie, sukces czy pora┼╝ka s─ů najlepszymi nauczycielami ┼╝ycia.

Przekonujesz, ┼╝e ka┼╝da kobieta mo┼╝e nauczy─ç si─Ö zarz─ůdzania pieni─Ödzmi. Wiele od razu powie – ÔÇ×Ja si─Ö do tego nie nadaj─ÖÔÇŁ, ÔÇ×Nie mam do tego talentuÔÇŁ. Zmian─Ö powinny┼Ťmy zacz─ů─ç od tego, co mamy w g┼éowie?

Tak, jeste┼Ťmy mistrzyniami wym├│wek, a gdy si─Ö ju┼╝ wszystko zawaliÔÇŽ To los tak chcia┼é. Owszem, mo┼╝na prze┼╝y─ç tak ┼╝ycie. Jakie ono b─Ödzie? By─ç mo┼╝e dla kogo┼Ť satysfakcjonuj─ůce. Ja przekonuj─Ö do wzi─Öcia spraw w swoje r─Öce, opanowania pewnych podstaw, dalszej nauki i dalszego dzia┼éania.
M├│wi─Ö tak┼╝e dobitnie o tym, aby planowa─ç swoje ┼╝ycie i ju┼╝ dzisiaj zadba─ç o swoje sprawy finansowe na przysz┼éo┼Ť─ç. Oczywi┼Ťcie rozumiem podej┼Ťcie m┼éodych kobiet, ┼╝e jeszcze wszystko przed nimi. Tylko co jest przed nimi? Je┼Ťli w jakim┼Ť sensie nie zajmiesz si─Ö t─ů przysz┼éo┼Ťci─ů, b─Ödziesz po prostu p┼éyn─ů─ç bez celu. A na ko┼äcu oka┼╝e si─Ö, ┼╝e jeste┼Ť w smutnej statystyce, kt├│ra m├│wi, ┼╝e cz┼éowiek biedny w Polsce to kobieta 60+, samotna i utrzymuj─ůca si─Ö z pracy dorywczej.

Co nas ogranicza?

Trzeba zacz─ů─ç od siebie. Od w┼éasnych s┼éabo┼Ťci, cz─Östo lenistwa albo wygodnictwa rozumianego, jako ÔÇ×Jest mi dobrze tu i terazÔÇŁ. Najcz─Ö┼Ťciej mamy do czynienia z dwiema kategoriami kobiet. Pierwsza z nich zarabia bardzo ma┼éo i m├│wi, ┼╝e nie ma z czego oszcz─Ödza─ç, a co dopiero inwestowa─ç. Ich finansow─ů przysz┼éo┼Ť─ç wyznacza najbli┼╝szy zastrzyk got├│wki, regularny lub nieregularny. Drugi przypadek to kobiety, kt├│re dobrze zarabiaj─ů, sta─ç je na wygodne ┼╝ycie i my┼Ťl─ů, ┼╝e nigdy si─Ö to nie zmieni. W obu mamy do czynienia z jakim┼Ť parali┼╝em. I w obu przypadkach jest to parali┼╝ wynikaj─ůcy z przekonania, ┼╝e nic si─Ö nie zmieni w ich sytuacjach. W pierwszym, ┼╝e tak beznadziejnie b─Ödzie ju┼╝ zawsze, a w drugim, ┼╝e tak wspaniale b─Ödzie ca┼ée ┼╝ycie. Ot├│┼╝ nie! Wszystko mo┼╝e si─Ö zmieni─ç. Fataln─ů sytuacj─Ö mo┼╝na poprawi─ç, a wygodne ┼╝ycie mo┼╝e nagle si─Ö sko┼äczy─ç. Je┼╝eli pozostawimy w jednym jak i w drugim przypadku sprawy samym sobie, to jestem pewna, ┼╝e stracimy wiele mo┼╝liwo┼Ťci, w tym szans─Ö na ┼╝ycie, jakiego pragniemy najbardziej.

Pom├│wmy chwil─Ö o stereotypach, bo mam wra┼╝enie, ┼╝e graj─ů du┼╝─ů rol─Ö w podej┼Ťciu kobiet do pieni─Ödzy. Badania pokazuj─ů, ┼╝e kobiety cz─Ö┼Ťciej ni┼╝ m─Ö┼╝czy┼║ni zarz─ůdzaj─ů domowym bud┼╝etem. Rzadziej si─Ö zad┼éu┼╝amy i rzadziej mamy problemy ze sp┼éat─ů zobowi─ůza┼ä. Dlaczego zatem wci─ů┼╝ funkcjonuje stereotyp, ┼╝e to m─Ö┼╝czy┼║ni lepiej sobie radz─ů z pieni─Ödzmi?

Uwa┼╝am, ┼╝e kobiety doskonale sprawdzaj─ů si─Ö w zarz─ůdzaniu firmowymi czy domowymi bud┼╝etami. Jednak cz─Östo na tym si─Ö ko┼äczy. R├│┼╝ni nas od m─Ö┼╝czyzn to, ┼╝e nie staramy si─Ö z tak─ů dynamik─ů jak oni o wi─Öksze zarobki. A w przypadku inwestowania nie podejmujemy ryzykowniejszych decyzji, kt├│re mog─ů przynie┼Ť─ç wi─Öksze zyski. Mam wra┼╝enie, ┼╝e ┼Ťwietnie odnajdujemy si─Ö w sytuacji zastanej. Godzimy si─Ö z tym co dostajemy, a m─Ö┼╝czy┼║ni s─ů g┼éodni i walcz─ů o wi─Öcej, je┼Ťli chodzi o pieni─ůdze. Poza tym dla nas ogromne znaczenie maj─ů relacje mi─Ödzyludzkie, a tam pieni─ůdze nie pomagaj─ů. Wolimy je straci─ç, a nie relacj─Ö. Owszem ma to swoje plusy, ale nie w przypadku pieni─Ödzy.

Kolejny stereotyp, na kt├│ry natrafiaj─ů kobiety ÔÇô ta, kt├│ra powie ÔÇ×Pieni─ůdze s─ů dla mnie wa┼╝neÔÇŁ uznawana jest za materialistk─Ö, a cz─Östo i kobiet─Ö wyrachowan─ů, kt├│ra my┼Ťli tylko o pieni─ůdzach. Spotka┼éa┼Ť si─Ö z nim? Jak sobie z nim poradzi─ç?

Wiesz, ja ju┼╝ coraz mniej przejmuj─Ö si─Ö tym co ludzie o mnie my┼Ťl─ů. I radz─Ö to samo innym kobietom. Pieni─ůdze s─ů wa┼╝ne i tylko hipokryta temu zaprzeczy. Czas, aby kobiety z pe┼én─ů ┼Ťwiadomo┼Ťci─ů i odwag─ů m├│wi┼éy o tym g┼éo┼Ťno i wyra┼║nie. Pieni─ůdze daj─ů nam dach nad g┼éow─ů, daj─ů nam wolno┼Ť─ç w decydowaniu o swoim ┼╝yciu. Tak, dla mnie pieni─ůdze s─ů wa┼╝ne, bo s─ů ┼Ťrodkiem do celu, jakim jest absolutna wolno┼Ť─ç i niezale┼╝no┼Ť─ç. Je┼Ťli kto┼Ť uwa┼╝a mnie w zwi─ůzku z tym za materialistk─Ö, jego sprawa!

Wr├│─çmy jeszcze na chwil─Ö do m─Ö┼╝czyzn. Dla wielu kobiet poczucie bezpiecze┼ästwa to m─ů┼╝ i ma┼é┼╝e┼ästwo. Ty przekonujesz, ┼╝e to raczej niezbyt stabilna inwestycja. Bez wzgl─Ödu na to, jak udany jest nasz zwi─ůzek warto postawi─ç na finansow─ů niezale┼╝no┼Ť─ç?

Najcz─Östsz─ů przyczyn─ů kryzys├│w w zwi─ůzkach s─ů pieni─ůdze. Je┼Ťli dochodzi do rozwodu to ko┼äcz─ů si─Ö skrupu┼éy i zaczyna si─Ö prawdziwa wojna o maj─ůtek. Aby zwi─ůzek dobrze si─Ö uk┼éada┼é potrzebna jest oczywi┼Ťcie mi┼éo┼Ť─ç, ale tak┼╝e zgoda co do wielu aspekt├│w wsp├│lnego ┼╝ycia. W tym do sposobu zarabiania wsp├│lnych pieni─Ödzy, ich wydawania, budowania maj─ůtku, podzia┼éu na wypadek rozwodu. Donald Trump w jednej ze swoich ksi─ů┼╝ek radzi, aby zawsze podpisywa─ç intercyz─Ö. M├│w kocham Ci─Ö i podpisz intercyz─Ö. I co┼Ť w tym jest. Ja nie mam podpisanej takiej umowy o rozdzielno┼Ťci maj─ůtku, ale wiem, ┼╝e by┼éoby mi pro┼Ťciej przeprowadzi─ç rozw├│d, gdy sta┼éam przed tak─ů decyzj─ů. Radz─Ö wszystkim parom odrobienie lekcji na temat wsp├│lnej finansowej przysz┼éo┼Ťci.

Od czego w takim razie powinna zacz─ů─ç swoj─ů edukacj─Ö?

Od mojej ksi─ů┼╝ki, albo od ka┼╝dej innej, kt├│ra wprowadza do finans├│w osobistych. Nie polecam zaczynania od ksi─ů┼╝ek ekonomicznych, bo j─Özyk akademicki i terminologia mog─ů zniech─Öci─ç. Fajne s─ů tak┼╝e szkolenia i spotkania, podczas kt├│rych trener wprowadza do poszczeg├│lnych zagadnie┼ä. To jest proces, wa┼╝ne ┼╝eby go po prostu zacz─ů─ç. Krok po kroku, dzia┼éanie za dzia┼éaniem, wdro┼╝enie w swoim ┼╝yciu kolejnych zmian, i b─Ödzie dobrze.

Co jest wa┼╝ne w tym procesie? O czym trzeba pami─Öta─ç?

Najtrudniej jest zacz─ů─ç. Smuci mnie to, ┼╝e dopiero musi nas spotka─ç straszna krzywda, ┼╝eby zachcia┼éo nam si─Ö ruszy─ç i co┼Ť zmieni─ç. Jeste┼Ťmy leniwe, zbyt wygodne, oci─Ö┼╝a┼ée mentalnie. To przykre s┼éowa, wiem. Ale one maj─ů za zadanie wstrz─ůsn─ů─ç i obudzi─ç. Obud┼║ si─Ö i we┼║ sprawy w swoje r─Öce! O tym trzeba pami─Öta─ç.

ÔÇ×Kobiety zarabiaj─ů wi─Öcej ni┼╝ kiedykolwiek wcze┼Ťniej. Kobiety rozdaj─ů swoje pieni─ůdze, zamiast si─Ö nimi zaj─ů─çÔÇŁ – jakie b┼é─Ödy w zarz─ůdzaniu pieni─Ödzmi pope┼éniamy najcz─Ö┼Ťciej?

Rozdajemy swoje pieni─ůdze, bo si─Ö nimi nie zajmujemy. Pieni─ůdze le┼╝─ů na lokatach i nam si─Ö wydaje, ┼╝e dla nas zarabiaj─ů, a one tylko walcz─ů z inflacj─ů. Pieni─ůdze trac─ů z czasem swoj─ů moc nabywcz─ů. To co mog─Ö kupi─ç dzisiaj za 1000 z┼é to prawdopodobnie wi─Öcej ni┼╝ za 10 lat. Pieni─ůdze, je┼Ťli le┼╝─ů na lokacie i daj─ů nam odsetki, to one mo┼╝e jakim┼Ť cudem wyr├│wnaj─ů t─ů r├│┼╝nic─Ö. Nie zarabiamy, staramy si─Ö nie traci─ç. Co powinni┼Ťmy zrobi─ç innego? Zacz─ů─ç inwestowa─ç!

W Kobiecie i pieni─ůdzach jest wiele praktycznych narz─Ödzi i pomys┼é├│w na to, jak stawi─ç czo┼éa swoim finansom. Z kt├│rych korzystasz na co dzie┼ä?

Wszystko po kolei. Wa┼╝ne jest zarz─ůdzanie poprzez bud┼╝ety. Przez lata zarabia┼éam wi─Öcej i wi─Öcej, a te pieni─ůdze znika┼éy i znika┼éy. Dzia┼éo si─Ö to dlatego, ┼╝e ┼║le nimi zarz─ůdza┼éam. Bra┼éam zarobki i p┼éaci┼éam rachunki, kupowa┼éam jedzenie itp., a to co zostawa┼éo sz┼éo na konto oszcz─Ödno┼Ťciowe. Ale um├│wmy si─Ö, nic nie zostawa┼éo. Postanowi┼éam zastosowa─ç odwrotn─ů metod─Ö. Wyznaczanie bud┼╝et├│w na poszczeg├│lne potrzeby. Nauczy┼éam si─Ö jej podczas jednego ze szkole┼ä, wdro┼╝y┼éam i dzia┼éa. Metoda ta polega na dzieleniu wszystkich przychod├│w na 6 bud┼╝et├│w. 55% przychod├│w idzie na koszty ┼╝ycia, 10% na du┼╝e wydatki, 10% na inwestycje, 10% na przyjemno┼Ťci, 10% na edukacj─Ö i 5% na dobroczynno┼Ť─ç. I starcza na wszystko. W swojej ksi─ů┼╝ce opisuj─Ö dok┼éadnie ten system wraz z tym, jak go zastosowa─ç w ma┼é┼╝e┼ästwie, aby by┼éo po partnersku.

Twoje do┼Ťwiadczenia s─ů pozytywne ÔÇô uda┼éo ci si─Ö za┼╝egna─ç kryzysy, inwestujesz i zarabiasz pieni─ůdze. Co uwa┼╝asz za sw├│j sukces?

Pozyskanie inteligencji finansowej, kt├│r─ů rozwijam ca┼éy czas. Wiem, ┼╝e je┼Ťli strac─Ö maj─ůtek, pieni─ůdze, to zawsze zostanie mi to co mam w g┼éowie. A to jest najwi─Öksze aktywo, kt├│re umo┼╝liwi mi odbudowanie maj─ůtku jeszcze szybciej ni┼╝ poprzednio. Edukacja i dzia┼éanie, to klucz do sukcesu.

Piszesz w swojej ksi─ů┼╝ce jak wa┼╝ne w tym procesie uczenia si─Ö i rozwijania s─ů marzenia. Bez marze┼ä nie ruszymy z miejsca?

Dok┼éadnie. Marzena pozwalaj─ů wyznacza─ç cele, a te okre┼Ťlaj─ů plan dotarcia do nich. Jak masz plan, to wiesz co masz robi─ç. I po prostu to robisz, konsekwentnie i do przodu. O marzeniach cz─Östo zapominamy. Sama si─Ö na tym z┼éapa┼éam kilka lat temu. Nie marzy┼éam o niczym. Po prostu ┼╝y┼éam. Ok tylko znowu, dok─ůd to moje ┼╝ycie zmierza? Tak, marzenia to podstawa. ─ćwiczmy si─Ö marzeniu, zapami─Ötujmy je, zapisujmy i realizujmy. A pieni─ůdze tylko nam w tym pomog─ů.